Devlet Bakanı Toskay, Hazine ihalesinde yüzde 70’e çıkan faizin sürmesi durumunda programda sıkıntı çıkacağını söyledi. Kur- enflasyon farkının nisan sonuna kadar kapatılacağını söyleyen Toskay, ‘Fazla hırpalanmadan 30 Haziran’ı bulmalıyız’ dedi
ZÜLFİKAR DOĞAN Johannesburg
Devlet Bakanı Tunca Toskay , Hazine ihalesinde oluşan yüzde 70’lik faiz oranının moral bozucu olduğunu vurgulayarak, "Faizlerin bu düzeyde yükselmesini beklemiyorduk. Eğer böyle giderse, faizler aşağı inmezse istikrar programı uygulamalarında bazı sıkıntılarla karşılaşabiliriz" dedi.
Çeşitli ekonomik temaslar ve ihracatçılardan oluşan dış ticaret heyetinin görüşmeleri için Güney Afrika Cumhuriyeti’nde bulunan Toskay, nisan sonuna kadar enflasyondaki düşüşle kur artışlarını birbirine yaklaştırmak zorunda olduklarını belirtti. Toskay, "Fazla hırpalanmadan 30 Haziran’ı bulmak mecburiyetindeyiz. Temmuzdan itibaren bant sistemine geçilince işler daha rayına oturacak sanırım... Haziran sonuna kadar çok kararlı bir şekilde gitmemiz gerekiyor" diye konuştu.
Reel sektör zirvesinde ihracatçı ve işadamlarının şikayeti için de bu ay Hazine’nin Eximbank’a 27 trilyon aktarma sözü verdiğini, bu kaynağın ihracatçıya kullandırılacağını belirten Toskay, şöyle konuştu:
"Euro dolar paritesi 7 - 8 ay bile böyle gitse dış ticaretimiz büyük ölçüde rahatlar, sorunlarını çözer. Geçen yıl ithalatla yüzde 6 büyüyen bir ekonominin bu yıl yüzde 3 - 4’lük bir büyüme hızına gelmesinin yaratacağı bazı sıkıntılar olacaktır. İstikrar programları acı reçetelerdir. Belki hızımız istenilen düzeyde değil ama karar alabilen, kanunları çıkartabilen, istikrar programında kararlı bir hükümet var."
‘Telekom’da çok geç kaldık’
"Türk Telekom’un satışı çok gecikti" diyen Toskay, "Şimdi de piyasalar uygun değil. Geçen sene ben katılımcılara en az 1 milyar dolar karşılığı bir de yeni nesil GSM lisansı (UMSS) satışını önermiştim. Bu yapılsaydı iki lisanstan ek olarak 2 milyar dolar gelecekti" dedi. Toskay şöyle devam etti:
"Ayrıca mevcut operatörlere de bu lisanslar zorunlu olarak 1.5 milyar dolardan satılacaktı. Yeni nesil lisanslar için vaktin erken olduğu söylendi. Türkiye, bir şansı kaybetti. Diğer yandan T. Telekom’un geçen yılın mayısından beri GSM 1800 lisansı var. Şimdiye kadar çoktan "alo" diyebilirdi. Sistem çalışıyor olabilirdi. O zaman da T. Telekom’un fiyatı daha da artardı. Söylediğimiz dikkate alınmadı."
Memura ek zam gündemde yok
Kamu çalışanlarının ücret artışları konusu nun ne geçen hafta, ne de bu hafta gündeme geldiğini söyleyen Tunca Toskay,
"Bu aşamada da bütçede konulan personel ödeneklerinin dışına çıkılmasının doğru olacağını sanmıyorum. En başta kaynak yok. Bütçe ödenekleri içinde kalınmalı diye düşünüyorum" dedi.
Elektrik Piyasası Yasası’nın da kısa sürede çıkacağını belirten Toskay, şöyle devam etti:
"Fakat orada bazı düzeltmeler yapılması lâzım. Çeşitli kesimlerin farklı talepleri var. Yeni beyaz enerjilerle karşılaşmamak için dikkatli olmak, Türkiye’nin geleceğini ve çıkarlarını gözetmek zorundayız. Adam bana geliyor, santral kuracağını söylüyor. 20 yıl ortalama 4.5 sentten elektrik satış fiyatı öneriyor.
Sonra bakıyorsun bunun ilk 10 yılı 8 - 12 sent. Ben Bulgaristan’dan 3.45 cente elektrik alıyorum. Özelleştirme tamam ama Türkiye’nin geleceğini de düşünmek, 5 - 10 sene sonra ne olacağını görüp ona göre düzenleme yapmak zorundayız."
‘Borda hesap başkaydı’
Bor madenlerinin özelleştirilmesinden vazgeçilmesinin doğru bir karar olduğunu söyleyen Toskay, "Boru işleyerek sattığımız zaman Türkiye buradan çok ciddi paralar kazanabilir. Sattığımız bor hammaddesiyle Avrupa’da birçok tesis rafinaj ünitesi kurmuş, hammaddeyi alıp işleyip daha çok kazanıyor. Bunu yaparsak Avrupa’daki pekçok tesis kapanacak" dedi.
Bor madenlerinin bu kadar tartışılmasının arkasında başka hesaplar, başka oluşumlar olduğunu söyleyen Toskay, "Siz onları biliyorsunuz. Zaten yazıp çiziyorsunuz" diye konuştu.
Savunma sanayii ihalelerinde off set uygulamalarını ciddi bir şekilde gündeme getireceklerini belirten Toskay,
Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı’nın savunma ihalelerinde doğrudan ve dolaylı off set için yeni yönetmelik hazırladığını bildirdi.
Yüksek oranların faturası 700 trilyon
ANKARA Anka
Kasım kriziyle birlikte yükselen iç borçlanma faizleriyle şimdiye kadar üç iç borçlanma ihalesi yapan Hazine, yükselen faiz oranları nedeniyle 700 trilyon liraya yakın ek faiz yüküyle karşılaştı.
2001 yılında yaptığı dört ayrı iç borçlanma ihalesinde 2 katrilyon 837 trilyon liralık anapara, 879 trilyon liralık bir faiz yükü altına giren Hazine, borçlanmaları kasım krizinden önceki faizlerle yapabilseydi ortaya çıkan bu faiz maliyetinden 335 trilyon lira daha düşük bir faiz yükü altına girecekti.
Kriz öncesinde yüzde 35 - 40 faizle borçlanma yapabilen Hazine, son dört ihalede sırasıyla yüzde 67.47, yüzde 64.99, yüzde 57.33 ve yüzde 70.43 yıllık bileşik faizle borçlanabildi.
Bu gelişmeler nisanda iki ve üç yıl vadeli tahviller için yapılacak faiz ödemelerini 139 trilyon, mayısta yapılacak ödemenin miktarı da 253 trilyon lira artırdı.
ZÜLFİKAR DOĞAN Johannesburg 
EKONOMİ
Faiz programı bozabilir
