ÖZELLEŞTİRME konusundaki gecikmeler bugünkü krizin birinci sebebidir. Bugünkü kriz bir 'devletçilik krizi'dir.
Telekom'un özelleştirilmesi de krizden çıkış bakımından önem taşıyor. Hatta özelleştirme konusunda ne ölçüde kararlı olduğumuzun bir simgesi haline gelmiştir.
Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz diyor ki: - Telekom'un özelleştirilmesi defalarca Anayasa Mahkemesi'nden döndü. Bunu görmezlikten gelemeyiz... Haklı... Hatta bu konu aydınlığa kavuşmadan Telekom'un özelleştirilmesi için yasa çıkarılsa bile, Anayasa Mahkemesi'nden dönme ihtimalinin bulunması, piyasada güvensizlik yaratır; alıcı çıkmayabilir, hukuki şüphe yüzünden pazar fiyatının da altında gidebilir...
Dahası iptal de edilebilir...
* * * DEVLETÇİLİK geleneğimiz hukuk sistemimizde de hala güçlüdür. Anayasa Mahkemesi 94 / 45 - 2 sayılı kararında "devletleştirme" ile "özelleştirme"nin aynı kurallara tabi olması gerektiğine karar vermiş, bütün hukuk sistemlerinde kişinin hakları arasında yer alan "mülkiyet" hakkını devlet için de geçerli saymış, hatta "öncelikle düşünülmesini" istemiştir!
6 üyenin bu görüşüne 5 üye "karşı oy" yazmıştır. Bunlardan Güven Dinçer'in belirttiği gibi: "Mülkiyet... Anayasa'da 'kişinin hak ve ödevleri' bölümünde yer almıştır... kişileri devlete karşı korumak için konulmuştur... Devletin de istifade edebileceği bir hak olarak yorumlanması mümkün değildir..." Bugünkü Başkan Mustafa Bumin'e göre de: "Kamunun mülkiyet hakkı ile kişinin mülkiyet hakkı arasında paralellik kurmak mümkün değildir." Bu gerçeklere rağmen, 12 Eylül Anayasası'nın devletçi karakteri ile hukuk doktrinimizdeki devletçi gelenek, özelleştirmeleri geciktirmiştir.
* * * ÖZELLEŞTİRME konusundaki bu 'hukuki' tıkanıklığı aşmak için, 1999 yılında Anayasa'nın 47. maddesindeki "devletleştirme" düzenlemesine "özelleştirme" eklenmiştir. Buna göre: "Devlet KİT'ler ve diğer kamu tüzel kişileri tarafından yürütülen yatırım hizmetlerinden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek veya tüzel kişilere yaptırılabileceği veya devredilebileceği kanunla düzenlenir." Bir oran kısıtlaması da yok... Demek ki, Telekom'un "özel hukuk hükümleri" çerçevesinde özelleştirilmesi için yeni bir yasa çıkarılabilir artık. Yüksek Mahkeme'nin de bu madde yönünde karar vereceği muhakkaktır.
Dün Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz'e sordum, şunu söyledi: - Ben özelleştirmeye taraftarım. Ancak özelleştirme hukuken sağlam olmalıdır. Sayın Kemal Derviş'e de bunu söyledim. Telekom'u sağlıklı bir şekilde özelleştirmek için Anayasa değişikliği gerekiyorsa, onu Meclis'e getirelim. Yasa çıkarmak yeterli ise, çıkaralım. Öksüz haklı bir uyarıda da bulundu: - Polemikle zaman geçirileceğine bir an önce hukuki durumu aydınlatarak özleştirmenin hukuki zeminini oluşturalım.
