Sanayici, çiftçi ve esnafın sorunlarını dinleyen hükümet, bürokratların karşı çıkmasına karşın, sektörleri rahatlatacak yeni önlemler için çalışma başlatılması talimatı verdi
ZÜLFİKAR DOĞAN / HARUN GÜREK / BARKIN ŞIK Ankara
Mali krizin ardından piyasalarda gözlenen durgunluk, Türkiye’de yeniden enflasyonla mücadele programında rötuşu gündeme getirdi. Hükümet, reel sektörün sorunlarını haklı bularak çözüm üretilmesi konusunda bürokrasiye talimat verirken, ekonomi yönetimi Uluslararası Para Fonu (IMF) ile uygulanan programdan taviz verilmemesini istedi. Bürokratlar, ancak yılın ikinci yarısında kaynak yaratılabileceğini belirttiler.
Toplantının sonunda, reel sektörün sorunlarına çözüm bulmak için rötuş talimatı verildi. Talimat uyarınca Maliye, Hazine, DPT, Merkez Bankası, BDDK ve ekonomiyle ilgili diğer kuruluşlarda bürokratlar ne tür önlemler alınabileceği konusunda çalışma yapacak. Bu çalışmalar daha sonra tekrar değerlendirilerek, alınacak önlemler belirlenecek.
Başbakan Bülent Ecevit toplantının ardından yaptığı açıklamada, "Ekonomimizi daralma sürecinden kurtarmak ve üreten sektörün kaynak gereksinimini karşılamak için program hedeflerinden sapmaksızın gerekli girişimlerde bulunacağız" dedi.
Ecevit: Rötuş yapılsın
Toplantının açılışında konuşan Ecevit, reel sektörün sorunların acil çözümü gerektirdiğini, IMF ile uygulanan programda taviz verilmeden, küçük rötuşlarla üreten kesimlerin rahatlatılmasının şart olduğunu vurguladı. Bürokratlar ise kaynak olmadığını savundular. Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp’in de işadamlarının bankaların teminatlarının aktarılmasıyla oluşturulacak bir fon karşılığında devlet tahvili ihraç edilerek, reel sektöre kaynak sağlanması talebine şiddetle karşı çıktığı öğrenildi.
‘Para yok’ denmez
Bürokratların savunmaya geçmesine sinirlenen Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan, yaptığı konuşmada, "Çiftçi kan ağlıyor, esnaf kepenk kapatıyor. ‘Program uyguluyorum, para yok’ demekle ekonomi olmaz. Reel sektör haklı. Programda gerekiyorsa, rötuş yapın. Hedeflerden kopmadan değişiklikler yapmamız lazım" diye çıkıştı.
Yılmaz: İhracata fon bulun
ANAP Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz işadamlarının önerilerine dikkat çekti. Yılmaz, disponibilite ve munzam karşılıkların ya oranlarının düşürülmesini ya da nemalandırılmasını önerdi. Her iki şekilde de sağlanacak kaynakla reel sektörün desteklenebileceğini söyleyen Yılmaz, "Eğer bunları yapamıyorsak, disponibiliteleri Eximbank’a kaydıralım, ihracata kaynak sağlayalım" önerisinde bulundu.
Yılmaz, Banka Sigorta Muameleleri Vergisi’nin oranlarının azaltılmasını, Karşılıklar Karanamesi’nin gözden geçirilmesini istedi.
Esnafa borç ertelemesi yok
Sanayi Bakanlığı’nın esnaf kesimi için gündeme getirdiği Halk Bankası’na olan borçlara karşılık görev zararı ödemesi yapılması konusunda ise "olanaksız" görüşü dile getirildi. Sanayici için LPG sübvansiyonu, elektrikte indirimli tarife, faturalarda taksitlendirme gibi taleplerin de ithalat fiyatları, TEAŞ ve TEDAŞ’ın 1 katrilyonu bulan borçları ve görev zararları nedeniyle mümkün olmadığı belirtildi.
Oral: KDV hızlı ödenecek
Vergiler açısından "gelinebilecek son noktada" bulunulduğunu ileten Maliye Bakanı Sümer Oral ve bürokratlar ise vergi borçlarına taksitlendirme uygulamasından gelmesi beklenen kaynağa güvenilerek yapılacak düzenlemelerin gerçekçi olamayacağını vurguladılar. Maliye yetkilileri taksitlendirmeden sağlanacak gelirin, vergi geliri hedefinde meydana gelebilecek sapma için kullanılmasını istediler.
Maliye, ihracatçıların KDV iadelerinin hızlandırılması taleplerine ise makul yaklaştı. KDV incelemelerinin süratlendirme yoluna gideceği belirtildi.
Çiftçilerin borcu ertelensin
Tarım ve Köyişleri Bakanı Yusuf Ziya Gökalp’de çiftçilerin Ziraat Bankası’na olan 1997 yılından bu yana birikmiş borçlarının, "görev zararı" olarak üstlenilmesi, faizlerinin silinmesi önerisini gündeme getirdi. Ziraat Bankası ve Hazine yönetimi ise 1.3 katrilyonu bulan bu faturanın karşılanamayacağını belirttiler.
EKONOMİ
Bürokrasiye ‘çözün’ emri
