Rusların para karşılığı depolamak için yabancı ülkelerden alacağı nükleer atıklar başımıza bela olacak. Çünkü atıkların geçeceği yolların başında Boğazlar geliyor
CENK BAŞLAMIŞ Moskova
Boğazlar’dan büyük miktarda petrol geçirmek isteyen Rusya’nın, nükleer atıkları da aynı yoldan taşıması tehlikesi belirdi.
Duma’nın (parlamento) önceki gün, Batı’dan getirilecek nükleer atıkların Rusya’da saklanması konusundaki yasa tasarısını onaylamasıyla, Türkiye’yi de yakından ilgilendiren bir tehlike gündeme geldi.
Liberal Yabloko Partisi lideri Grigoriy Yavlinski, Duma’daki tartışma sırasında nükleer atıkların deniz yoluyla Rusya’nın Karadeniz kıyısındaki Novorossisk Limanı’na getirilebileceğini söyledi. Yavlinski, Avrupa’dan gelecek atıkların Almanya veya Polonya topraklarını kat ederek Rusya’ya ulaşmasının güç olacağını, çevreci kuruluşların engellemelerine dikkat çekerek, muhtemel yollardan birinin, "atıkların deniz yoluyla Rusya’nın Karadeniz’deki Novorossisk Limanı’na getirilmesi" olabileceğini öne sürdü. Nükleer atıkların deniz yoluyla Rusya’ya ulaştırılması halinde akla gelen ilk seçenek Boğazlar’dan taşınması. Yavlinski, bu durumda, Karadeniz kıyılarının nükleer kirlilik tehlikesiyle karşı karşıya kalacağını belirtti.
Putin onaylayacak
Atıkların Novorossisk’e ulaşmasının Boğazlar dışında kalan tek yolu ise Karadeniz’e kıyıdaş diğer ülkelerden biri olan Bulgaristan, Romanya veya Ukrayna’nın limanlarına karayoluyla getirilerek, buradan taşınması. Ancak bu güzergâh birçok ülkeden geçişi gerektirdiği için hemen hemen mümkün değil.
Kararın yasalaşabilmesi için Federasyon Konseyi (senato) ve Devlet Başkanı Vladimir Putin’in onayı gerekiyor. Putin’in ise yasayı veto etmesi beklenmiyor.
TAEK: Engel olamayız
ÖNAY YILMAZ İstanbul
Radyoaktif madde taşımacılığının, usulüne uygun olması koşuluyla dünyada yapıldığını belirten Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Başkanı Dr. Erdener Birol, 5 - 6 yıl önce Irak’tan Rusya’ya uçakla götürülmek istenen nükleer maddeleri, güzergahın riskli olması nedeniyle engellediklerini söyledi.
Boğazlar’ın özel bir güzergah olduğunu, izin alındığı takdirde geçişin mümkün olduğunu belirten Birol şunları söyledi: "Bu atıklar uygun şekilde paketlenmişse, bunlara mani olma durumunda değiliz. Bize bildirimde bulunacaklar, biz ölçümlerini yapacağız, uygun raporu verdiğimiz takdirde de geçecek. Ürkütücü ama uluslararası anlaşmalara uymak durumdayız. Bu devlet politikası."
13 yıllık BELA
14 Ağustos 1998’de atık dolu zehirli variller ilk olarak Sinop’ta karaya vurdu. Ardından Zonguldak’tan Trabzon’a kadar Karadeniz’in büyük bölümünde ortaya çıkan bu varilleri balık adamlar topladı. Sonra da toplanan 127 varil Sinop’un Soğuksu köyünde yapılan bir depoya yerleştirildi. Zehirli varilleri İtalyanlar’ın bıraktığı ve içinde DDT ile türevi maddeler, tolien, etil asetat gibi kimyasal atıklar olduğu belirlendi. Ne variller iade edilebildi, ne de tazminat alınabildi.
CENK BAŞLAMIŞ Moskova
YAŞAM
Radyasyon boğazı
