
|


Sosyal demokrasi ülkeye göre farklı mı?
ÇAPRAZ ATEŞ
İHSAN YILMAZ
İşadamı İshak Alaton, CHP ve DSP’yi "Sultan zihniyetli" olarak nitelendirip, sosyal demokrasiyi doğru algılamamakla suçladı. Bu partilerin 1950’lerden kalma zihniyete sahip olduğunu savunan Alaton’a yanıt DSP Genel Sekreter Yardımcısı Süleyman Yağız’dan geldi. Türkiye’nin gerçeklerinin
Batılı ülkelerin gerçekleriyle aynı olmadığını belirten Yağız, "Türk halkının, Batı tipi sosyal demokrasi adına ‘geyik muhabbeti’ yapacak lüksleri yoktur" diyerek tartışma başlattı. Sosyal demokrasi evrensel değil mi? Ülkelere göre değişlikler gösterir mi? Türkiye’ye özgü sol olur mu? Görüşler şöyle:
Sapmaya dönüşebilirErtuğrul Günay (CHP’li politikacı) Ülkeden ülkeye elbette bazı öncelik farklılıkları olabilir. Ama sosyal demokrasinin evrensel ilkeleri ülkeden ülkeye değişmez. O zaman ortaya çıkan sosyal demokrasi anlayışı, 1982 Anayasası’nın bize göre demokrasi anlayışına benzer. Bir süre sonra da sosyal demakrasi olmaktan çıkıp, bir başka görüşe; ülkeden ülkeye sosyal demokrasinin temel ilkeleri konusunda büyük farklılıklar olabileceği iddiası sapmaya dönüşebilir. Adı sosyal demokrasi olan ama, sosyal demokrasiyle ilgisi olmayan bir oportünizme yol açabilir.
Ülkelerin açılımı farklıdırAhmet Güzel (DSP İstanbul Milletvekili) Biz, CHP 1974 kurultayında Bülent Ecevit’in çizdiği, Türkiye’nin koşullarına göre özümsenen sosyal demokrasinin adını, demokratik sol olarak koyduk. Türkiye’deki demokratik sol, sosyal demokrasinin gelişmiş bir versiyonu. O günkü dünyadaki sosyal demokrat hareketle, bugün Tony Blair’in hareketini sosyal demokrat sayabilir miyiz? Blair, sosyal demokrat partiler platformunda. Her ülke kendisine göre kendi açılımını yaratıyor, bu da normal. Bizde çok fazla köylü var. İslamiyetin baskısı çok fazla. Bunları inkar etmeye hiç gerek yok. Bunların sentezi yapılarak oluşturulmuş bir harekettir demokratik sol.
Evrensel değerleri varA.Güryüz Ketenci (CHP Parti Meclisi Üyesi) Sosyal demokrasinin evrensel değerleri var. Özellikle sosyal demokrasinin uluslararası örgütü Sosyalist Enternasyonal’in tespit ettiği ilkeler var. Bu ilkeler bütün sosyal demokrasiler için geçerlidir ve doğrudur. Türkiye’ye özgü ilkeler de var. Sosyal demokrasinin olmazsa olmaz evrensel koşulları her sosyal demokraside olmalı. Bunun aksine düşünmek bile mümkün değil. Sosyal demokrat, evrensel değerleri özümsemelidir. "Türkiye’nin solu" gibi bir tanımlama doğru değil diye düşünüyorum. Evrensel değerlerden vazgeçmemek gerekir.
Laiklikten vazgeçemeyizAli Topuz (CHP’li politikacı) Her ülkenin kendi koşullarına göre, sosyal demokrasinin uygulama programı farklıdır. Değişmez bir manifesto yok. Ancak, temel kuralları var. Her ülkenin şartları, rejiminin bazı nitelikleri var. Bizim de laik, demokratik, sosyal hukuk devleti kimliğimiz önemli. Sosyal demokrasi için laiklik tek başına çok önemli bir olay değildir. Sosyal demokrat ülkelerde laiklikle ilgili bir sorun söz konusu değil. Ama Türkiye’de laiklik vazgeçilmezdir.
Evrensellikle zenginleşilirHalil Ergün (Sanatçı) İnsanoğlunun ileriye bakan yüzü, evrensel ilkeler dışında zenginleşemez. Dünyada sol, sosyal demokrasi, büyük mücadelelerden, büyük faturalardan sonra oluştu. Onun "olmazsa olmaz" evrensel kriterleri var. Her ülke kendi özgün renklerini hesaba katmak zorunda ama, olmazsa olmaz koşullarını da uygulamaya sokmak zorunda. Yeni bir sosyal demokrasi kavramı değil de, bu kriterler daha ileriye götürme noktasında değişime uğrayabilir.
Tarifi biz yapmalıyızMustafa Kul (Soldaki yeni oluşumdan) Tony Blair, yıllarca iktidar olamayan İşçi Partisi’ni, İngiltere’nin kendine özgü koşullarını hesaba katarak, yeni bir söylemle birinci parti yaptı. Türkiye’deki sosyal demokratlar da, "Sosyalist Enternasyonal bunu kabul etti, biz de aynısını kabul etmeliyiz" dememeli. Bazı konularda onların dediğini değil, ülkemizin özgün koşullarına göre tarifi biz yapmalıyız.
GÜNCEL


Beni de Sibel gibi BOŞAYIN!
Veysel, ne iş olsa yapar!
‘Onlar da biliyor ama gizliyorlar’
‘Kopya insan caiz değil’
Müteahhit eylemi
Londra’da ırkçı terör
Kapıyı zorlayan zorlayana...
Sigara içen annenin bebeği asabi oluyor
Sosyal demokrasi ülkeye göre farklı mı?
Müslüman kadının yaşamını hicvediyor
SAYFA BAŞI

|
|

|