IMF’nin Türkiye’ye program için 15 Nisan’a kadar süre verdiğini söyleyen Devlet Bakanı Derviş, yurtdışından alınacak 10 - 12 milyar doların yeterli olacağını, daha fazlasının maliyetinin ağır olacağını söyledi
WASHINGTON Milliyet
Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş, dün Washington’da ABD Hazinesi, IMF ve Dünya Bankası yöneticileriyle ayrı ayrı beş saate yakın görüşmelerinde, Türkiye’nin beklediği dış finansman desteği için kesin bir söz alamadı. Derviş, bu sonucu "Herhangi bir rakam ya da kesin karar yok" diye özetlerken, her üç kurumun da Türkiye’nin programının başarıya ulaşmasını istediklerini belirtti. Dış desteğin miktarı ve zamanlaması konusunda ilk kez net mesajlar veren Derviş, "İki haftadan önce kesin bir şey beklemiyoruz. Ama 2.5 hafta sonra ortada kesin bir şey yoksa, demek ki iş zora gidiyor. Nisan’ın 15’ine kadar sonuç çıkmıyorsa, kötü" dedi.
Karar nisanda çıkmalı
Derviş, bu zamanlamanın paranın Türkiye’ye bizzat ulaşmasından ziyade, finansman desteğine ilişkin kararın alınması açısından önemli olduğunu vurguladı ve "Kararın çok kesin bir şekilde, nisanda çıkması gerek. Karar, mayıs, hazirana kalırsa geç olur" dedi.
Bu desteğin miktarı konusundaki beklentiyi ise Türkiye’nin çok yüksek dış borçta çözüm aramaması uyarısıyla sınırlandıran Derviş, "30 - 40 milyar dolar gibi fantezi rakamlar ortaya atıldı. Böyle bir parayı verseler bile geri çevirmemiz gerekir. Bizim, kısa vadede bir miktar, ölçülü, hızla geri ödeyebileceğimiz bir dış borca ihtiyacımız var. Bunu kabaca 10 - 12 milyar dolar olarak hesaplıyoruz ve en iyi şartlarla arıyoruz" dedi.
IMF Başkanı Horst Köhler ile 1.5 saat, Dünya Bankası Başkanı James Wolfhensen ile 1 saat ve ABD Hazine Bakanı Paul O’Neill ile de iki saati aşan görüşmelerinin, "çok iyi" geçtiğini, ancak halen ortada çok somut sorunlar da olduğunun görüldüğünü söyleyen Derviş, muhataplarıyla Merkez Bankası politikalarını ayrıntılarıyla ele aldığını ve "döviz kurunun serbest kalması" konusunda görüş birliği sağlandığını vurguladı.
Kur rekabete uygun olmalı
Derviş, "Kurun serbest ve kompetetif (uluslararası düzeyde rekabet edebilir) olması lazım" dedi.
Derviş, dış finansmanın gecikmesi halinde Türkiye’deki krizin derinleşeceği yönündeki sözlerinin hatırlatılması üzerine, Washington’daki muhataplarını kastederek, "Onlar da zamanın öneminin farkındalar" dedi.
Derviş’in 18 gün önce yine aynı yetkililerle yaptığı görüşmelerde, Türkiye’ye kredi verme konusunda bazı tereddütlerin öne çıktığının hatırlatılması ve bu tereddütlerin aşılıp aşılmadığının sorulması üzerine, bu kez çok daha ayrıntılı, rakamlar üzerinde ve somut bir müzakere yapıldığını vurgulayan Derviş şöyle konuştu:
Yeniden kriz istenmiyor
"IMF, Dünya Bankası ve ABD Hazinesi bu programın başarısını istiyor. kasım ve şubat krizlerinin yeniden haziranda, eylülde tekrarlanmamasını istiyor. Sorunu kökünden halletmemiz gerektiğini biliyorlar."
Derviş’in dünkü basın toplantısında ayrıca, Türkiye’nin önündeki iki haftadan "kritik" diye söz ederek bu süre zarfında 15 yasa değişikliğinin mutlak açıkarılması üzerinde özellikle durduğu gözlendi. Derviş, "Bütün bakan arkadaşlarımızın desteğiyle, çok yoğun çalışarak bu değişiklikleri yapmamız şart" dedi.
‘Kaynak gecikirse kriz daha da büyür’
Devlet Bakanı Kemal Derviş, Türk - Amerikan İş Konseyi’nin yıllık toplantılarında da bir konuşma yaptı. Konuşmasında, Washinton yönetimi ve uluslararası finans çevrelerine "Türkiye’nin iktisadi krizden çıkması için dış destek şart. Bu desteğin miktarı kadar zamanlaması da önemli. Eğer destek için üç dört ay beklenilirse kriz derinleşir" mesajı veren Derviş, şu mesajları verdi:
"Krizin iç nedenleri dışında, uluslararası finans sisteminin işleyişinden kaynaklı gerekçeleri var. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler benzer nedenlerle bu tür krizler yaşadılar. Şimdi tıpkı Brezilya’ya, Meksika’ya ve diğer ülkelere yapıldığı gibi Türkiye’ye de yardım edilmeli. Biz bunun koşullu yardım olduğunu biliyoruz. Sağlam bir istikrar programına dayanması gerektiğini anlıyoruz. Bu koşulu da zaten kabul ettik."
Derviş şöyle devam etti: "Türkiye dönüm noktasındadır. Enflasyonların yüzde 50 - 100 seviyesinde gerçekleştiği yıllara dönemeyiz. Türkiye’nin geçmiş dönemde, hiperenflasyona düşmemesi, iç borçların gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYIH) oranının düşük olmasındandı. O zamanlar, iç borçlanma kolaydı. Oysa bugün iç borcun GSYİH’ye oranı yüzde 40 - 45’i buldu. Türkiye artık içeriden borçlanma stratejisini sürdüremez, bu seçenek bitmiştir."
WASHINGTON Milliyet
EKONOMİ
Bizimkilere örnek olsun
