|
Afganistan’a giren çıkamıyor
Vİetnam’dan beter!
ABD kara harekâtı yaparsa Taliban güçlerinin yanı sıra Özbekistan ve Pakistan’daki İslami örgütlerle de mücadele etmek zorunda kalacak
ÖMER ERBİL İstanbul
 Usame bin Ladin’i iade etmeyen Afganistan’a ABD’nin bir kara harekâtı düzenlemesi halinde Pakistan ya da Özbekistan’ı üs olarak kullanacağı tahmin ediliyor. Uzmanlar kara harekâtı düzenlemesi durumunda, ABD’nin sadece Afganistan’daki Taliban güçleriyle değil, aynı zamanda Özbekistan ve Pakistan’daki İslami örgütlerle de mücadele etmek zorunda kalacağını belirtiyor.
Avrasya Strateji Araştırma Merkezi (ASAM) Orta Asya Masası Afganistan uzmanı Mehmet Seyfettin Erol, Usame bin Ladin’in, Taliban’dan ayrı çok iyi gerilla eğitimi almış 4 bine yakın bir asker gücü olduğunu belirtti. Erol, bu gücün Kosova, Çeçenistan, Bosna’da, en önemlisi de 10 yıl Rusya ile savaştığını söyledi. Gönüllülerden oluşan bu grubun aynı zamanda üniversite eğitimi almış, elektronik ve bilgisayarı çok iyi kullanabilen uzmanlardan oluştuğu, içlerinde Yemen, Suud, Türk, Filistinlilerin olduğu belirtiliyor.
ABD’nin, kara harekâtı düzenlemesi halinde, üs olarak kullanabileceği Pakistan ve Özbekistan’da İslami terör örgütleri olduğuna dikkat çeken Erol, şöyle konuştu:
"ABD, Karaçi’ye asker çıkarır. Buradan Peşaver’e, oradan da Afganistan’a girebilir. Ancak ABD burada sadece Taliban’la değil, Pakistan’daki terör örgütleriyle de mücadele etmek zorunda kalır. Bir anlamda ABD’yi arkadan vurabilirler. Özbekistan da aynı yapıya sahip. ABD’nin, Irak çöllerinde olduğu gibi elini kolunu sallayarak Afganistan’da ilerlemesi mümkün değil. Tarihte hiçbir güç Afganlıları bu coğrafyadan atamadı."
Pakistan’daki islami örgütler• Tehrik Nıfazı Fıkhı Caferi: Humeyni’nin emri ile kuruldu. 100 bine yakın gücü var.
• Sipakh - e Muhammed: 1993 yılında kuruldu. Radikal Şiilerden oluşan 30 bine yakın yandaşı var.
• İmamja Öğrenciler Örgütü: 1990 yılında kuruldu. Şii öğrenciler arasında önemli bir nüfusa sahip.
• Cemaati İslami: Yaklaşık 12 milyona yakın üyesi bulunuyor. ABD karşıtı eylemleri ile biliniyor.
• Cemiyetül Ulemai İslam: Pakistan’ın kuzey doğusunda önemli bir nüfusa sahip grup Durre’de kendi silahlarını üretebiliyor.
• Sıplahe Sahaba Pakistan: 100 bine yakın üyesi, 6 bin silahlı militanı bulunuyor.
• Lashkari Jangvi Pakistan: Taliban tarafından eğitilen 500 ile 1000 arasında silahlı militanı bulunuyor.
• Harkatul Ansar: Örgüt Afganistan’ı işgal eden Sovyetler Birliği’ne karşı kuruldu.
Komşuya kaçış
ABD’yi kana bulayan intihar saldırılarının ardından Washington’un, terörist Usame bin Ladin’i saklayan Afganistan’a yönelik askeri operasyon başlatma ihtimali, Afganların ülkeyi terk etmesine neden oluyor. Aşırı dinci Taliban tarafından yönetilen halk, çareyi komşu ülke Pakistan’a kaçmakta buluyor.
Taliban’ın şartları var! Afganistan’a yönelik yaptırımlar kaldırılsın
Ladin üçüncü bir ülkede yargılansın
Taliban karşıtlarına silah verilmesin
Afganistan’daki Taliban yönetiminin, ABD’deki saldırıların bir numaralı zanlısı ilan edilen Usame bin Ladin’i teslim etmeye ikna etmek için görüşmelerde bulunmak üzere Kâbil’de bulunan Pakistan heyetine üç şart öne sürdüğü iddia edildi. Kâbil’deki Pakistanlı yetkililerin iddiasına göre Taliban, "Afganistan’a yönelik yaptırımların kaldırılması", "Usame bin Ladin’in üçüncü bir ülkede adil olarak yargılanması" ve "Taliban karşıtı güçlere silah verilmemesi"ni istedi.
