Merkez Bankası, finansal krizin çıkmasına neden olarak gösterilen Ziraat, Halk ve Emlak Bankası ile Fon bankalarına son bir ayda 14 katrilyonluk kaynak aktardı
HARUN GÜREK
Yüksek borçlanma ihtiyaçları nedeniyle mali krizin en önemli nedeni olarak gösterilen kamu bankaları ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesindeki bankalara yönelik operasyon,mayıs ayı sonunda tamamlanıyor. Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti, operasyonun yarısına gelindiğini söylerken; sözkonusu bankalara yaklaşık 14 katrilyon lira aktarıldı.
Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş’in yeni ekonomik programın çerçevesinde yer alan önlemlerden biri olan kamu bankalarını gecelik borçlanma piyasasından çıkarma operasyonu, geçtiğimiz bayramdan sonra başladı.
Ters repo ile topluyor
Merkez Bankası, ekonomi yönetiminin aldığı karar uyarınca Ziraat Bankası, Halk Bankası, Emlak Bankası ile TMSF bankalarına günlük borçlanma ihtiyacını karşılamak için doğrudan repo yöntemini seçti. Merkez Bankası, aradan geçen yaklaşık 1 aylık sürede, sözkonusu bankalara 13.8 katrilyon liralık repo yaptı.
Merkez Bankası’nın yürüttüğü bu operasyon sonucunda, kamu ve fon bankaları, bir ay önce diğer bankalardan borçlanmayı durdururken; Merkez Bankası, kamu bankalarına verilen paranın piyasaya girmesini ve enflasyona neden olmasını önlemek için açık piyasa işlemlerini kullanıyor. Merkez Bankası, kamu bankalarına verdiği parayı özel bankalarla ters repo yaparak topluyor.
Görev zararları
Bu arada, Hazine Müsteşarlığı’nın 3 kamu bankasına görev zararları karşılığı verdiği bono ve tahvil miktarı 11 katrilyon liraya ulaştı. Üç bankanın kağıt miktarı3 katrilyon lirası sermaye artışları karşılığı olmak üzere ay sonunda 16 katrilyon liraya ulaşacak. Merkez Bankası, mayıs ayında kamu bankalarından sözkonusu kağıtları kesin alım yöntemiyle alarak, repo karşılığında aktardığı parayı kamu bankalarına bırakacak. Böylece kamu bankalarına 16 katrilyon lira aktarılmış olacak.
Dış kaynak beklentisi
Ancak kamu bankalarının elindeki paranın enflasyona neden olmasını önlemek için açık piyasa işlemleri operasyonu daha sonra da sürdürülecek.
Program çerçevesinde, miktarı henüz kesinleşmeyen dış kaynak girişi de Mayıs ayı içinde bekleniyor. Hazine, gelecek dış kaynağı Merkez Bankası’na aktararak, kamu bankalarının sattığı kağıtları geri alacak. Böylece operasyon tamamlanmış olacak.
Ziraat’te aşcı sıkıntısı
Tüm Banka ve Sigorta Çalışanları Sendikası (Tüm Banka - Sen) Genel Başkanı Ali Rıza Camcı, 1 Haziran 2001 itabiriyle 11 bini Ziraat Bankası’nda olmak üzere, 20 bin civarında kamu bankası çalışanının emekliliğinin geleceğinin hesaplandığını belirterek, bunların tümünün emekliliğe sevkedilmesi halinde, bu bankalarda ciddi personel sıkıntısı doğacağını söyledi.
Camcı, düzenlediği basın toplantısında, Ziraat Bankası’nda çalışanların emekliye sevkedilmesi nedeniyle, yemek pişerecek eleman kalmadığını, şubelere yemek verilmeme riskinin ortaya çıktığını belirterek, yaptıkları girişimler sonucunda bu sorunu çözdüklerini kaydetti.
Camcı, ayrıca kamu bankalarında çalışan memurların önümüzdeki günlerde çeşitli eylemlere hazırlandığını bildirdi.
Romenlerin Ziraat’i satıldı
Romanya’nın sorunlu bankalarından biri olan Agrarian Bank (Ziraat Bankası, Banca AgricolaBA), Avusturya sermayeli Raiffeisen Zentralbank Oesterreich (RZB) ve RomenAmerikan Yatırım Fonu’ndan (FRAI) oluşan uluslararası bir konsorsiyuma 15 milyon dolara satıldı.
Romen Ziraat Bankası’nın yüzde 98.2 hissesini ele geçiren uluslararası konsorsiyum, özelleştirmenin tam olarak gerçekleşmesinin ardından, işletme sermayesi olarak bankaya 37 milyon dolar daha ekleyecek.
Devlet bütçesinden ayrılan 3 trilyon 900 milyar ley (yaklaşık 13.5-14 milyon dolar) katkıyla bankanın zararları birkaç ay önce kapatılmıştı. Bankanın konsorsiyuma satış sözleşmesinin imzalanacağı 20 Nisan’dan sonra 90 gün içinde Rumen tarafı, Agrarian Bank yararına 700 milyar leylik Hazine tahvili satacak.
EKONOMİ
Türk müteahhitlerden 2.3 milyar dolarlık çıkarma
