Hazine 2001 yılı iç borç ortalama faiz tahminini revize ederek yüzde 81’den yüzde 91’e yükseltti. Borçlanma politikasında değişikliğe gidiliyor.Kısa vadeli avans ihtiyacı için yeni borçlanma enstrümanları getirilecek
ZÜLFİKAR DOĞAN Ankara
Ekonomik programın ilk yılında ‘onarım’ çalışmalarını yürüten ekonomi yönetimi, kamu harcamaları alanında devrim niteliğinde uygulamalara başlıyor.
Borçlanma politikası değişiyor. İç borçlanma faiz tahmini revize edildi. Borçlanma politikasında da özelllikle Merkez Bankası (MB) yasası ile birlikte bir dizi değişim gündeme geldi.
Hazine yetkilileri, bu yıl için öngörülen ortalama borçlanma faizi tahmininin, yapılan revizyon ile yüzde 81’den, yüzde 91’e çekildiğini açıkladılar. Dalgalı kurda, Merkez Bankası’nın bir kur hedefi koymadığı gibi, Hazine’nin de bir faiz hedefi olmadığını, konjonktüre göre ve hesaplamalar için bazı tahminler yapıldığını, gerektiğinde de bu tahminlerin revize edildiğini belirten Hazine yetkilileri, iç borç stokunun yapısında ve tutarında geçen yıl sonuna göre, büyük değişiklik olduğunu belirtti. Yetkililer şunları söyledi:
Stok 54 katrilyon arttı
"Geçen yıl sonunda 36.4 katrilyon lira olan iç borç stoku, Haziran sonu itibariyle 90.3 katrilyona çıktı. Bu artışın büyük bölümü, kamu ve Fon bankalarına sağlanan kağıtlardan kaynaklandı. Stokun çevrilemeyecek bir durumu yok. Sonbahardan itibaren yapılacak itfaların büyük bölümü, yine bu bankalara olacak.
Kamu bankalarına verilen kağıtlardan 5 katrilyonluk likit fazlası oluştu. Bu kağıtların sabit faizli kağıtlarla değiştirilmesi yönünde uygulamaya gidilecek. Böylece stokta bir düşüş sağlanacak. Borç stokunun yapısı da değişti. Geçen yıl sonunda stoğun yüzde 56’sı sabit, yüzde 36’sı değişken faizli ve yüzde 8’i döviz cinsindendi. Şimdi ise yüzde 18 sabit, yüzde 57 değişken, yüzde 15 dövize endeksli ve yüzde 10 da döviz cinsinden.
Borç stokunun büyük bölümü endeksli hale gelince, enflasyon yaratarak, borcu düşürmek mümkün değil. Bu nedenle enflasyonla mücadele boyutu çok önemli. Dövizle, ya da dövize endeksli borçlanma konusunda bir limiti yok."
Devlet tanımı değiştiriliyor
2002 bütçesi ile birlikte kamuda harcama reformu ve performans uygulaması, yolsuzlukla mücadele gibi bir dizi alanda değişikliğin altyapısını oluşturan yasa tasarıları sonbahardan itibaren Meclis’e geçirilecek. Kamuda ‘nakit esaslı’ sistemden, ‘tahakkuk esaslı’ muhasebe sistemine geçilecek. Yerel yönetimlerden, özerk bütçeli kuruluşlara kadar tüm kamuda harcama kalemleri tek tek ‘kod’lanacak. Genel bir ‘devlet tanımı’ ile tüm kamu kurumlarının harcamalarının muhasebeleştirilmesinde ‘tek hesap planı’ uygulaması başlayacak. Harcamaların denetiminde Sayıştay’ın yetkileri artırılacak. Önümüzdeki yıl belirlenen altı pilot kuruluşta performans uygulaması başlayacak.
Dövizli borçta manipülasyon yolu kapandı
Hazine yetkilileri, "Dövizli borçlanmalarda, on günlük ortalamaları alarak, manipülasyona karşı koruma altına aldık. Endeksli borç stokundan dolayı manipülasyon söz konusu değil. Riskleri olmasına rağmen, dövizle borçlanmanın avantajları da var. Ekonomideki riskler eninde sonunda Hazine’ye maliyet olarak yansıyor. Geçen yıl faiz riskini bankalara yıktık. Ancak maliyetten kurtulamadık" dedi.
ZÜLFİKAR DOĞAN Ankara
EKONOMİ
İç borç faizlerinde 10 puanlık revizyon
