TRT ve TV Yayıncıları Derneği hafta başında iki günlük bir sempozyum düzenledi. Konu "21. yüzyıla girerken Türkiye'de TV yayıncılığı" idi. 33 yıllık Türk TV serüveni ve 21. yüzyıla aralanan pencere tartışıldı.
Kadın gazeteci olarak sempozyumu izlemek benim için erkekler kahvesine dalmak gibiydi. Üst düzey yayıncı ve yöneticilerin tümü erkekti çünkü. 21. yüzyıl TV yayıncılığı ve haberciliğinin ele alındığı bir toplantıya yıllardır bu alanda çalışan, TV gazeteciliğine emek veren kadın gazetecilerden birini olsun davet etmek kimsenin aklına gelmemişti. Bu "çarpıcı fotoğrafın" arkasındaki "ayrımcılığın" nedenlerini sordum:
1- 21. yüzyıla giren Türk TV habercilik dünyasında karar mercii ve üst kademelerde niye hiç kadın yok?
2- Sizlerle burada, aynı masa etrafında oturan niye tek bir kadın yok?
3- Niye Türkiye'de "anchorwoman" yok? Ve olanlar niye gazetecilik yerine sadece spikerlik ve güzellik kraliçeliğinden geliyor?
4- Söylendiği gibi TV bir toplumun aynasıysa eğer, niye bu aynada belli yaş üzeri; birikim sahibi kadın yok? Aranan tek kıstas güzellik midir? Öyleyse bu kıstas niye erkeklerde de aranmaz? (Bizler de haberleri - sözgelimi - Tan Sağtürk'ün sunmasını isteyebilirdik...)
5- Kadına siyaset alanından da kapalı bir alan mı bu? Kadın başbakan, kadın bakanlar gördük... TV haberciliğinde fakat niye adımız hiç yok?
Sağ olsun Ali Kırca'dan başka kimse almadı bu soruları üstüne. Yakın mesai arkadaşlarının kadın olduğunu, bu gibi forumlara genelde onları gönderdiğini, bizde gerçekten "anchorwoman" olmadığını, bu noktada bana hak verdiğini ancak ABD'de bile türünün tek örneği olarak Barbara Walters'ın çıktığını, zamanla Türkiye'nin de bu noktaya geleceğini; ama bunun bir "ayrımcılık olmadığını" söyledi Kırca. Düşündürücü olan da bu. TV dünyasını yönetenler bu manzarada bir garabet görmüyor ve bunun bir "ayrımcılık" olduğunu fark dahi etmiyorlar. Oysa birilerinin çıkıp "Evet bu doğru" demesini ve örneğin Larry King'in yapmış olduğu gibi ("Benim adım 'Larry King' değil; 'Loretta King' olsaydı bulunduğum yerde olmam çok zorlaşırdı...") itirafında bulunmasını çok arzu ederdim. Mesafe almak önce gerçekçi itiraf ve durum tespitinden geçiyor çünkü.
"Ayrımcılık" tanımını ben uydurmuş değilim. "Medya - BM'ye göre - kadına karşı ayrımcılığın yaşandığı 12 kritik alandan biri... "Üst düzey sorumluluk ve karar mercilerinde kadınların olmaması" - BM kriterlerine göre - bu ayrımcılığın en açık göstergesi. Dileyen "Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi" CEDAW www.un.org/womenwatch sitesine girip ayrıntılı bilgi sahibi olabilir.
"Anchorwoman"lığı da bu arada yalnız Barbara Walters'a mal etmek; başta ABD (ve özellikle de CNN) olmak üzere bu alanda isim yapmış tüm kadınlara haksızlık. Diane Sawyer, Christine Ockrent, Lucia Annunziata, Bianca Berlinguer, Carmen Lasorella ilk ağızda aklıma gelen isimler. Azlar ama dünyanın tüm gelişmiş ülkelerinde varlar.
"21. yüzyıl TV haberciliği" türü toplantılar önümüzdeki yıllarda devam edecekse eğer, o dünyada yer alan kadın meslektaşları - en azından - "konuşmacı bazında" bu platformlarda "unutmamak" gerekir.
Hem TV haberciliği adına "çağdaş bir görüntü" ve iyi bir "pi - ar" olur bu. Hem biz kadın gazeteciler tümden yok sayılmamış oluruz.
