Kosovalı Arnavutlar, iki yıl önce ‘kurtarıcı’ olarak bağırlarına bastıkları NATO’yu şimdi bağımsızlığın önündeki en büyük engel olarak görüyor. Gerginlik Türkiye’yi de kapsayacak şekilde büyümek üzere
DIŞ HABERLER SERVİSİ
Çok değil, iki yıl önce soykırımcı Sırp güçlerini 78 gün boyunca bombalayarak kendi hayatlarını kurtaran NATO askerleri Kosovalı Arnavutlar tarafından kurtarıcı olarak alkışlandı. Ancak şimdi BM veya NATO’nun insani operasyonlarında hiç rastlanmayan bir durum ortaya çıktı.
Şimdi Arnavutlar eski kurtarıcısını yani NATO’yu bağımsızlıklarının önündeki en önemli engel olarak görüp baş düşman ilan etmeye hazırlanıyor. Bu da şimdiye dek lokalize edilen sorunun Yunanistan, Bulgaristan ve hatta Türkiye’yi de içine alacak şekilde dallanıp budaklanmasına, büyük bir krize dönüşmesine yol açabilir.
Başa dönüldü
Nitekim son 10 gün içindeki gelişmeler NATO’ya kabus gördürüyor. Kosovalı Arnavut militanlar Makedonya sınırını geçerek Tanusevci köyünü işgal etti, 4 Makedon askerini öldürdü. Arnavut Kurtuluş Ordusu adıyla silahlı bir grup ortaya çıktı. Kosova ile Makedonya arasındaki Preşevo Vadisi’nde NATO’nun Kosova operasyonundan sonra dağıtılan Kosova Kurtuluş Ordusu’nun eski militanları yeniden silahlı bir şekilde görülmeye başlandı. Sırbistan - Kosova ile Kosova - Makedonya arasındaki ara bölgeler denetimden çıktı.
Arnavut militanların köy işgali üzerine NATO askerleri Makedonya sınırına gitti. Kosova - Sırp sınırındaki ara bölgeye ise Sırp askerleri yeniden geldi. Kısaca Kosova krizinde başlangıçtaki noktaya dönüldü.
Türkiye devrede
Makedonya’daki gelişmeler Türkiye’yi de harekete geçirdi. Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Yiğit Alpogan, son gelişmeler konusunda Türk Hükümeti’nin Özel Temsilcisi olarak Makedonya’yı ziyaret ederek, yetkililerle görüştü. Makedon yetkililere Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ve Başbakan Bülent Ecevit’in destek mesajlarını iletti.
10 yıldır bağımsız
Etnik gruplar: 2 milyonluk nüfusun yüzde 65’i Makedon, yüzde 30’u Arnavut. Din: Yüzde 67 ortodoks hıristiyan, yüzde 30 müslüman. Komşuları: Doğuda Bulgaristan, güneyde Yunanistan, batıda Arnavutluk ve kuzeyde Sırbistan. Yönetim şekli: Cumhuriyet, başkent Üsküp. Tarihçesi: 1389’dan 1912’ye kadar Osmanlı yönetiminde kaldı. 1946’da Yugoslavya içinde bağımsız cumhuriyet olarak yer aldı. 1991’de bağımsızlığını ilan etti ve 1993’te BM’ye girdi. Makedonya adı yüzünden bir süre Yunanistan ile sorun yaşadı.
‘Büyük Arnavutluk’ özlemi
Yugoslavya’nın parçalanması sonrasında güçlenen bağımsızlık rüzgarı Kosova ve Makedonya’da yaşayan Arnavut azınlığı da derinden etkiledi. Milliyetçi örgütler, Makedonya’nın 2 milyonluk nüfusunun üçte birini oluşturan 700 bin Arnavut, 2 milyon Kosovalı Arnavut ile 3.5 milyonluk anavatan Arnavutluk’u birleştirip bölgede 6.2 milyoluk "Büyük Arnavutluk"u kurma amacı peşinde. Fakir ve cahil bırakıldıklarına inanan azınlık Arnavutlar, bir daha ne Sırp ne de Makedonya egemenliği altında yaşamak istemediklerini belirtiyorlar. Kosova’nın statüsünün hala belirlenmemesi Arnavutlar’ın bağımsızlık isteklerini güçlendiriyor.