|
Olmak ya da olmamak
Paranın Pusulası / YAŞAR ERDİNÇ
Güzel bir yaz sabahında şehrin en yoğun caddesindeki bir ofiste bir araya geldi bu beş kişi. Dikkat çekmemeliydiler. Her ayrıntı iyi düşünülmeli ve açık verilmemeliydi. Fazla zamanları da yoktu. Ertesi gün ise üniversitenin bir odasında toplandılar. Kimse en ufak bir şüphe duymamalıydı. Eşleri dahi ne üzerinde çalıştıklarını bilmiyordu. Bu toplantılar başlayayalı henüz iki ay bile olmamıştı ki, uygulanacak plan tümüyle oraya çıkmıştı. Bazan şehrin göbeğindeki ofiste, bazan da üniversitenin köhnemiş odasında çalışıyorlardı.
Gece geç saatlerde başbakan ile gizlice buluşup, sürekli bilgi veriyorlardı. Başbakandan başka hiç kimsenin bu gelişmelerden haberi yoktu. 29 Haziran gecesi sadece birkaç bakan ile koalisyon ortağı ve işçi sendikaları başkanı toplandılar ve tartışmalar sabaha kadar sürdü. 30 Haziran sabahı meclis kapalı oturuma alındı ve çetin tartışmaların ardından 1 Temmuz sabahı İsrail halkı yepyeni bir istikrar programı ile uyandı. Başbakan Perez siyaseten kendi ipini çektiğini biliyordu, "Olmak ya da olmamak" dedi. Ülke çocuklarının geleceğini düşünüyordu. İsrail mucizesi o sabah başlamıştı.
İsrail’in kararlılığı O güne gelinceye kadar süren son beş yılda, iç borcun GSMH oranı yüzde 140’a çıkarken (Türkiye’de şu an yüzde 65), GSMH’nın 2.5 katına yakın toplam borcu vardı. Bütçe açığının GSMH’ya oranı yüzde 17’lere varmıştı. Enflasyon yıllık bazda yüzde 400’e ulaşmıştı. Ama 1 Temmuz 1985 sabahından sonra herşey değişti. Bütçe açığı iki yılda yüzde 17’den GSMH’nın yüzde 2’sine kadar düşürüldü. Enflasyon oranı yıllık bazda bir yıl sonra yüzde 19’a düşmüştü. Programın can alıcı kısmı GSMH’nın yüzde 7.5’i oranında devlet harcamalarında kısıntıya gidilmiş olması (temelde savunma harcamaları kısıldı), 10.000 kişinin kamudan çıkarılması ve bu kararlılık üzerine IMF’nin ve Amerika’nın yaptığı 750 milyon dolarlık yardımdır. Türkiye şartlarında bu 12 - 14 milyar dolar arasında bir harcama kısıntısı anlamına geliyor. İsrail’i bu bütçe disiplini kurtardı. Programın ilk bir yılında üretim düştü, işsizlik arttı ama aradan 1.5 yıl geçtikten sonra hızlı bir büyüme sürecine girildi. Ülke büyüdükçe borçlar azaldı ve GSMH’nın şu an yüzde 60’ına kadar düşürüldü. Bir daha İsrail halkı ne enflasyon, ne borç ödeme sorunu ne de işsizlik sorunu yaşadı. Perez saygıdeğer bir kişi oldu. Onlar erdi muradına biz çıkalım kerevetine.
Hayır hayır, İsrail’in uyguladığı politikayı aynen alıp uygulayalım demiyorum. Yapımız farklı. Şimdi IMF’den ek yardım bekliyoruz. Eminiz ki IMF ciddi bir harcama kısıntısı ve bütçe disiplini istiyor. Tarihi günlerden geçiyoruz. İhtiyaç duyulan tek şey kararlı ve sorunları kökünden halletmek isteyecek bir hükümet. Önümüzdeki günlerde çetin pazarlıklar olacak. Bu pazarlıklar devam ederken finans piyasaları olumlu beklentilerini devam ettirecektir.
Borsada çıkış sürebilir Borsa başladığı çıkışını bu hafta da devam ettirerek 10.250 seviyesini aşabilir. Dolayısıyla çok ters bir gelişme olmadığı sürece şimdilik pozisyonlar korunmalıdır. Dolar 1 milyon 500 bin - 1 milyon 550 bin lira aralığına kadar gerilemeyebilir. Bu arada faiz oranlarının da bu hafta yüzde 75 - 80 aralığında dengede olacağını söylemek mümkün. A tipi hisse ve endeks fonları bu hafta iyi getiri sağlayabilir. Daha az risk almak isteyenler ise B tipi tahvil ve bono fonlarına yatırım yapabilirler.
 EKONOMİ
 Önce birbirlerine sonra hükümete rest çektiler
4 milyarı olan kendi işini kurabilir
Bas imzayı, al parayı
KAHKONEN GELİYOR
‘Vergiyi yarıya indirin devletin geliri artsın’
Arjantin’de erteleme korkusu
Olmak ya da olmamak
Turizm kulelerin altında kaldı
Taşıt pulu en az 97 milyon olacak
İstanbul’da finans zirvesi
Devlet küçülürken, Meclis büyüyor
Erdemir’in dokuz aylık zararı kur farkından
GM, TV şirketini 31.4 milyar dolara satıyor
OYAK Renault’dan üretime
kriz molası
154 günlük ihale
SAYFA BAŞI
|
|
|
