|
 İşçi de şirket kurtaracak!
Ortada henüz hazine yok ama kavga büyük. Kimilerine göre "İstanbul Yaklaşımı", kimilerine göre "Kurtarma Planı", bir yandan şekilleniyor, öte yandan da baş ağrıtıyor.
İş dünyası "İstanbul Yaklaşımı"nda tek cephe değil. TÜSİAD kanadı büyük sermayeyi temsil ediyor, TOBB küçük ve orta ölçekli işletleri. Herkes kendi tarafına ne konacağına bakıyor.
TOBB’un mayıs ayında seçimleri var. TÜSİAD kurtarmadan aslan payını alırsa, TOBB yönetiminin karşısına genel kurul dikilecek.
Dövizle 5 yıl vade İşin bir diğer yönü alacaklılar... Bankalar ne kadar iyi niyetli davranır? Diyelim ki A bankası, "Alacağımı kurtarır, gerisine bakmam" derse, formül bozuluyor.
"İstanbul Yaklaşımı" ında alacaklılar kanuni haklarını kullanmayacaklar ve borçludan aslan payını kapma yarışına girmeyecekler. Kurtarılacak şirkete uygulanacak faiz oranı tüm alacaklılar tarafından kabul edilip eşit şartlarda tahsil edilecek.
Döviz bazında yüzde 11 faizli, 3 - 5 yıl vadeli krediyle, işletmenin rekabet alanında yerini alması, bankaların dayanma gücüyle orantılı.
Burada aklıma hemen, "Krizden bu yana, özel hukukla zor durumdaki bir şirkete ödeme planı uygulandı mı" sorusu geliyor. Fazla değil, hatta bir veya iki.
Yasal değişiklik Kurtarma için gerekli kaynak nerede?
Bu kaynak IMF kredisi değil, ek bir fon.
IMF’den gelmesi beklenen 13 milyar doların muhtemelen 5 milyar doları dış borç ödemelerine, kalan 8 milyar doları da bankalara sermaye olarak gidecek.
Kaynağın kullanılabilmesi için yasal değişikliğe de ihtiyaç var. Örneğin Medeni Kanun’da yapılacak bir düzenlemeyle dolarla ipotek alma, protokol işlemlerinin vergiden muaf olması gibi...
Benzeri yasal değişiklik Turgut Özal döneminde MAN için yapılmış, şirket belirli bir ödeme planı ile kurtarılmıştı.
İşin özü, iyi niyet ve krize rağmen borç ödeme kabiliyetini yitirmemiş olmak. Kriz o kadar uzun sürdü ki, kurbağanın gözü patladı. Bankalarla zora giren işletmelerin birçoğu, kaybettiği pazarları geri kazanmakta zorlanacak. Talep yetersizliği, dünya pazarlarındaki daralma da işin başka yönü.
Büyüklere KDV indirimi TOBB - TÜSİAD ayrımından söz etmiştim. Büyükler, yılda 15 milyon dolar ihracat yapanları kapsayan bir kurtarma planı üzerinde duruyorlar. TOBB "300 bin dolar yapanı kurtaralım" diyor.
Beyaz eşya ve otomobilden alınan yüzde 26 oranındaki KDV’nin yüzde 18’e düşmesi, belki de bir uzlaşma zemini rüşveti olabilir.
Mevsimlik ucuzluk gibi uygulanacak olan iki aylık KDV indiriminden kimin ne kazandığını göreceğiz. TÜSİAD aslında böyle sınırlı değil, genel bir vergi indiriminden yana. Zekeriya Temizel’in "Mali Milat" paketinin öcü olarak gösterilmesi de nedense bu döneme denk düşüyor.
İstihdam dayanışması Kemal Derviş’in Türkiye’ye geldiği sıralarda telaffuz edilen kamu fonlarının, ekonomiye aktarılması meselesinde de bir canlılık yaşanıyor.
Türk - İş, Hak - İş, TİSK gibi işçi ve işveren kuruluşlarının temsilcileri bir araya gelip, şirket kurtarma havuzu oluşturma girişimi başlatttılar. TİSK’in "İstihdamın Desteklenmesi Komitesi" adına işadamları Sedat Aloğlu ve Sezgin Bayraktar projeyi yürütüyor. Reel ekonomiye aktarmak üzere kurum fonlarının yanı sıra, yurtdışı kaynaklara da başvuracak olan çalışma dünyası, bir ilki de gerçekleştirerek, "küçük şirketleri kurtaracak."
12 Kasım’da bir araya gelecek olan çalışma dünyasının başkanları, Bankalar Birliği ile de yaptıkları görüşmenin sonuçlarını değerlendirecekler.
Görüşümü söyleyeyim mi?
Hortumlanan paralar, Hazine’ye konsun.
Sonra; IMF’ye mi, Dünya Bankası’na mı, işverene mi, işçiye mi, bankaya mı gidersiniz bilemem.
İyi niyetse, önce halka...
syilmaz@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
