Geçen günlerde Kamulaştırma Yasası'ndaki değişikliklere değinmiştim. Bugün bu kanundaki bir yeniliği daha eklemek istiyorum.
Efendim, artık aslolan kamulaştırılacak gayrimenkulü gönül rızası ile idareye devretmektir. Bunun için geçen gün anlattığım şekilde kamulaştırmayı yapacak idare, vatandaşı pazarlığa davet eder, anlaşma oldu ise tamam, idare kırk beş gün içinde parayı hazır edecek, vatandaşı tapuya çağıracak, önce gayrimenkulü alacak, sonra parayı verecek.
Peki anlaşma olmazsa ne olacak? Bu defa kamulaştırmayı yapacak idare elindeki belgelerle asliye mahkemesine başvuracak. Bu yolla hem kamulaştırma bedelinin tespitini isteyecek, hem de tescil kararı verilmesini talep edecek. Eskiden idare kamulaştırmayı yapıyor, sonra vatandaş bedel artırımı talebiyle mahkemeye gidiyordu. Artık vatandaş değil idare mahkemeye gidecek. Böylece davacı yer değiştirmiş oldu ve vatandaşın sonradan talep edeceği artırım böylece aynı davada karara bağlanacak hale geldi.
Başvuru durumunda mahkeme en geç otuz gün sonrası için duruşma günü verecek. İlk celse hakim taraflara uzlaşma talep edecek. Şayet taraflar uzlaşırsa uzlaştıkları rakam istimlak bedeli olarak kabul edilecek. Tarafların uzlaşmamaları halinde ise hakim en geç on gün içinde keşfe karar verip otuz gün sonrası için duruşma günü tayin edecek. Keşifte bilirkişilerle birlikte muhtar da bulunacak. Bilirkişiler on beş gün içinde raporlarını mahkemeye verecek, rapor taraflara tebliğ edilecek ve yapılacak duruşmaya taraflar katılacağı gibi bilirkişiler de katılacak. Bilirkişiler tarafların itirazları varsa bunları yanıtlayacaklar. Böyle bir uygulama ilk defa olacak, çünkü bilirkişilerin duruşmaya çağırılması yaygın bir olay değil. Çoğunlukla yazılı olarak yapılan itirazlar için bilirkişiden yazılı olarak ek rapor alınır. Dolayısı ile mecburi olan bu sistem bizim için bir yenilik.
Şayet rapor konusunda taraflar anlaşamazsa dosya yeni bir bilirkişi heyetine verilir. Bu rapordan sonra hakim gereken kararı verir.
Görüldüğü gibi bizler için ilginç bir usul, bizdeki mahkemeler öyle bir ay, on beş gün gibi sürelerde davaya bakamaz. Geniş kamulaştırmaların olacağı yerlerdeki mahkemelere Allah kolaylık versin.
