Yunanistan'da 14 Eylül'ün "Küçük Asya Rumlarının Türk Devleti tarafından soykırıma uğratılmasını anma günü olarak ilan edilmesi"ne ilişkin kararname taslağı (veya neyse), Türkiye düşmanlığını iş edinenler açısından ilginç bir yeni girişim.
Bu girişim hakkında aynen Başbakan Ecevit gibi düşünüyorum: "Dünyada aklıbaşında hiç bir kimse bunu ciddiye alamaz..." Dolayısıyla, herhalde Ankara da bu girişimi hakettiğinden fazla ciddiye almayacaktır.
Söz konusu girişim belki bizlere, soykırım kavramını dahi istismar ederek Türkiye düşmanlığı yapanlara karşı öfkeyle hop oturup hop kalkıp, kendi kendimize zarar vereceğimize; daha aklıbaşında, daha soğukkanlı, tepkilerimizde ölçülü, uzun vadeli çıkarlarımızın bilinciyle davranmamız için yeni bir uyarı olabilir.
Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli tamamen yanılıyor. Bu tür girişimleri kesinlikle hafife almalı, daha doğrusu bunlara taşıdıklarından daha büyük bir ağırlık atfetmemeli, kötü niyetlilerin ekmeğine yağ sürmemeliyiz. Geçenlerde İsrailli bir diplomat bana, "Batı parlamentolarındaki Ermeni soykırımı iddialarını içeren kararları neden bu kadar ciddiye alıyorsunuz, doğrusu anlayamıyorum" dedi. Ve devam etti: "Geçtiğimiz yıllarda BM Genel Kurulu siyonizmin ırkçılık olduğuna dair bir kararı kabul etti... Biz de cevaben Tel Aviv'deki 'Birleşmiş Milletler' caddesinin adını 'Siyonizm' olarak değiştirdik... Cumhurbaşkanımız da söz konusu kararın metnini bir törenle yırtıp çöp kutusuna attı."
Batı parlamentolarından çıkan ve çıkacak "Ermeni Soykırımı" kararları hakkında ne yapmamız gerektiği konusunda ilerleyen tartışmalardan çıkan, görebildiğim kadarıyla başlıca üç öneri var. Birincisi, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu'nda ölen Türk ve Müslümanların sayısının Ermenilerden daha fazla olduğundan hareketle, neredeyse Ermenilerin Türklerden özür dilemesi gerektiğini önerenler. İkincisi, "Soykırım değilse bile bir kırım söz konusu. Ermenistan'ın tazminat ya da toprak talebi olmadığı da anlaşılıyor" deyip, Türkiye'nin Ermenilerden özür dilemesini önerenler.
Ben üçüncü öneriyi destekliyorum: Türk toplumu henüz I. Dünya Savaşı'nda neler olduğunu tam olarak bilmiyor. 1915'te yaşananların konuşulması tabu olmaktan henüz yeni yeni çıkıyor. Türk arşivleri tümüyle açılmış değil. Prof. Halil İnalcık bile bundan yakınıyor (Bkz. Radikal, 11 Şubat). Her ne kadar Ermeniler ve Batı, tehcirin bir soykırım olduğuna karar vermiş olsa bile, tarihçilerin işi bitmiş değil. Konunun özgürce tartışılmasına ve serbestçe araştırılmasına ihtiyaç var.
Bunlar yapılmadan Türk toplumu ne olup bittiğini anlayamaz, ne yapılması gerektiğine karar veremez. Zamana ihtiyaç var. Ama sorunun halledilebilmesi için Türkiye ile Ermenistan arasında ilişki kurulması gereğini herkes kavrayabilir.