Bu arada, Kâbil’de, Ladin hakkında karar vermek için düzenlenen ve ertelendiği açıklanan ulema toplantısına katılan bir molla, eylemlere karıştığı yönünde somut kanıt olmadıkça bin Ladin’in sınır dışı edilmeyeceğini bildirdi. Toplantıda Paktika bölgesini temsil eden Molla Muhammed Hasan, "Kanıt bulunmadıkça, Afganistan’ın tamamı yakılıp yıkılsa bile Ladin’i teslim etmeyeceğiz" dedi. Molla Hasan, "ABD, kanıt gösterirse Bin Ladin’i cezalandırır ya da teslim ederiz" diye konuştu.
Pakistan heyeti eli boş döndü
Usame Bin Ladin'i teslim etmeye ikna etmek için bir gün uzatmalı temaslar sonunda da sonuç alamayan Pakistan heyeti, Afganistan'dan geri döndü.
Kim dost, kim düşman? Ortadoğu ve Asya'da kutuplaşma TÜRKİYE
Terörizme karşı küresel mücadeleyi şiddetle destekledi. Irak ve İran ile komşu olması stratejik konumunu artırıyor. Bölgedeki en önemli NATO üyesi ülke.
FİLİSTİNLİLER
Bazı gruplar ABD'deki saldırıları kutlarken, Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat, ABD'deki terörzedeler için kan bağışında bulunarak önemli bir dayanışma örneği sergiledi. Ancak ABD düşmanı halkıyla, ABD'nin diplomatik baskıları arasında sıkışacak.
İSRAİL
İslami terörü kınayarak, olası operasyonda ABD'nin destekleneceği açıklandı. Ancak ABD'nin "Filistinlilerle ateşkes ilan edin" çağrısına olumsuz yanıt vermesi kafalarda soru işaretleri uyandırıyor.
MISIR
En kalabalık Arap ülkesinin desteğini kazanmak, tüm Arap dünyasının terör karşıtı koalisyonu desteklemesine neden olabilir. Mısır, teröre karşı ortak hareket etmeyi önerdi. Ancak ABD'nin, Filistin - İsrail çatışmasında daha dengeli bir politika izlemesini istiyor.
YEMEN
Bin Laden'in bir zamanlar Irak'ın müttefiki olan Yemen'de çok ciddi bağlantıları var. BM himayesindeki terör karşıtı küresel ittifakın destekleneceği açıklandı.
LİBYA
Libya lideri Albay Kaddafi, fırsattan yararlanıp asi imajını düzeltmeye çalışırken ABD'nin askeri harekat düzenleme hakkı olduğunu savunuyor. Terör karşıtı koalisyonda yer almayacak ancak ABD'nin teröre destek veren ülkeler listesinden çıkarılmayı umuyor.
IRAK
ABD'deki saldırılardan büyük haz duyan tek yönetim olan Bağdat, ABD'nin Ortadoğu'da ektiğini biçtiği yorumlarını yaptı. Irak yönetimi, ABD'yi terörist olmakla da suçladı ve saldırıların ABD içindeki muhalifler tarafından yapıldığını öne sürdü.
SURİYE
Saldırılarla sergilenen barbarlığı kınayan Şam yönetimi aynı zamanda teröre destek veren ülkeler listesinin gediklilerinden. 1991'deki Körfez Savaşı'nda Irak karşıtı bir tutum sergileyen Suriye, daha sonra Bağdat ile yakınlaşarak ABD'yi öfkelendirmişti.
LÜBNAN
Saldırıları kınadı ancak atacağı adımları "Suriyeli yöneteticilerinin" doğrultusunda atacak.
SUDAN
ABD, 1998'de Tanzanya ve Kenya'daki elçiliklerine düzenlen kanlı bombalı saldırıların ardından bin Ladin ile bağlantısı olduğunu iddia ettiği bir kimya fabrikasını bombalamıştı. Ancak teröre destek veren ülkeler listesinden silinmek isteyen Hartum yönetiminin atacağı adımlar henüz belirsiz.
KUVEYT
Irak işgalinden ABD öncülüğündeki Batı ülkeleri tarafından kurtulan Kuveyt, Washington'a tam desteğini iletti. Savunma Bakanı Şeyh Cabir el Hamad el Sabah, "Yardım istenirse bir an bile duraksamayız" dedi.
İRAN
Devlet Başkanı Muhammed Hatemi terörizme karşı etkili önlemler alınmasını isterken, Afganistan'ın kuzeyinde üslenen Taliban karşıtı harekete destek veriyor. Ancak Tahran'ın operasyonda "Büşük Şeytan" diye nitelendirdiği ABD'nin yanında olup olmayacağı henüz belli değil. Körfez Savaşı'nda olduğu gibi tarafsız kalabilir.
