|
 Paranın fiyatı...
Avrupalı maceraperestler, 1700’lü yıllarda ABD’ye göç ettiklerinde günün birinde finans kapitalin beyni olacaklarının da hayalini kurmuşlar mıydı?
Bilmiyoruz.
Ama aradan geçen 200 yıl içinde küresel köyün beyni Wall Street oldu. 1 milyar dolarlık Dünya Ticaret Merkezi de bu köyün merkezi olma özelliğini sürdürdü.
Ancak küçük bir farkla; 11 Eylül 2001’de iki uçağın Dünya Ticaret Merkezi’ne yaptığı saldırıya kadar...
Wall Street, İkinci Dünya Savaşı haricinde en uzun kapalılık haline nihayet dün gece son verdi. Açılış gongunu New York Borsası Başkanı, itfaiyecilerle birlikte çaldı ve dünya para piyasaları yeniden çalışmaya, dünyada paranın fiyatı yeniden belirlenmeye başladı.
Amerika fırsatlar ülkesi... ABD’ye gelen, yaşayan herkes bilir ki, "Biz sıfırı tükettik, bundan sonraki felaketler için ne yapabiliriz?" sorusuna yanıt arar.
ABD’de fırsatlar, bu senaryoyla insanlara ikinci ve farklı bir hayatı yeniden sunar.
Ve şimdi ABD’de tartışılan konu, ABD ekonomisi bu işten büyüyerek mi çıkacak?
ABD’de zararın 40 milyar doları bulacağı konuşuluyor. Ama dün çalışmaya başlayan para piyasalarının piyasa değerine bakarsak, trilyon dolarlık bir Wall Street var karşımızda.
Bu tablo bir gerçeğin altını kalın çizmemize neden oluyor. Çünkü "her kriz kendi içinde fırsatlar" sunar...
İşte yeni oyun planının sahneye konulduğu, savaş senaryolarının tartışıldığı bir dönemde, Amerikalılar "Amerika’yı satın alırken ve ABD Merkez Bankası faiz oranlarını yarım puan aşağı çekerken acaba bizim gibi ülkelerde durum ne?
Tarihi düşüş!
Öncelikle bizim gibi ülkelerin tümünde yerel para birimleri, dolar karşısında değer kaybetmeye devam ediyor. Dolar, Euro ve yen karşısında ise değerini koruyamıyor.
Türkiye’de dolar, yabancı bankaların çarşamba gününden bu yana yaptıkları dolar alımlarıyla yükselişini sürdürüyor. Dolar, dün 50 bin lira arttı. 1 milyon 535 bin liradan kapandı..
Uzakdoğu ve Avrupa borsaları gün başlangıcında değer kaybetmişti. Ama FED’in yarım puanlık faiz indirimiyle birlikte toparlandı. İMKB ilk seansta yüzde 10’luk düşüşle "tarihi" düşüş yaptı. İkinci seansta toparlandı.
Borsalar, savaştan hazzetmez. Kabul ama bu hızlı düşüşün anlamı ne?
Öncelikle İMKB’de panik havası vardı. Birincisi kısa vadede yabancıların gelmeyeceği kaygısıydı. Diğer neden ise Garanti Bankası’nın evlilik işinin ertelenmesinin Finansbank - Paribas evliliğini de etkileyebileceği kaygısıydı. Endeks, doları izledi. Dolar çıktıkça endeks de dip seviyelere inmeye başladı ve günü 51 centle kapadı.
Bankacılar, Merkez Bankası ve Hazine ile birlikte ekonomi yönetimini yakından takip ediyor. Ama öncelikli konumu da bir an önce görme arzularını sürdürüyorlar.
Kısaca, dalgalı kura devam mı, değil mi arayışına yanıt bulmak istiyorlar. Çünkü dönemin adı da, şartları da çok farklı. Böylesine bir dönemde uygulamada daha farklı bir Merkez Bankası görme beklentisi bunun adı. Piyasalar Merkez Bankası’nın "ağabeylik" rolünü görebilme umudu içinde.
melihao@cnnturk.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
