Siyasi kavgayla patlak veren ekonomik krizi dizginlemek için başlatılan serbest kur, döviz ile borçlanan tüketiciyi yüzde 40 oranında zarara uğrattı
KADİFE ŞAHİN
Pazartesi günü Milli Güvenlik Kurulu’nda (MGK) patlak veren siyasi krizle başlayan ekonomik krizi durdurmak için başlatılan serbest döviz kuru, döviz ile kira ödeyen, banka kredisi alan tüketicileri kurdaki artış oranında zarar ettirdi.
Dün serbest (dalgalı) döviz kuru ile açılan piyasada dolar, güne 1 milyon, mark ise 450 bin lira ile başladı. Bu fiyatlar ile kurdaki artış yüzde 40’ı aştı. Piyasadaki arz ve talebe göre belirlenen bu döviz artışı, Türk Lirası’nın yüzde 40 oranında değer yitirmesine neden oldu.
Dövizdeki bu artışı değerlendiren Turkish Bank Genel Sekteri Tuğrul Belli, döviz ile borçlanan herkesin devalüasyon oranında kayba uğrayacağını söyledi. Belli, "Türk Lirası (TL) maaş alan, fakat döviz cinsinden kredi alan tüketiciler bu zarara katlanmak zorunda kalacaklar" dedi.
Ocak ayı itibarıyla 6 katrilyon liraya ulaşan tüketici kredilerinin büyük kısmının TL cinsinden olduğunu belirten İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Öztin Akgüç de "Bankalar serbest kurdan kaynaklanan devalüasyon farkını tüketicilere yansıtacaklar. Bu da tüketiciler açısından çok büyük bir kayıp" dedi. Finansbank Genel Müdürü Onur Umut da kurdaki artışın bugünkü seviyelerinden yüzde 15’lere gerileyeceğini belirterek tüketicilerin serinkanlı olmaları gerektiğini söyledi.
1.1 trilyon liralık döviz kredisi tasfiyede
Bu arada Merkez Bankası verilerine göre bankaların verdiği tüketici kredileri, bir haftada 30.7 trilyon lira azalarak 9 Şubat itibariyle 4 katrilyon 319 trilyon indi. Tüketici kredilerinin 4 katrilyon 319 trilyon 925 milyar lirası TL, 10 milyar lirası da yabancı para cinsinden oluşuyor.
Mevduat bankalarından TL cinsinden kullanılan kredilerin 621.9 trilyon lirası konut, 2 katrilyon 226.3 trilyon lirası otomobil ve 1 katrilyon 471.7 trilyon lirası da diğer kalemlerden oluşuyor. Tasfiye olunacak tüketici kredileri ve kredi kartlarının 200.1 trilyon lirası TL, 1.1 trilyon lirası da döviz cinsinden.
Tüketicilerin yoğun kredi talebinde bulunduğu otomobil sektöründe ise şirketler, krizden sonra sektörün ağır kayıplar vereceği görüşünde. Aralık ayından itibaren yüzde 38 daralan otomotiv pazarında, serbest kur politikasıyla artan dolar ve mark fiyatları otomobil fiyatlarına da yansıyacak.