CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’ın, Şeyh Edebali’nin Osmanlı Devleti kurucusu Osman Bey’e yazdığı vasiyeti makam odasına asmasıyla, "CHP sağa yöneliyor" tartışmaları başladı. Sosyal Demokrat Hareket dergisinin Aralık sayısında, partinin sağa kayması, "CHP, Sağa Çark Marş" başlığı altında bir yazıyla eleştirildi. Dr. Uğur Cilasun imzasıyla yayımlanan yazıda Baykal ağır bir dille eleştirilerek şöyle denildi: "Öyle anlaşılıyor ki Deniz Bey, dervişler gibi çile çekerek geçirdiği 1.5 yılı CHP’yi nasıl iktidar yaparım diye düşünerek geçirmiş. Sonunda formülü bulmuş. Türkiye’de seçmenin çoğu sağcı, azı solcu. CHP’nin iktidara gelebilmesi için sağcı seçmenden oy alması gerekiyor. O halde CHP’yi sağ seçmene güzel göstermek gerekiyor... CHP adına ve tarihe yakışır bir solculuk yapmak zorundadır. Ya solcu olacaksınız, ya solcu olacaksınız!" Biz de partililere ve tarihçilere sorduk: Şeyh Edebali’ye atıfta bulunmak sağa kaymanın bir göstergesi mi? İşte yanıtları...
Ertuğrul Günay
Edebali’ye gitmeye gerek yok
CHP Eski Genel Sekreteri Ertuğrul Günay: CHP’nin Eylül ayındaki kurultaydan bu yana büründüğü sessizliği ilgiyle izliyorum. Üst yönetim geçmiş dönemlerin olumsuz izlerini unutturmayan, haklı haksız yerleşmiş bulunan kavgacı, hırçın, aceleci eski görüntü yerine uzlaşmacı, barışçı, sakin yeni bir görüntü sergilemeye çalışıyor. Bu arada geniş toplum kesimleriyle yeni duygu bağları kurmaya vesile olacak araçları, imajları arıyor. Şeyh Edebali ve benzeri girişimler bu arayışın tam ifade edilemeyen örnekleri. Bu tür düşünsel arayışların bir doğrultu sapması olarak nitelenmesi kolaycı bir eleştiridir. Ancak içinde bulunduğumuz koşullarda bir siyasi hareketin, özellikle de CHP’nin toplumla güvenilir duygu bağları kurması ve yeniden kitleselleşebilmesi için Osmanlı’nın kuruluş dönemine, bu kadar uzağa gitmesine gerek olduğunu sanmıyorum. Yaşadığımız ekonomik ve toplumsal haksızlıklar, eşitsizlik, yolsuzluk, yoksulluk ve adaletsizlikler bütün bunlara haklı bir isyanla başkaldıran bir siyasi hareketi halkla buluşturabilir, kitlelerin öncüsü, sözcüsü ve umudu yapabilir. Bunu yapabilmek için Şeyh Edebali ya da bilmem hangi şeyhlere ihtiyaç yoktur. Biraz cesaretle yükseltilen bir adalet tartışmasına ve inandırıcılığa ihtiyacımız var. Gerisi boş laf.
Murat Karayalçın
CHP yoksulluğa tavır almalı
SHP eski Genel Başkanı ve CHP Parti Meclisi üyesi Murat Karayalçın: CHP’nin sağa kaydığı izleniminin yaygınlaştırıldığını görüyorum. Ama partinin sol çizgideki yeriyle ilgili herhangi bir uygulama yapılmadığından bir değerlendirmede bulunmayı olanaklı görmüyorum.
Sayın Deniz Baykal, Aydın Menderes’i ziyaret etmesinin ve Edebali’nin vasiyetini odasının duvarına asmasının kişisel yaklaşımlar olduğunu ifade etti. Ben kişilerin partide hangi konumda olursa olsun, değerlendirmelerini böyle ortaya koyduktan sonra, üzerinde yorum yapılmasını olanaklı görmüyorum. Bireysel çerçevede sunulan işlerden, böyle bir sonuç çıkartmak doğru olmaz. Baykal, "Bunların partiyle ilgisi yok" diyor. Bu açıklamadan sonra bundan ideolojik sonuç çıkartmayı uygun bulmuyorum.
