Cumhuriyetçi kesimin ağır toplarından,uluslararası stratejist Scowcroft, Bush yönetiminin Türkiye’ye, ‘Siyasi sistemdeki ahlaki çöküntü, yolsuzluk kuşkuları nedeniyle’ doğrudan kaynak vermekte tereddüt ettiğini söyledi
YASEMİN ÇONGAR
Amerikan - Türk Konseyi (ATC) Fahri Başkanlığı’nı yeni üstlenen ve ABD’nin eski başkanlarından bugünkü Başkan’ın babası George Bush’un Ulusal Güvenlik Danışmanı Emekli General Brent Scowcroft, Amerikan Hükümeti’nin Türkiye’ye mali destek vermekte tereddüt ettiğini, bu tereddütün de siyasi sistemin bozukluğundan ve yolsuzluklardan kaynaklandığını söyledi.
Ankara’ya sert uyarı
ABD’de Cumhuriyetçi kesimin ağır toplarından sayılan uluslararası stratejist Scowcroft, Milliyet’e verdiği özel mülakatta, "Ankara’ya sert uyarılar" gönderdi, Scowcroft, "Bush yönetimi, Kemal Derviş’in dış destek çağrısına ne ölçüde katkı yapabilir" yönündeki soruyu şöyle yanıtladı:
"Bu çok zor bir soru. Bush yönetimi Türkiye’ye doğrudan kaynak aktarmakta tereddüt ediyor. Bunun da geçmiş deneyimlerden kaynaklanan bazı nedenleri var. Ayrıca yolsuzluklar çok önemli. Cumhurbaşkanı ile Başbakan yolsuzluk konusunda anlaşamıyor. Siyasi sistemdeki bozukluklar şeffaflığın olmayışı, siyasi ahlak çözüntüsü ve yolsuzluk konusundaki kuşkular, yardım konusunu güçleştiriyor. Ayrıca, bankalar var. Bankacılık sistemindeki yolsuzluklar var."
Scowcroft, ABD’nin daha önce Rusya’ya mali destek bağlamakta da aynı nedenlerle çekince yaşadığını hatırlatarak, "Siyasi sistemi bozuk olan, yolsuzlukların sürdüğü kuşkusu yaratan ülkelere kaynak göndermeye ABD halkının ve Kongresi’nin her zaman itirazı olmuştur. Bu tür kaynak aktarımlarının iktisadi krizlerin aşılmasından ziyade, siyasi bozukluğun derinleşmesine hizmet ettiği kanısı vardır" diye konuştu.
Milliyet’in Meksika örneğini hatırlatarak, "Neden Meksika’ya evet de, Türkiye’ye hayır" diye sorması üzerine Scowcroft, şöyle konuştu:
"Clinton yönetimi Meksika’ya 20 milyar dolar verdi. Ama bu o zaman bazı çevrelerde çok eleştirilmişti ve kaygı yaratmıştı. Gerçi Meksika krizden çıkmayı ve borçlarını zamanında ödemeyi başardı. Ama benzer kaygının başka ülkeler için duyulmasına bu örnek engel değil."
Scowcroft, Türkiye için, Washington’da yaşanan tereddüdü, "Şeffaflaşmayı sağlamayan, siyasi sisteminde ahlak çöküntüsü yaşanan, yolsuzlukları önleyemeyen ülkelerin bu nedenlerle krize girmeleri durumunda, kendi hatalarından kaynaklı sıkıntılarının, ABD gibi ülkelerce bir tür kefalet ödenerek aşılmasını karşı olan bir kesim var" diye açıkladı.
G-7’ler destek verir
Emekli General, buna karşın Bush yönetiminin Ankara’ya destek eli uzatacağını belirtirken, "Yönetimin üç seçeneği var. Hiçbir şey yapmayabilir, doğrudan para verebilir, dolaylı desteğe girişebilir. Bence üçüncüsünü yapacak, IMF ve Dünya Bankası’nı Türkiye’ye ek kaynak aktarması için teşvik edecek" dedi.
Scowcroft, "ABD, G-7 sendikasyonu kredisine öncülük edebilir mi" sorusunu ise, "Evet, sanayileşmiş ülkelerle ortak bir kaynak operasyonu gerçekleştirmek, Bush yönetimi için Türkiye’ye doğrudan para göndermekten daha gerçektir" yanıtı verdi.
‘Koalisyon kararlı olmalı’
Bush yönetiminin Türkiye’yi "en iyi tanıyan", en üst düzeyli yetkilisi sayılan Paul Wolfowitr, Türkiye’nin krizden çıkması için koalisyon hükümetinin siyasi iradesinin şart olduğunu söyledi. ABD Savunma Bakanlığı’nın iki numaralı ismi olan Wolfowitr, Devlet Bakanı Kemal Derviş öncülüğündeki reformlara açık destek bildirirken, üçlü koalisyona da siyasi uyarılarda bulundu.
‘Yakın dostum’
Amerikan - Türk İş Konseyi’nin yıllık toplantısının açılışında konuşma yapan Wolfowitr, "Kemal Derviş’i kuvvetle destekliyoruz. Ben, kendisine ‘Dostum’ diyebilmekten gurur duyuyorum. Derviş, dünyanın en bilgili iktisatçılarından biridir. Aynı zamanda benim hayatta tanıdığım en iyi kamu görevlilerinden biridir. Ancak hiçbir ülkenin bozuk ekonomisini tek bir adam, tek başına düzeltemez" dedi.
Wolfowitr, sözlerine "Ekonomik krizden çıkış için güçlü ve kararlı siyasi iradenin şart olduğunu söyleyerek devam etti. Ve Türk hükümetine şu mesajı gönderdi:
‘Koşullar anormal’
"Siyasi kararlılık, koalisyon hükümetlerine özgü bir nitelik değildir. Koalisyonlar, normal zamanlarda siyasi irade oluşturmakta zorlanabilirler. Ancak Türkiye, normal bir dönemden geçmiyor. Olağanüstü zor koşullar var. Krizin aşılması için koalisyonun siyasi kararlılığı birinci derece önemli."
Wolfowitr, ayrıca, Türkiye’de siyasi reformların da iktisadi sıkıntıların aşılması için önemli olduğuna dikkat çekti. ABD Savunma Bakan Yardımcısı, "Hukuk düzeninin sağlamlaşması, siyasi şeffaflık ve hesap verme yükümlülüğünün hayata geçmesi, ahlaklı yönetim ve gençlik başta olmak üzere her kesimden herkesin demokratik sürece tam katılımının sağlanması çok önemli. Türkiye bu yolda cesaret verici biçimde ilerliyor" diye konuştu.
YASEMİN ÇONGAR
EKONOMİ
Bizimkilere örnek olsun
