|
‘BEYAZ CAM’ı örten perde kalkıyor
Medya sahipliğinde şeffaflaşmayı getiren RTÜK tasarısı TBMM Genel Kurulu’ndan yasallaştı
SALİHA ÇOLAK, GÜNSELİ ÖNAL, MUSTAFA İSTEMİ
 Özel radyo ve televizyonların gerçek sahiplerinin gün ışığına çıkmasını sağlayacak RTÜK tasarısı dün sabaha karşı TBMM Genel Kurulu’nda yasalaştı.
Medya sahipliğinde şeffaflaşmayı getiren yasa radyo ve televizyon sektörüne yeni bir düzen verecek.
Yasanın sektöre yeni bir düzen getirecek temel düzenlemeleri şöyle:
Radyo ve televizyon kurma izni anonim şirketlere verilecek.
Özel radyo ve televizyon kuruluşlarının hisseleri nama yazılacak.
Yıllık ortalama izlenme veya dinlenme oranı yüzde 20’yi geçen bir televizyon veya radyo kuruluşunda gerçek veya tüzel bir kişinin veya sermaye grubunun payı yüzde 50’yi geçemeyecek.
Aykırı yayında özür Üst kurul, aykırı yayın yapan kuruluşları uyaracak, özür dilenmesini isteyecek. Talebin karşılanmaması veya aykırılığın tekrarı halinde programın yayını bir ile 12 kez durdurulabilecek.
Aykırılığın tekrarında, ulusal düzeyde yayın yapan kuruluşlara ihlalin ağırlığına göre 125 - 250 milyar lira, yerel ve bölgesel yayın yapan kuruluşlara da merkezin nüfusuna göre 5 - 100 milyar lira arasında ceza verilecek.
İhlalin bir takvim yılı içinde tekrarı halinde cezalar yüzde 50 oranında artırılacak, aynı yıl içinde üçüncü kez ihlali halinde de izin uygulaması bir yıla kadar geçici olarak durdurulabilecek.
Basın yoluyla hakarette tazminat 10 milyar liradan başlayacak.
İrticai yayına ceza İzinsiz yayın yapan kuruluşların sahip ve yöneticilerine, eylemleri bir başka suç oluştursa bile, fiilin ağırlığına göre 6 aydan iki yıla kadar hapis cezası ile 1 milyar liradan 100 milyar liraya kadar para cezası verilecek.
Ayrıca irticai ve bölücü yayın yaptıkları belirlenerek yayınları durdurulan veya yayın izinleri iptal edilen kişiler, bu kuruluşların sahipleri ve yöneticileri ile bu tür yayınlarda görev alanlar, "cürüm işlemek için teşekkül oluşturanlara yayın yoluyla yardım) suçunu düzenleyen TCK 314’e göre yargılanacaklar.
Üst kurula yeni düzen Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, 5’i Meclis’çe seçilecek 9 kişiden oluşacak. Kalan 4 üyelik için; YÖK 2’si seçilmek üzere 4, en çok sarı basın kartı sahibi üyesi bulunan iki gazeteci cemiyeti ile Basın Konseyi 1’i seçilmek üzere 2, MGK da 1’i seçilmek üzere 2 aday önerecek. 4 üyenin seçimini adaylar arasından Bakanlar Kurulu yapacak.
Kurul tarafından yaptırılan ulusal radyo ve televizyon frekans planları, Telekomünikasyon Kurumu’na devredilecek.
Kurum, Meteoroloji ve polis radyolarına tahsis yaptıktan sonra kalan frekansları, ihaleye çıkılmak üzere üst kurula bildirecek. Uygulama Telekomünikasyon Kurumu tarafından yapılacak.
10 SORU 10 CEVAP
Şeffaflık nasıl gelecek?1- Sahiplik neden önemli?
Yeni düzenleme ile yayın kuruluşunun gerçek sahibi ortaya çıkacak. Bu düzenleme özellikle irtica i ve bölücü yayınları gerçek sorumlular açısından örten perde arkası sahiplik uygulamasına son verecek.
2- Yasa tekeli nasıl önleyecek?
Medyada tekelleşmenin önlenmesi için, yıllık ortalama yüzde 20 izlenme oranı sınırı getiriliyor. Bunun üzerinde bir izlenme oranına ulaşan kuruluştaki tek kişinin hisseleri yüzde 50’yi geçemeyecek.
3- Yasa nasıl şeffaflık getirecek?
Yayın organının gerçek sahibinin ortaya çıkmasıyla, üstlendikleri kamu işleri arasındaki bağlantı kamuoyunun gözü önünde olacağı için yayınların ihale gibi işler için kullanılıp kullanılmadığı ve bunun denetimi rahatlıkla görülebilecek.