Partinin sağda ya da solda olduğunu belirleyecek asıl gösterge bence Türkiye’nin gündeminde olan konularla ilgili olarak söylenecek sözlerdir. Türkiye siyasi, idari, iktisadi olarak çok ciddi açmazlarla karşı karşıya bulunuyor. Özellikle gelir dağılımı bozulmuş durumda.
CHP’nin başta yoksulluğu yenmek olmak üzere, bu konulardaki tavrını ortaya koyması gerekiyor. Partinin solun neresinde olduğu ya da merkeze yanaşıp yanaşmadığı ancak bu tartışmalardan sonra ortaya çıkacaktır.
İsmail Nacar
Şeyh Edebali sıradan bir mollaydı
Yazar İsmail Nacar: Sayın Deniz Baykal’ın "Onların şeyhi iyi, benimki kötü mü?" şeklindeki sözleri, irtica ve hurafe konusunda beni yeniden düşündürdü. Açıklamalarından anlaşıldığı kadarıyla, halkın dini ve tarihiyle barışık bir siyasi hareket sürdürebilmek için Baykal, Şeyh Edebali’nin önemini vurgulama gereği duymuş. Halbuki İslam ve tarihimizle barışık bir rönesans hareketi, bunun tam tersidir. Yapılacak iş, Kuran’daki İslam’ın reddettiği ve irticanın kaynağı olan tarikat ve tarikat reislerini ihya etmek değildir; çağdaşlık açısından sorgulamaya tabi tutmaktır. Edebali ile bir yere varılmaz. Eğer varılsaydı Necmettin Erbakan ve Turgut Özal varırdı. Şeyh Edebali sıradan bir mollaydı.
Cevdet Selvi
CHP sağa kaymıyor
CHP Genel Başkan Yardımcısı Cevdet Selvi: CHP’nin sağa kaydığını söylemek mümkün değil. Türkiye’nin gerçeklerini ortaya koymak ve geçmişi değerlendirmek sağa yönelme anlamı taşımaz.
12 Eylül sonrası solun ivme kaybetmesinin altında yatan sebeplerin başında, aslını, değerlerini ihmal etmek geliyor. Bin yıllık tarihimizi ve kültürümüzü ortaya çıkarmak sol için son derece yararlı. Kendi ülkemize, gerçeklere uygun, geçmişinden yararlanamayan bir solun ülkesine yararlı olacağını düşünmüyorum.
CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’ın, Şeyh Edebali’nin Osmanlı Devleti kurucusu Osman Bey’e yazdığı vasiyeti makam odasına asmasıyla, "CHP sağa yöneliyor" tartışmaları başladı. Sosyal Demokrat Hareket dergisinin Aralık sayısında, partinin sağa kayması, "CHP, Sağa Çark Marş" başlığı altında bir yazıyla eleştirildi. Dr. Uğur Cilasun imzasıyla yayımlanan yazıda Baykal ağır bir dille eleştirilerek şöyle denildi: "Öyle anlaşılıyor ki Deniz Bey, dervişler gibi çile çekerek geçirdiği 1.5 yılı CHP’yi nasıl iktidar yaparım diye düşünerek geçirmiş. Sonunda formülü bulmuş. Türkiye’de seçmenin çoğu sağcı, azı solcu. CHP’nin iktidara gelebilmesi için sağcı seçmenden oy alması gerekiyor. O halde CHP’yi sağ seçmene güzel göstermek gerekiyor... CHP adına ve tarihe yakışır bir solculuk yapmak zorundadır. Ya solcu olacaksınız, ya solcu olacaksınız!" Biz de partililere ve tarihçilere sorduk: Şeyh Edebali’ye atıfta bulunmak sağa kaymanın bir göstergesi mi? İşte yanıtları...
ENTELLEKTÜEL BAKIŞ
CHP sağa mı kayıyor?
