Aracı Kurumlar Birliği sonunda yönetimini seçti. "Birlik" önemli dedik. Kurumlar ve kişiler önemli dedik... Etik, yatırımcı hakları buradan doğacak dedik... Seçim oldu, post kavgası bitti. Üyelere baktık, baktık... Ve kalakaldık! Kolay gelsin diyoruz! Ve ilk sınav için kollar sıvansın istiyoruz. İşte Karon Menkul Kıymetler olayı. Çözün, karar alın, görelim. Karon Menkul Kıymetler'in İzmir Şubesi'nde bir yatırımcının şikayeti ile iki hafta önce başlayan olayın perde gerisinde ne var acaba?
1997 yılından bu yana Karon'la çalışan İzmirli yatırımcı Zuhal Yazar, savcılığa ve mali polise suç duyurusunda bulununca şirketin patronları Asil Onay ile Işıl Onay ve diğer çalışanlar hakkında tutuklama kararı çıktı. İzmir şube müdürü polise verdiği ifadede, "hesabını ayrıntılı olarak takip edemeyen müşterilerinin hesaplarında usulsüz işlemler" yaptıklarını itiraf etti. Olayın görünen yüzü bu... Bu tabloya baktığınızda söylenecek söz açık: Böyle bir sorunun adresi Sermaye Piyasası Kurulu. Kurul, yatırımcının şikayetini inceleyecek, gerektiğinde savcılığa suç duyurusunda bulunacak. Peki, mali polisin ve savcılığın bu tip durumlarda işlem yapma hakkı var mı?
Hukukçulara soruyoruz. Yanıt:
"Re'sen inceleme yapma hakkına sahipler..."
Çünkü konu önemli. Aracı kurumların iç işleyişi konusunda daha sıkı denetimi, işlenen suç ile ilgili daha detaylı inceleme ve tartışma yapılmasını zorunlu kılıyor. Yatırımcılara diyoruz ki: Bir aracı kuruma gittiğinizde yatırım hesap numaranızı alın, "Alo Takas" servisinden de sürekli olarak hesabınızı kontrol edin. Bir de hesabınıza "blokaj yasağı" koydurtun. Eğer aracı kurumunuzdan şikayetiniz varsa da bir başka aracı kuruma geçin. Tabii bu, hesabı olan yatırımcının bir başka aracı kuruma geçmek istediğinde "virman" yapması engellenmezse mümkün...
Yatırımcılar cephesinden baktığımızda şikayet çok. Çünkü çoğu yatırımcı gün içinde yoğun işlem yaptığı için blokaj yasağı koydurtmanın pratikte pek mümkün olmadığını söylüyor. Ya da birçoğu sistemin kendilerini nasıl koruyabileceği konusunda bilgilenme gereğine inanmıyorlar.
O vakit işler karışıyor...
Ancak aracı kurumlar cephesinden bakarsak ne yapılıyor?
Yapılan açık: Çoğu aracı kurum, şirketin işlem hacmini yüksek tutmak için personele teşvik primi veriyor. Primler bazen binde 2, bazen binde 5, bazen daha yüksek olabiliyor. Patron ve üst düzey yöneticilerinden böyle bir emir alan dealar ya da broker, prim almak için "müşteri emaneti" ile oynamaya başlıyor. Ayıklayın pirincin taşını! Şimdi bu çerçevede incelemeye başladığımızda Karon'da hukuki süreç işliyor ve biz, "hukukun üstünlüğü ilkesine" inanıyoruz. Karon'da da yaşanan sorunun özünde bu yatıyor. SPK, konuyu inceliyor ve bir rapor hazırlanmış. İçeriğinde ne var bilmiyoruz. Ama 1.5 yıl önce başlayan böyle bir uygulamadan doğan sıkıntılar, bir süre önce SPK'ya aktarılmış. SPK ne yapmış? Ne yapıp yapmadığına ilişkin en iyi yanıtı bugün gelinen süreç açıklamıyor mu? Hafta içinde SPK, Karon'un sermaye yükümlülüğü ve likidite krizi nedeniyle işlemlerini geçici olarak durdurdu. Sıkıntı var, çünkü yatırımcının bir başka aracı kuruma virman yapmasına izin verilmiyormuş. Bu da yanlış.
Şimdilik olayı inceliyoruz. Biliyoruz ki bir kurum kolay kolay kurulmuyor, biliyoruz ki yatırımcılar piyasanın cansuyu. Ama bunlar gerçeği değiştirmiyor. Yanlış yapan, hesap verecek! Kesin...
İMKB, aracı kurumları sıkı kıskaca almış. İki yıl önce yapılan işlemlerle ilgili inceleme yapıyormuş. Yapsınlar, sözümüz yok. Ama neden şimdi? Onu merak ediyoruz. Çünkü burası güven piyasası, polis, savcılık derken işler karışır, yollar karışıyor. Gerisini düşünmek bile istemiyoruz, haksız mıyız?