4- Üst Kurul’da siyasi etki nasıl azalacak?
Üst Kurul’un 9 üyesinden 4’ünün Bakanlar Kurulu tarafından seçilmesiyle bağımsızlığın gölgeleneceği savunuluyor. Ancak daha önce 9 üyenin de siyasi partiler tarafından belirlenen isimlerden oluşmasının yarattığı "siyasi etki", meslek örgütleri, MGK ve YÖK’ten önerilecek 4 üyenin kurula girmesiyle azaltılmış olacak.
5- Üst Kurul ne olacak?
Halen görevde olan üst kurul üyelerinin görevi, yeni üst kurulun oluşumuyla sona erecek. TRT Genel Müdürü adaylarını da yeni kurul belirleyecek.
6- Yayın özgürlüğünün sınırı ne olacak?
Yalan haber yayını ile cevap hakkının kullandırılmaması ve ilkelere aykırı yayıncılığa getirilen ağır cezalar, özgürlüğü meslek ilkeleriyle sınırlandıracak.
7- Yerel televizyonlar nasıl etkilenecek?
Yerel kuruluşlara verilen cezaların ulusal kuruluşlardan düşük tutulması, cezaların izleyici sayısının büyüklüğüne, dolayısıyla kuruluşun gücüne göre belirlenmesi mağduriyeti azaltıyor.
8- Sahipler nasıl etkilenecek?
Yasanın "yayın yoluyla hakaret, cevap ve düzeltme hakkı verilmemesinden" kuruluş sahiplerini de sorumlu tutması, sahiplerin yayın yoluyla rakiplerine karşı olumsuz yayınlar yaptırmasını engelleyecek.
9- Sanal özgürlüğe zincir mi?
İnternet RTÜK tarafından denetlenecek. Yoğun eleştirilere hedef olan bu düzenleme, "yalan haber, hakaret fiillerinden doğacak maddi ve manevi zararlarla" sınırlandırıldı.
10- Beyaz camı nasıl etkileyecek?
Yayın ilkelerine aykırı programların, özellikle çocukları olumsuz etkileyen şiddet içeren sahneler ile erotik görüntülerin ortadan kaldırılmasını sağlayan yeni bir yapılanma geliyor.
NOTLAR...
Bahçeli: Biz buradayız, Sayın Ecevit beklemesin ANAP Lideri Mesut Yılmaz Genel Kurul’daki en uzun mesaisini yaparken hemen her oylamadan sonra sigara paketini alıp kulise çıktı. Verilen kısa aralarda Bahçeli ve Yılmaz kuliste çay içti.
Bahçeli, Hüsamettin Özkan’a, "Biz buradayız, kalmasına gerek yok" diyerek Ecevit’in evine gitmesini önerdi. Ecevit 23.30’da ayrıldı.
Milletvekilleri oylamalara katılıp hemen kulise çıkarak Türkiye - Makedonya maçını izlerken, oturumu yöneten Başkanvekili Murat Sökmenoğlu da sık sık kürsüden sonucu bildirdi.
Sabaha karşı milletvekilleri uykusuzluktan yorgun düşüp sıralarda kestirirken, dikkati dağılan Murat Sökmenoğlu’nun, DSP’li Gönül Saray Alphan’ı kürsüye "Gönül Yazar" diye çağırması gülüşmelere neden oldu.
DYP’li İlyas Yılmazyıldız, "kırmızı şapkalı kız" masalını, "kırmızı şapkalı kurt" diye anlatırken, vekiller, "Bu saatte ancak bu kadar oluyor" yorumunu yaptı.
DYP’li Kamer Genç’in suçlamaları karşısında Güneş Taner, "İspat et kendimi bu kürsüde vururum" diye meydan okudu.
Saat 03.30’a kadar mesai MUSTAFA İSTEMİ, ADEM ALTAN
Koalisyon ortakları Ecevit, Bahçeli ve Yılmaz, gece geç saatlere kadar TBMM’de kalarak görüşmeleri izlerken, uzun süren tartışmalar ve muhalefetin engelleme çabaları, tüm vekilleri yordu. Tasarının 03.30’da yasalaşmasıyla kapıya yığılan milletvekileri, adeta koşarcasına salonu terk etti.
 SİYASET
 Abanoz da gitti
‘BEYAZ CAM’ı örten perde kalkıyor
Cezaevleri teftişte!
75. yaşını kebapçıda kutladı
Savunma eski Bakanı için ‘yakalama’ emri
Yanık yanık İngİlİzce!
Baba 10. Yıl marşını söyledi
SAYFA BAŞI
|
|
|
