|
‘Rol kesmeye’ hazırlar
Al Pacino, Paul Newman, James Dean ve Marilyn Monroe’nun oyunculuğu öğrendiği Actors Studio’nun Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nde açılan şubesi ilk mezunlarını vermek üzere...
 AYKUT AYKANAT
Al Pacino, Paul Newman, Marlon Brando, Faye Dunaway gibi Amerikan tiyatro ve sinemasının birçok ünlü ismini yetiştiren prestijli aktör okulu Actors Studio’nun ilk şubesi tam beş aydır Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nde (MSM) eğitim vermekte. Müjdat Gezen "Türkçe’de daha anlaşılır olacağına inandığı için" kendi okulunun adını "Actor Studio" yapmış. Gezen, bu adın telif hakkını da New York’ta eğitim veren ünlü New School’un klasik Actors Studio’nun devamı niteliğinde, bu ekolün adıyla eğitim veren bölümünden satın aldığını belirtiyor.
MSM’deki Actor Studio programının eğitmenlerinden biri de, Gezen’in Amerikan Başkonsolosluğu Kültür İşleri Bölümü aracılığıyla bulduğu Neil S. Fleckman. Bir süre New School’da da ders veren Fleckman amacının Amerikanvari oyuncu yetiştirmek değil, aksine öğrencilerin kendi kimliklerinin canlandırdığı karakterlerle bütünleşmesini sağlamak olduğunu söylüyor. MSM’de görüştüğümüz Fleckman’a göre öğrencileri oldukça başarılı.
Sizi Amerika’dan MSM’ye getiren neydi?
Gerçekten çok uzak bir mesafe. Ama ben uzaklara aşığım. Benim için mesafenin bir önemi yok. 10 yıl önce iş dolayısıyla Avrupa’da bulundum. Bu süreçte birçok Amerikan bale firmasının temsilcisi olarak İstanbul’da çalıştım. İstanbul’a aşık olmam uzun sürmedi. İstanbul’da kalmak istiyordum. Amerikan Konsolosluğu’yla bağlantıya geçtim. Sonra konsolosluktan bir telefon aldım. Müjdat Gezen’in benimle ilişkiye geçmek istediğini söylediler. Müjdat Bey benimle MSM çatısı altında çalışmak isteğini belirtince çok mutlu oldum. Burada kendimi bir ailenin üyesi gibi hissediyorum.
‘Önemli olan özünü katmak...’
Actors Studio’yu biraz anlatır mısınız?
Actors Studio bir yorumlama biçimi. Ben New York’ta eğitim gördüm. Özellikle de New York’ta eğitim görenler dünya görüşü olarak Actors Studio’nun çocuklarıdır. Bu ekol ne kadar Stanislavski ilkelerinden esinlenmiş olsa da gerçek kimliğini Lee Strasberg’le bulmuştur. Ben buna inanıyorum. Strasberg bir teorisyendi. Hiçbir zaman Broadway’de ticari bir yönetmen olmadı. Strasberg, Amerikan karakterlerinin özünü alıp, oyunculuk görüşlerini onların üzerine inşa etmiştir. İşte ben de bu ilkelerden yola çıkıyorum. Öğrencilerimin hiçbir zaman başka bir karakteri aynen oynamasını istemem. Canlandırdıkları karakteri kendi kişilikleriyle bütünleştirebilmeliler.
Bir oyuncunun karaktere, kendi dışavurumunu eklemesi zor bir süreç olsa gerek...
Evet, gerçekten zor. Zaten Actors Studio ekolünde önemli olan, kişinin canlandırdığı karaktere kendi özünü katabilmesi. II. Dünya Savaşı’ndan sonra New York kökenli aktörler büyük çapta İngiliz oyuncularını taklit ediyorlardı. Onlara göre sanatın merkezi İngiltere’ydi. Aktör olmak istiyorsan, İngiliz oyunculuğunu örnek alacaktın. Lee Strasberg; Al Pacino, Paul Newman, Marlon Brando, Robert De Niro gibi birçok aktöre "Çocuklar, başka birisi olmak için yırtınmanıza gerek yok. Siz Amerikalısınız. Sahnede Amerikalı gibi oynayın." dedi. İşte Strasberg, Amerikalı aktörleri canlandırdıkları karaktere kendi duygularını da ekleterek evrensel kıldı. Benim buradaki amacım ise öğrencilerimi Amerikan kılmak değil, onlara diğer karakterleri de kullanarak kendilerine olan güveni vermek. Bu işin içindeki en güçlü Amerikan öğesi budur.
‘Kapı açıyorum’
Birçok ülkede bulundunuz. Türkiye’deki aktör adaylarının en belirleyici özellikleri nelerdir?
MSM Actor Studio’ya devam edenler hem öğrenci hem de yetişkinler. Son derece aktifler. Anlatılanlara kısa zamanda tepki veriyorlar. Ben sadece kapıyı açıyorum, onlar da hemen içeri giriyor. İnanıyorum ki bu ekolden yetişen başarılı oyuncular olacaktır. Çünkü öğrencilerim gerçekten bunu istiyor.
Son olarak, iyi aktör nasıl olmalı? Sıradan izleyici başarılı bir aktörle sıradan bir aktörü nasıl ayırabilir?
