İş görüşmesinde başarının yolu dürüst cevaptan geçer
İşi kapmanın PÜF NOKTASI
İş görüşmelerinde çoğu zaman insan kendini bir telesekretere karşı konuşur gibi hisseder. Sorulan sorulara dürüst mü cevap vermeli, yoksa ideal cevabı mı vermeli? Sorulara verilen tutarlı ve rahat cevaplar, size istediğiniz işi kazandıracaktır
MELİH ARAT
İş görüşmeleri, günlük konuşmalara benzemeyen, yapay görüşmelerdir. Bu görüşmelerde birçok insanın gerginleştiği, deyim yerindeyse kendini bir telesekretere karşı konuşur gibi hissettiği gözlenir. Sorulan sorulara dürüst mü cevap vermeli, yoksa ideal cevabı mı vermeli, birçok insan bu tür durumlarda tereddüt içinde kalır.
Sorulara tutarlı ve rahat cevap verebilmenin yolu, en azından soruları önceden bilmektir.
Bana kendinizden söz eder misiniz
Bu açık uçlu soru karşısında söze nereden başlamalı? Öncelikle böyle bir sorunun avantaj olduğunu düşünün. Çünkü bu soru karşısında tamamen kendi başarılarınızı ve olumlu özelliklerinizi öne çıkaracak bir konuşma yapabilirsiniz. Görüşmeci bu sorunun cevabı olarak, özellikle eğitim ve iş yaşamındaki başarılarınızı, öne çıkan kişilik özelliklerinizi duymak ister. Başarı olan ya da başarı kabul edilebilecek özelliklerinizi önceden derlemek böyle bir soruya daha rahat cevap vermenize imkan verir.
Niçin bizimle çalışmak istiyorsunuz
Bu soru önemli bir sorudur; çünkü sizinle şirket arasındaki bağlantı bu sorunun içinde gizlidir. Bu soruya cevap verebilmek için başvurduğunuz şirketi ve pozisyonu tanımalısınız ki, kendinizle şirket ve pozisyon arasında ilişki kurabilesiniz. Bu soruya cevap verirken, başvurduğunuz şirketin diğer şirketlerden sizin için farkını da ortaya koyabilirsiniz, görüşmeci sizin araştırma yapan ve mukayese yaparak karar alabilen biri olduğunuzu, orada tesadüfen değil, bir seçim sonucu bulunduğunuzu düşünebilir. Aslında 'Niçin bizimle çalışmak istiyorsunuz' sorusunun pek çok kişi için basit ve dürüst yanıtı şudur: 'işsizim ve paraya ihtiyacım var.'
En son işinizden niçin ayrıldınız
Görüşmeci size işinizden niçin ayrıldığınızı iki nedenden ötürü sorar. Birincisi eğer problemle ayrıldıysanız, bu sizin ilişkilerde problem yaşayabilen biri olduğunuzu gösterecektir. İkincisi eski şirketiniz aleyhinde konuşursanız, görüşmeci başvuruda bulunduğunuz şirketten ayrıldıktan sonra da kötü konuşacağınızı düşünür. Eğer gerçekten kişisel bir problem yüzünden ayrıldıysanız, bu problemi mümkün olduğunca kişisel bir problem sunmaktan öte, yapısal bir uyumsuzluk olarak tanımlamak daha uygundur. Örneğin, 'Ayşe hanımla hiç anlaşamıyorduk' yerine, 'o şirketin kurumsal değerleriyle, benim değerlerim örtüşmüyordu' demek daha kabul edilebilir bir ifadedir. En son işinizden niçin ayrıldığınız konusunda dürüst olmak da fayda vardır; çünkü pek çok büyük şirket eğer sizi işe almaya karar verecek olursa eski işvereninizi arar.
Yetenekleriniz neler
Pek çok insan, kendi yeteneklerini bilmez. Örneğin, işletme bitirmiş birinin işletme mezunu olmayı bir yetenek olarak sunamaz; çünkü bu bir yetenek değildir. Satış yapabilme bir yetenektir, insanları ikna edebilme bir yetenektir, bilgisayarda değişik programları kullanabilme yetenektir; sunum yapabilme bir yetenektir.
Zayıf yanınız nedir
Bu sorunun yanlış cevapları 'bilmiyor' ya da 'benim zayıf yanım yok.' 'Geç saatlere kadar çalışma huyum var' ya da 'işime aşırı titizim, bu da beni gerginleştiriyor' cevapları eğer gerçek değilse, 'yağcı' kabul edilebilecek cevaplardır. Gerçekten var olan ama zararsız görünen bir zayıf yanınızı ifade etmek daha uygundur. Örneğin, 'çocuklarla iyi anlaşamıyorum', 'okuldayken resim dersim çok kötüydü', 'duygusalım, aşk filmlerinin sonunda hep ağlıyorum' gibi cevaplar tabii gerçekse ve zemine uygunsa verilebilir. Anaokuluna iş için başvuran birinin 'çocuklarla iyi anlaşamıyorum' cevabı sonrasında 'iyi günler' dilenir.
