Bir meslektaşınızla ücret sözleşmesi imzalayacağım. Davayı kazanması halinde para alacak, kaybetmesi halinde de bir bedel istiyor. Ben ise kaybetmesi halinde bedel ödemek istemiyorum, böyle bir sözleşme geçersizmiş. Sözleşmeler serbestçe yapılmaz mı? M. M. - İstanbul
Tabii, doğru düşünüyorsunuz sözleşme tarafların serbest iradesi ile yapılır. Kanuna, ahlaka aykırı olmadıkça da geçerlidir, ancak bazı hallerde birtakım sınırlamalar yasadan gelebilir. Bu da öyle. Avukatlık kanununa göre, avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekalet ücreti kararlaştıralamaz. Ücretsiz dava alınması halinde durumun baroya bildirilmesi lazımdır.
Bu maddelere göre avukatlık ücreti ile ilgili Yargıtay'ın kararları şöyledir. Davanın kaybı halinde ücret alınmayacağının şart edildiği sözleşmeler geçersizdir.
Bu içtihada mantık çerçevesinde bir anlam vermek zor. Zira:
Bir sözleşmenin konusu uygulanamaz nitelikte, yahut ahlaka (adaba) aykırı ise o sözleşme batıldır. Sözleşmenin hükümlerinden bir kısmı batıl ise sadece bu hüküm kaldırılır.
Örneğin bir kira sözleşmesi yaptınız. Bu sözleşmedeki kiralama konularına ait hükümler geçerlidir, ancak her nasılsa bir maddeye dediniz ki, "Kiracı her ay başı kira bedelini ödediğinde kiralayan hanımı bir defa dudağından öpecektir."
Şimdi kira sözleşmesinin tamamı mı batıl, sadece bu hükmü mü? Sözleşmenin kendisi geçerli ama bu hüküm batıldır. Gelelim avukatlık sözleşmesine. Asgari ücretin altında ücret takdir olunamayacağına göre, bu sözleşmede sadece "kayıp halinde ücret alınmayacaktır" hükmü geçersiz gerekisinin geçerli olması lazımken, içtihatlar tüm sözleşmeyi geçersiz saymaktadır. Bu nedenle meslektaşımın önerdiği şekilde hareket etmeniz gerekmektedir.