ÜRDÜN
Radikal İslami örgütlerin büyümesi korkutuyor. Hükümet terörizme karşı koalisyonun İsrail - Filistin çatışmasını da sonlandırması gerektiğini düşünüyor.
RUSYA
Koalisyonu destekliyor, ancak operasyonda Orta Asya'daki üslerinin kullanılmasına karşı. Taliban'ın soyutlanmasından yana. Afganistan'aın kuzeyindeki Taliban karşıtlarını destekliyor.
SUUDİ ARABİSTAN
Saldırıları kınarken, Veliaht Prens Abdullah, Washington'a acele etmemesi ve genel olarak Arap ve Müslümanların suçlamaktan kaçınması çağrısında bulundu. Suudi Arabistan kaynaklarına göre, hükümet istihbarat alanında işbirliğine hazır. Taliban rejimini tanıyan sayılı ülkelerden biri. Ülkedeki bazı gruplar Taliban'a para yardımında bulunuyor.
ÖZBEKİSTAN
Batı'yı destekliyor ancak Rusya, ABD askerlerinin bu ülkeye konuşlandırılmasına karşı. Devlet Başkanı İslam Kerimov, 1999'da köktendincilerin bir suikast girişiminden son anda kurtulmuştu.
TÜRKMENİSTAN
Orta Asya'nın İsviçresi "Bağımsızlar Hareketi"nin bir üyesi. Devlet Başkanı Saparmurad Niyazov, operasyonda tarafsız kalmak istiyor.
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ
Taliban rejimini tanıyan BAE, terörizmin her şekline karşı. Son gelişmeler üzerine Taliban ile ilişkilerini gözden geçiren BAE, ABD'deki saldırıları gerçekleştiren intihar komandolarının ülkeyle bağlantılarını soruşturuyor.
UMMAN
İngiliz askerlerinin bu ülkede tatbikat düzenlemesine rağmen, operasyonda taraf olacağına ilişkin bir açıklama yapmadı.
ÇİN
Uluslararası koalisyonu destekleceğini açıklayan Pekin yönetimi hali hazırda ülkedeki Müslüman köktendincilerden rahatsız. Ancak terör listesindeki ülkelerle yakın ilişkileri yüzünden desteği sınırlı olabilir.
TACİKİSTAN
Moskova'ya bağımlı bir tutum içinde. Müslüman köktendincilerle 10 yıldır süren iç savaş sırasında Rus ordusundan yardım alan Tacik hükümeti, Moskova'nın vereceği kesin kararı bekleyecek.
AFGANİSTAN
Afganistan'ın büyük bölümünü kontrol eden Taliban, Usame bin Ladin'i himayesine almasının yanı sıra çok sayıda radikal örgütü besliyor. ABD'deki saldırıları bin Ladin'in planlamadığını düşünen Taliban yetkilileri operasyon düzenlenirse cihad ilan edeceklerini ve ABD'ye yardım eden ülkelere de saldıracaklarını açıkladı.
PAKİSTAN
Taliban rejimini tanıyan ülkelerden Pakistan Taliban'a askeri yardımda da bulunuyordu. Ancak yetkililer şimdi uluslararası teröre karşı mücadeleye destek vereceklerini açıkladı. ABD Pakistan'dan, hava sahasını savaş uçaklarına açılmasını, Afganistan sınırının kapatılmasını ve Kabil'e yakıt yardımının kesilmesini istedi.
HİNDİSTAN
Bir zamanlar Sovyetler Birliği'nin sıkı dostlarından olan Hindistan şimdi ABD ile yakınlaşıyor. Pakistan ve Afganistan'ı Keşmir'deki savaşı körüklemekle suçluyor. Hint yetkililer, ABD'ye operasyonda yardım önerdi ve üslerinin kullanılabileceğini söyledi.
BAHREYN
Operasyonu destekliyor. Bahreyn Emiri Şeyh Hamad bin İssa El Halifa istendiği takdirde işbirliğine hazır olduklarını söyledi. Basra Körfezi'nde devriye gezen ABD 5. Filosu Bahreyn'de üslenmiş durumda.
 GÜNCEL
 Vİetnam’dan beter!
Yoksulların ‘atom bombası’
‘Ecevit gelmesin!’
‘Biyolojik savaşa hazır değiliz’
Çakal, zevkten dört köşe oldu
Teröristler torpilli havaalanını seçti
1997’DEKİ RÖPORTAJINDAN: Cola sever terörist Usame bin Ladin
YUNANLI PİLOT HOCASI ANLATTI: ‘Eğitimde uçağı yere çakıyordu’
Kanlı fotoğrafların yayınlanması etik mi?
Afganlılar kampları doldurdu
Panama’da iki şüpheli Türk
FBI, 4 kişiyi daha tutukladı
SAYFA BAŞI
|
|
|
