‘Ver kasabı, al parayı’ formülü uyarınca Miloşeviç’i Lahey’e teslim eden Sırbistan’a mali yardım konferansı Brüksel’de başladı. İlk aşamada 1.25 milyar dolar yardım yapılacak
DIŞ HABERLER SERVİSİ
Yugoslavya’nın eski lideri Slobodan Miloşeviç’in, Yugoslavya Anayasa Mahkemesi’nin kararı ve Devlet Başkanı Voyislav Koştunitsa’nın feryatlarına rağmen Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi’ne (USSM) teslim edilip Hollanda’daki Scheveningen Cezaevi’ne konmasından sadece saatler sonra, Yugoslavya’ya Yardım Konferansı da Brüksel’de başladı.
Sırbistan hükümetinin, ABD’nin koyduğu "yardıma karşılık Miloşeviç" koşulunu yerine getirmesiyle, Bosna ve Kosova savaşları sırasında neredeyse yerle bir olan Yugoslavya ekonomisini yeniden ayakları üstüne dikmek üzere yapılacak uluslararası yardımın da önü açıldı.
40 ülkeden yardım
ABD’nin başını çektiği 40 kadar ülke ile 30 uluslararası yardım kuruluşu, Yugoslavya’ya yapılacak 1.25 milyar dolarlık yardımın şeklini ve bu miktara kimin, ne kadar katkıda bulunacağını karara bağlayacak.
Nitekim miktarlar da yavaş yavaş belli olmaya başladı. Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Johannes Linn, bankanın Yugoslavya’nın yeniden imarı için 580 milyon dolar tutarında yardım edeceğini bildirdi. AB Komisyonu Sözcüsü de, AB üyesi 15 ülkenin bağışlarıyla 530 milyon euro tutarında bir yardımın Yugoslavya’ya aktarılmasının öngörüldüğünü bildirdi. Uzun bir süre konferansa katılma konusunda tereddüt eden ve yardımına Miloşeviç’in teslimi şartını koyan ABD de, bu ülkeye 181 milyon dolar tutarında bir yardım taahhüt etti.
USSM’deki ilk devlet başkanı
Konferansın öncülüğünü yapan ABD’nin baskıları, Sırp kasabının USSM’ye tesliminde belirleyici rol oynadı. Washington, Belgrad yönetiminin bu konuda işbirliği yapmaması halinde, değil yardımda bulunmak, yardım konferansına bile katılmayacağını açıklamış, ancak önceki gün muhtemelen Belgrad’tan aldığı sinyaller üzerine Brüksel’e temsilci göndereceğini bildirmişti. Bu açıklamadan bir gün sonra da Miloşeviç Belgrad Cezaevi’nden alınıp Hollanda’daki, savaş suçlularının kaldığı Scheveningen’e gönderildi.
Miloşeviç, 3 Temmuz Salı günü Lahey’deki USSM yargıçlarının önüne çıkarılacak ve 1999’da Kosovalı Arnavutlara karşı işlediği etnik temizlik, terör ve şiddet politikalarının hesabını vermeye başlayacak. Miloşeviç, USSM’de yargılanan ilk devlet başkanı olacak.
Sırada bu ikili var
Slobodan Miloşeviç’in Lahey Savaş Suçları Mahkemesi’ne teslim edilmesinin ardından şimdi gözler öteki savaş suçlusu Sırp liderlere çevrildi. Miloşeviç’in adının silenmesiyle soykırım suçuyla arananlar listesinde 37 kişi kaldı.
Listedeki en önemli isimler Bosna Sırpları lideri Radovan Karadziç ile ordu komutanı Ratko Mladiç’in günlerinin de sayılı olduğu belirtiliyor. Karadziç ve Mladiç’in son sığınma bölgesi olarak gördükleri Bosna Sırp Cumhuriyeti’nde gizlendikleri, ancak Bosna Sırp Başbakanı Mladen İvaniç’in aranan liderleri Savaş Suçları Mahkemesi’ne teslim edebileceği bildirildi. Listedeki öteki isimler arasında Sırbistan Devlet Başkanı Milan Milutinoviç ve eski Başbakan Yardımcısı Nikola Sainovic de bulunuyor.
Bosna’dan da yargılanacak
Slobodan Miloşeviç, Kosova’daki insanlık dışı eylemleri dışında, 90’lı yıllarda Bosna ve Hırvatistan’da işlenen savaş suçlarından da yargılanacak.
Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi (USSM) Savcı Yardımcısı Graham Blewitt, "Miloşeviç aleyhindeki iddianameye, Hırvatistan ve Bosna’da işlenen savaş suçlarındaki sorumluluğunu da ekleyeceğiz" dedi. Savcı yardımcısı, bu iki iddianın yaz sonuna kadar iddianameye eklenmiş olacağını sandığını belirtti. USSM’ye dün gece teslim edilen Miloşeviç, Kosova’da 1999 yılında Arnavutlara yönelik kıyımdaki sorumluluğu nedeniyle USSM tarafından "kara liste"ye alınmıştı. Bosnalı ve Hırvat yetkililer, Miloşeviç’in 1992-1995 Bosna savaşı ve 1991-1995 Sırp–Hırvat savaşında sorumluluğu olduğunu ileri sürüyorlardı.
İade Belgrad’ı karıştırdı
Miloşeviç’in USSM’ye teslim edilmesinin ardından Sırbistan’ın kalbi Belgrad karıştı. Halk ve politikacılar ikiye bölündü. Binlerce Miloşeviç yanlısı Belgrad’da gösteri düzenleyerek ayaklanma çağrısında bulundu. Miloşeviç’in teslim edilmesi kararına Başbakan Zoran Cinciç imza atarken, Devlet Başkanı Vojislav Koştunitsa’nın bu karardan habersiz olması ve öğrendiğinde "Ama bu Anayasaya aykırı!" diye tepki göstermesi dikkat çekti.
Yugoslav ordusu ise, Miloşeviç’in teslim edilmesi konusunda yorum yapmadı. Genelkurmaydan bir yetkili, "Ordunun hükümetin verdiği kararı yorumlaması için sebep yok" dedi.