Amerika ne zaman harekete geçecek? İlk adres, Afganistan'la Taliban mı olacak? Arkası gelecek mi? Yani Amerika'nın misillemesi, uzun bir süreci başlatan bir ilk vuruş mu olacak?
Soruların en günceli bunlar.
Ankara dahil bütün başkentlerde nefesler tutulmuş, öncelikle bu soruların yanıtları bekleniyor. Çünkü Washington düğmeye basmadan önce, kimsenin önünü doğru dürüst görmesi olanaksız.
Ama şunu herkes biliyor:
Dünya artık dünün dünyası değil.
Tehlikeli bir dünya!
Çünkü dünyanın tek süper gücünde bir kıyamet yaşandı. Kimsenin aklının, hatta hayalinin ucundan geçmeyen terör saldırısına sahne oldu Washington'la New York.
Onun için de dünyamız çarpıcı bir değişimin eşiğinden adımını ya attı, ya atmak üzere.
Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak artık. Dünyada ilişkilerin, dengelerin, tariflerin değiştiği, bozulduğu, yeniden yazıldığı bir dönemi yaşamaya mahkumuz.
Amerika - Avrupa ilişkilerinde, Ortadoğu dengelerinde, terörle ilgili tariflerde değişimler meydana gelecek.
Terörle mücadelede yeni meşruiyet biçimleri yazılacak. Örneğin, Amerika'da gerekirse yabancı devlet başkanlarının öldürülmesine imkan veren yasa değişikliği daha şimdiden konuşulmaya başladı.
Evet, bugün artık büyük laflara da müsait bir ortam yaşanıyor. Her türlü spekülasyona açık ana - baba günlerindeyiz çünkü...
ABD Başkanı Bush, Üçüncü Dünya Savaşı'ndan söz ediyor. Terörizme karşı bir savaş bu.
Cephe neresi?
Bütün dünya. Küresel bir savaş bu. İlk hedef, Taliban, Afganistan olabilir. Saddam Hüseyin olabilir. Ancak, ne zaman biteceği belli olmayan bu yeni dünya savaşı cephesi çok geniş, sınırları belirsiz bir savaş olacak.
Amerika'yı, dünyanın tek süper gücünü can evinden vurabilen bir düşman, başkalarına neler yapmaz ki kaygısı, uygar dünyada bir bakıma herkesi cephenin orta yerine sürebilecek.
Washington'da Pentagon'u, Manhattan'da İkizler'i böylesine vurabilen terör örgütünün elinden Paris'in, Londra'nın, Berlin ya da Roma'nın kurtulması nasıl garanti olabilir ki?
Olamaz.
Bu nedenle Amerika'yla Avrupa artık birbirine kenetlenmek zorunda. Tıpkı İkinci Dünya Savaşı'nda olduğu gibi. Çünkü düşman yine çok ve çok tehlikeli bir düşman...
Onun için denebilir ki:
Amerika'nın ağırlığının arttığı, Amerika'yla Avrupa'nın ister istemez birbirine yaklaştığı bir dönemin kapısı açılıyor. 'Avrupa ordusu'ndan çok, NATO'nun yeniden öne çıkacağı bir dönem olabilir bu.
Avrupa ülkelerinde sokaktaki adamın da, Washington ve New York'taki kıyameti televizyon ekranlarında yaşadıktan sonra, Amerika'yla yeniden yakınlaşma için kendi hükümetlerinin üzerinde kamuoyu baskısı yaratması da beklenir.
Türkiye senaryosu!
Türkiye nasıl etkilenebilir?
En çok üstünde durulan senaryo: Türkiye'nin stratejik önemi daha çok artar. Amerika'yla stratejik işbirliği derinleşir. Amerika'yla Avrupa'nın yakınlaşması ve NATO'nun ön plana çıkmasıyla, Avrupa'nın Türkiye'ye yaklaşımındaki katılıklar törpülenir. 'Terörizme karşı dünya savaşı'ndaki yeri dolayısıyla Türkiye'ye ekonomik katkı ve destek büyür. Türkiye'de demokratikleşme alanında ise 'Şimdi sırası mı?' diyenlerin eli güçlenebilir. Bu bir senaryo...
Ancak kısa vadede, eğer Ankara kendine çekidüzen veremez ve özellikle ekonomik alanda doğru adımları atamazsa, Türkiye'nin mali güçlükleri bir anda büyüyebilir.
