Enflasyon hedeflemesine geçiş öncesi, Ekonomik Sosyal Konsey toplantıya çağrılarak, ‘ulusal mutabakat zaptı ve çağrısı’ yapılacak
ZÜLFİKAR DOĞAN Ankara
Sonbahardan itibaren altyapı hazırlıkları tamamlanarak, 2002 bütçesiyle birlikte üçer aylık dönemler itibariyle uygulanmasına başlanacak "enflasyon hedeflemesine geçiş" öncesinde toplumsal uzlaşma aranacak.
Geçen hafta Brezilya, Meksika ve İsrail merkez bankaları yöneticileri ve iktisatçıları ile yapılan toplantıda, Türkiye’nin kendine özgü bir uygulama gerçekleştirmesi gerektiği sonucu çıktı.
Hükümet, uygulamaya geçiş öncesinde, Ekonomik Sosyal Konsey’i (ESK) olağanüstü toplantıya çağırıp, tüm kesimlerin "onaylayacağı bir ulusal mutabakat zaptının" imzalanmasını önerecek. Bürokratlar buna ‘milli yemin’ adını verdi.
Türkiye’nin işi daha zor
Mutabakat zaptında, ‘belirlenecek enflasyon hedefine tüm kesimlerin uyacağı, hedefin tutturulması için uygulanacak politikalar ve hedeflere tam destek verileceği’ belirtilecek. Metin, ESK’da işçi, işveren, esnaf, çiftçi ve ekonomi yönetimi ile bankacılık kesimini de kapsayacak şekilde imza altına alınarak kamuoyuna duyurulacak. Ekonomi kurmayları, geçen hafta yapılan toplantıda, Türkiye’nin gerek dalgalı kur sisteminin uygulanması, gerekse enflasyon hedeflemesine geçiş aşamasında işinin Brezilya, Meksika ve İsrail’e göre daha zor olduğunun görüldüğünü belirtti.
Merkez Bankası yetkilileri şöyle konuştu: "Herkesin alıcı olduğu bir ortamda Merkez Bankası’nın tek satıcı olması sorunu çözmüyor. Piyasada satıcıların çoğalması, elde tutulan dövizlerin satışına geçilmesi gerekir. Kaldı ki, sistemin altyapısı için gerekli olan, mevduat vade yapısı açısından bakıldığında da bankalarda ağırlıkla mevduatın Brezilya ve Meksika’da yasak olan döviz tevdiat hesabı (DTH) cinsinden tutulduğu, buna karşın Türk Lirası mevduatlarının ortalama vadesinin de iki ay düzeyinde bulunduğu görülüyor. Ters repo tutarı da sadece 5 katrilyon."
Diğerlerinde döviz tevdiat hesabı yoktu
Brezilya, Meksika ve İsrailli yetkililerle yapılan toplantılarda, bu ülkelerde döviz tevdiat hesabı (DTH) açtırmanın yasak olduğu tespit edildi.
Brezilya ve Meksika’da banka sisteminde, ülke vatandaşlarının ve yabancı uyrukluların, tüm işlemlerini ve hesaplarını "ulusal para" cinsinden yapmaları zorunluluğu nedeniyle DTH hesabının bulunmadığı görüldü.
Dalga bir buçuk yıl sürdü
Bu çerçevede de bu ülkelerde döviz kurunun dalgalanmaya bırakılmasına rağmen, denetim altına alınmasına daha kısa sürede (bir, bir buçuk yıl) ulaşıldığı saptandı. Yine başta Brezilya olmak üzere bu ülkelerin önemli bölümünde, dış ticaretin GSMH içindeki payının düşük olduğu, dolayısıyla kurdaki dalgalanmalardan etkilenmesi olasılığının da buna paralel olarak düşük düzeylerde kaldığı, bunun da Türkiye’den farklı bir durum olduğu kaydedildi. Latin Amerika ve benzer ülkelerde, mali sektörün, büyük ölçüde yabancı finans kuruluşlarının kontrolünde olması nedeniyle, bu ülkelerde kurun kısa sürede kontrolünün sağlandığı tespiti ortaya çıktı.
ZÜLFİKAR DOĞAN Ankara
EKONOMİ
Milli yemin edilecek