Çok değerli, aynı zamanda retorik bir soru. Nereden bakarsanız bakın, sanat subjektiftir. Bence başarılı bir aktörü keşfetmek için sanat hakkında gelişmiş duyulara sahip olmalıyız. Bu, sıradan izleyiciyi kitle iletişim araçlarının ticari amaçlı yayınlarından korur. Ama yine de iyi ve kötü aktör kavramı kişiden kişiye değişir. Önemli olan bize sunulanı sanat ışığında değerlendirecek bir birikime sahip olmamızdır.
 "Amerikalı hoca anormal profesyonel"
Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin kurucusu Müjdat Gezen, Actors Studio’yla işbirliği yapmak için verdiği uğraşı şöyle anlatıyor: "Tüm dünyanın tanıdığı Actors Studio 1982’de dağıldı. Ama New School’un içinde çalışmalarını sürdürüyor. Biz önce oraya başvurduk fakat hiçbir yere şube veremeyeceklerini, böyle bir yetkilerinin olmadığını söylediler. Sonra Amerikan Başkonsolosluğu’na başvurduk. Başkonsolosluk bizden MSM’nin çalışmalarıyla ilgili materyaller istedi. Araştırmaları sonucunda Başkonsolosluk bize Actors Studio’da ders vermiş iki isim önerdi. Biz Neil S. Fleckman’la çalışmayı uygun bulduk. Aynı tarihlerde New School’dan böyle bir ismi kullanabileceğimize dair yazı geldi. Amerikalı hoca anormal profesyonel. Dünyanın aktör yetiştiren en büyük kurumuyla işbirliği yapmak çok güzel."
 Actors Studio
Actors Studio 1947’de Robert Levis, Harold Clurman, Cherly Crawford ve Elia Kazan tarafından New York’ta kuruldu. II. Dünya Savaşı sonrası Amerikan tiyatrosu ve sinemasının önde gelen isimleri bu okulda yetişti. Actors Studio deyince herkesin aklına önce Lee Strasberg gelir. Oysa Strasberg bu okulun en etkin hocalarından biri olsa da, kuruluşunda yoktur ve ancak 1949’dan sonra okulda eğitim vermeye başlamıştır.
Okulun temelinde Konstantin Stanislavki ve Moskova Sanat Tiyatrosu’nun metodları vardır. Moskova Sanat Tiyatrosu’nun iki kurucu üyesi Amerika’yı ziyaret edip, burada kalmaya karar verdiklerinde Strasberg onlardan Stanislavski’nin oyunculuk metodlarını öğrendi. O sıralarda Amerika’nın en gözde tiyatro grubu The Group Theatre’ın üyesi olan Strasberg bu grubun dağılmasıyla Elia Kazan ve arkadaşlarının kurduğu Actors Studio’ya geçti; öğrendiklerini bu topluluğun üyelerine aktardı.
Actors Studio’ya kuruluş tarafından verilen ve yaşam boyu geçerli olan üyeliğin yanı sıra, her yıl yapılan sınavlarla 1000 kişi arasında altı ya da yedi üye seçildi. 1962’de kurulan bir şirketle kurum yapımcılık alanına da girdi ve Los Angeles’da bir eğitim bölümü daha açtı. 1980’de Actor Studio’nun New York kentindeki tiyatrosuna Lee Strasberg’in adı verildi. 1982 yılında dağılan tiyatro okulu halen New School adlı üniversiteye bağlı olarak akademik anlamda faaliyet göstermekte. Marlon Brando, James Dean, Marilyn Monroe, Montgomery Cliff, Paul Newman, Rod Steiger, Steve McQueen, Caroll Baker, Eli Wallach, Al Pacino gibi Amerikan tiyatrosu ve sinemasının ünlü isimleri bu okulun değerlerini izlediler. Tiyatrocu Engin Cezzar da bu okulda eğitim görmüş ünlü oyunculardan.
Ünlü öğrenciler ne diyor?
DİDEM UZEL: "Dersler çok keyifli geçiyor. Ben sahnede herhangi bir karakteri oynarken, özümü de yansıtıyorum. Gelecekte bu sınıftan çıkan birçok başarılı oyuncu olacağını düşünüyorum.
ARZU YANARDAĞ: "Beş aydır dersleri takip ediyorum. Bu sürede kendime güvenim arttı. Canlandırdığım karakter ne olursa olsun muhakkak kendimden bir şeyler katıyorum. Ve kendimi çok aktif hissediyorum. Ben de okuldan çok başarılı oyuncuların çıkacağına inanıyorum.
 PAZAR
 ‘Rol kesmeye’ hazırlar
KİM NE OKUYOR?..
Kimler geldi kimler geçti
Kitap dünyasında neler oluyor?
Başarıya yelken bastı
taksilazimmiabi.com?
Yesek mi yemesek mi?
Bu elektrik beni besliyor
Yuvarlak dünyanın Köşebaşı
Deli danalı soykırım
Parola: Tek taşımı kaybettim!
Ufaklık, çok mu ufak?
Kayıp kalpler için göbekli dua ilmihali
Yapayalnız
"Hammond Dede" hâlâ zıpkın gibi
Senem Betil’in pastaları
Narmanlı Han’ın başına gelecekler
Akvaryumdaki çocuklar
Yusuf Atılgan’ın kitapları
SAYFA BAŞI
|
|
|
