Gelin baştan alalım. Başbakan Bülent Ecevit ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin eline gelen, "Mavi Akım dosyasındaki avans ödemesi uyarısından" başlayalım.
Hükümet ortakları DSP ve MHP’nin eline gelen bu dosya ses getirmedi. DYP, Mavi Akım dosyası için önceleri istekli davrandı sonra geri çekildi. Tarih 12 Nisan’ı gösterdiğinde start alındı ve Ankara DGM Savcılığı soruşturmayı başlattı.
DGM Savcısı Cengiz Köksal, BOTAŞ ve TEAŞ’a jandarma ile gidip, evrakları topladı. Operasyon olarak algılanan bu gelişme, yumuşatılmaya çalışıldı "ziyaret" denildi.
Mavi Akım soruşturmasını yürüten Köksal’ın ekibi, Türk - Rus ortaklı doğalgaz şirketi Turusgaz ve ortağı Gama Endüstri gibi şirketlerde de incelemelerini sürdürdüler.
Aradan 2 ay geçti ve BOTAŞ Genel Müdürü Gökhan Yardım hakkında yurtdışına çıkma yasağı geldi. Yardım, "Devletin müdürü kaçmaz" gerekçesiyle mahkemeye itiraz başvurusunda bulundu.
Ya kaçarsa...
Soruşturmanın bu aşamasında Yardım’a çıkış yasağı koymanın gereği var mıydı? Hanginiz "Yoktu" diyebilirsiniz. Hukuk süreci başlamış, iddialar yabana atılır cinsten değil, Savcı bu sorumluluğu alabilir mi?
"Cehenneme giden yol, iyi niyet taşlarıyla örülmüştür" sözü, Yardım’ın hiç de yabancısı olmadığı Rusya topraklarına ait...
Bu devlette bakanlık yapmış Cavit Cağlar kuş olup Amerika’ya uçmadı mı?
Yardım’a neden yurtdışı yasağı geldi?
Savcılığın; doğalgaz çevrim santralleri sözleşmelerinden, ÇED raporlarına, Ankara - Samsun boru hattı avans ödemesinden, temin edilen gazın fiyatına, Batı kapısında Rus ilave gazını Türkiye’ye satan Turusgaz şirketinin hukuki yapısından, ortaklık oranlarına, TÜMAŞ mühendislik şirketi açıklamasına kadar uzanan geniş çaplı araştırmasının sonuçlarını iddianameden öğreneceğiz.
Elimizdeki en somut iddia belgesi; Başbakanlık Yüksek Denetleme 1999 Raporu ve inceleme raporları...
Mavi Akım raporu ne diyor:
"50.9 milyon dolar avans ödemesi, 15.12.1997 tarihinde, Rusya Federasyonu ile T.C arasında imzalanan Hükümetlerarası Anlaşma ve buna bağlı olarak BOTAŞ ile Gazprom (Gazexport) arasındaki Doğalgaz Alım Satım Anlaşması’nın 18.1, 18.2 ve 18.3’üncü maddeleri çerçevesinde; Rus tarafının "Mavi Akım" projesinin deniz geçişi bölümü ile ilgili finansmanı temin ettiğinin belgelendirilmesi, ayrıca Rus tarafının Proje’nin deniz geçişini gerçekleştirmesi için kompresör istasyonunun ve hat borularının, temin kontratlarının veya kesin siparişinin yapılmış olduğunun belgelendirilmesi ve satıcı firmalardan teyid alınması hususların yerine getirilmiş olmasını müteakip yapılacaktır."
Avans bu maddeye uygun ödenmedi.
Hisseler neden eklendi?
Turusgaz’da göze çarpan hisselerle ilgili ayrıntılar...
RAO Gazprom’un; Gama, Gazprom ve BOTAŞ dışında dördüncü kurucunun payının Rus tarafı, beşinci kurucunun hisse payının da Türk tarafı BOTAŞ şirketinden ayrılması yönünde görüş belirtmesine karşılık, Gama Endüstri’nin hamiline hissenin kendisine ait olduğunu ileri sürmesi.
İnceleme raporunda gelişme şöyle anlatılıyor:
"Gama - Gazprom A.Ş; Ana Statüsünü tadil ederek, BOTAŞ’ın iştirakine uygun hale getirilen bu yeni statüyü, 15.07.1997 tarih ve 4332 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayınlamıştır. Daha önceki Statüde beş grup itibarı ile yer verilen ortaklık payları, bu kez F grubu da eklenerek hamiline yazılı yüzde 4.4 oranında 3.520 adet hisse ile altı grup olarak tanımlanmıştır. Yeni Ana Statüde C Grubu olarak tefrik edilen yüzde 35 oranındaki hisse Gama’dan BOTAŞ’a geçen hisseler grubudur."
Bu iki önemli nokta Mavi Akım soruşturmasının belkemiğini oluşturacağa benziyor.
Peki böylesi kritik bir noktada, Yardım niye alınganlık gösteriyor ki? Otursun soruşturmayı izlesin, hatta elinden geldiği ölçüde hukuka (!) soyadına yakışır bir tavır sergilesin. Zaten kimsenin "devletin müdürüne", yolsuzluk iddialarına muhatap olduğu gerekçesiyle ‘İstifa et’ dediği de yok.