Başkalarıyla birlikte çalışmak
'Başkalarıyla birlikte çalışmayı mı, yoksa yalnız mı çalışmayı seversiniz?' sorusunun cevabı ne olmalıdır. Karşınızda takım çalışmasına inanmış biri varsa ve siz 'ben yalnız kovboyluğu tercih ederim' derseniz, işi kaybedersiniz. Bu konuda dürüst olmakta yine de fayda vardır. çünkü yalnız çalışmayı seven bir yıldız, illa da takım içinde çalışmaya çabalarsa, tüm takımın performansını bozabilir. Bu sorunun geçerli cevabı, 'gerektiğinde bireysel, gerektiğinde takım olarak çalışırım' olabilir. Elbette geçmiş iş performansınızdan örnekler göstererek.
Kariyer hedefiniz nedir
’Kariyer hedefiniz nedir ya da gelecek planlarınız nelerdir?’ sorusu, bizde ne kadar çalışacaksınız, biz sizin gelecekteki beklentilerinizi karşılayabilecek miyiz ya da sizin gelecek planınızla şirketimizin gelecek planı örtüşüyor mu sorularını cevaplamak için sorulmuş bir sorudur. İşi almak istiyorsanız, o şirketin gelecek planlarına yakın bir kariyer planı söylersiniz ya da dürüst olursunuz. Bu soruyu hem dürüst olarak geçmek ve işi almak için en doğru yol kendinize bir gelecek hedefi seçip, bu hedefe ulaşmanıza yardım edecek şirketlere başvurmaktır; o zaman rahatlıkla dürüst cevap verebilirsiniz.
Ne maaş bekliyorsunuz
Yanlış cevap: 'Siz bir kurumsuzunuz, sizin şirketinizdeki ücret sistemine uygun bir para almak istiyorum.' İkinci yanlış cevap da, alabileceğinizin çok üstünde istemek. Örneğin, siz iki bin dolara razısınız, ama beş bin dolar istiyorsunuz. Bu sorunun doğru cevabı, alabileceğinizi ve özelliklerinizle hakkettiğinizi tahmin ettiğiniz bir rakamı söylemektir. Düşünsenize, bir manavdan meyve alacaksınız, 'kaç para' diyorsunuz, manav diyor ki, 'o sizin ücret sisteminize bağlı.' Böyle bir konuşmadan sonra, asla o manava uğramazsınız.
Hobi ve sporlar
Hobi ve sporlar, belirli anlamları ifade ederler. Satranç, planlama yeteneğini, takım oyunları işbirliği eğilimini, resim ve müzik, yaratıcılığı işaret eder. Ancak, bunları gerçekten yapıyorsunuz söyleyin. Çünkü artık çoğu şirket son noktada bunları bile kontrol ediyor. Hiç basket oynamamış birisine, 'play maker' nedir diye sorulduğunda, iş başvurusunda bulunan kişi zor duruma düşübelir.
Mesleki özelliklerle ilgili sorular
• Siz bizim için bir başkasının yapamayacağı ne yapabilirsiniz? • Pozisyonla ilgili özellikleriniz nelerdir? • Son zamanda geliştirdiğiniz özellikleriniz neler? • Son işinizde çözdüğünüz önemli bir problemi anlatır mısınız? • Son başarılarınızdan birini söyler misiniz? • Sizin için işinizde önemli olan nedir? • İşinizde sizi ne motive eder? • Son işinizden ayrıldığınızdan beri ne yapıyorsunuz • Mesai arkadaşlarınızda hangi özellikler bulunmalı? • Seyahat edebilir misiniz? • Çalışma saatleriyle ilgili beklentiniz nedir? • En son hangi kitabı okudunuz? • Ne zaman okudunuz? • Bu kitabı anlatır mısınız?
Kariyer Hedefleri
• Önümüzdeki beş yılda ne yapıyor olmak istiyorsunuz? • Sizin için başarı nedir? Ne yaparsanız başarılı olmuş olacaksınız? • Sizin iş mi önemli, yoksa pozisyon mu? • Pozisyon olmadan çalışır mısınız? • Başvurduğunuz iş, niçin sizin kariyer planınıza uygun düşüyor? • Bu işin size ne vereceğini düşünüyorsunuz? • Çalışmak istediğiniz semt ya da şehir burası mı? Yoksa başka bir yer mi? • İş deneyiminiz? • En son işinizden ne öğrendiniz? • En büyük sorumluluğunuz neydi? • Geçmiş deneyiminizin, bu yeni işe katkısı olacak mı? • İş deneyiminizdeki sizce en büyük hatanız neydi? • En son işinizin en çok sevdiğiniz - en çok nefret ettiğiniz yönü neydi? • Eski işinizden referans için kiminle bağlantı kurmalıyız?
MELİH ARAT
