|
 Kebapçıya bekliyorum
İstanbul karlar altında... O bembeyaz temizliği ve sessizliği ne kadar özlemişiz. Arabama zincir takmak ve normal yaşama dönmek hiç istemiyorum. Keşke kar yağışı sürse ve normal yaşamın o çirkin görüntülerini hep örtse. Gecelerin kar sessizliğindeki yürüyüşlerimi biraz daha sürdürebilsem. Serinkanlılıkla değerlendirmeler yapabilsem.
Türkiye karlar altındayken, Avrupa'da sadece havalar soğudu. Bu ara onları bir tek euro (yumoş) ısıtıyor. Geçen hafta dostlarımın yumoşa ilişkin tahminlerini aktarmıştım. Önceki gün o tarihlerde Washington'da olan dostum arayarak hatırlattı: meğer kaybeden değil, kazanan yemeği ısmarlayacakmış. Çünkü kazanan parasını en iyi değerlendiren kişi olduğuna göre yemeği o ısmarlamalıymış. Hep yazarım ya: bu ekonomistler hep varsayım hatası yapar. Ya en doğru tahmin yapanının parası yoksa ve değerlendirmediyse! (Neyse ki, hepimizin birbirine kebap ısmarlayacak parası var)
Kayıt düştüğümüz belge de bu arkadaşımızdaymış. Ama bulamıyormuş. Neyse bu ara işleri çok yoğun olduğundan mazur görüyoruz. İbrahim Betil tahminleri ayrıca kaydettiğini ve bulabileceğini söyledi. Önceki gün buldu. Yemek 7 Eylül 2000 Perşembe akşamı olmuş. Masadaki konuşmaları tam olarak aktarmam kaydıyla rakamları verdi. Asaf Savaş Akat da o tarihlerde bu konuyu yazdığını ve tüm katılımcıların belli olduğunu hatırlattı. O zaman gereğini yerine getirebiliriz. Tahminleri sıralıyorum:
| Kemal Derviş: |
1,05 |
| Asaf Savaş Akat: |
1,00 |
| Hurşit Güneş: |
0,90 |
| İbrahim Betil: |
0,777 |
| İlhan Nebioğlu: |
0,77 |
| Mahfi Eğilmez: |
0,75 |
Durum belli. Parite bu eylülde 0,91 olmuş. Yani pamuk eller cebe. Bendeniz herkesi yemeğe götürmek zorunda. Bu tahminimi yaptığımda Profesör Akat beni tipik bir sosyal demokrat olmakla ve her şeyin orta noktasını bulmakla suçlamıştı. Açıkçası hiç alınmadım. Ancak şu sosyal demokratların başına gelene bakın. Doğru iş bile yapsalar, kaybediyorlar!
Açıkçası bu tahmindeki hata ve doğrular abartılmamalı. Atmasyonda maharet olmaz. Cambridge'in ünlü dergisi The Economic Journal, Kasım 1999 sayısında, parite tahminlerine ilişkin birkaç makale içeriyor. Harvard Üniversitesi'ndeki konunun duayeni Kenneth Rogoff makalesinde, tüm dolar - yen - euro arasındaki hareketlerin sistematik açıklamasının son derece zor olduğunu, yani belirsizliklerin egemen olduğunu belirtiyor. Yani pariteler spekülasyon denizinin içinde dalgalanmakta. Araştırmalar da gösteriyor ki, özellikle 36 ayın altındaki vadelerdeki parite değişimlerinde satın - alma gücü paritesi gücünü yitirmekte ve rastsal - yürüme modelleri (random-walk) daha etkili olmakta. Daha açık bir ifadeyle; kısa vadeli parite değişimlerinin ekonomik parametrelerle açıklanmasının zor olduğunu belirtebiliriz. Bir yıllık tahmin de kısa olduğuna göre tahminimizin doğru olması çok matah değil. Üstelik kazançlı çıkmadığımız da ortada.
Tahminimizi yürütürken, Amerika'da seçimlere dek ciddi bir değer değişikliği olmayacağını çünkü politika değişikliğinin yönünün belli olmadığını düşünüyorduk. Dolara olan talep sürdükçe değeri de benzer düzeyi koruyacaktı. Öyle de oldu.
Karda dün gece yürürken kuşkulanmaya başladım. Acaba diğerleri bu tahminleri yaparken yemeği bana ısmarlatmak için ıskaladılar. Tahminleri bilinçli mi, sağa sola savurdular.
hursit@marun.edu.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
