|
 ABD ile yeni ortaklık
Başbakan Ecevit'in ABD gezisi, Türkiye'nin bu ülke ile geliştirmeye çalıştığı "stratejik ortaklık" kavramını gündeme getirmiş bulunuyor.
Son zamanlarda sıkça kullanılan bu terime, Başbakan da Ankara'dan ayrılmadan önceki demeçlerinde değindi ve bu arada ekonominin "stratejik ilişkinin zayıf halkası"nı oluşturduğunu belirtti.
Ecevit'in ABD'deki görüşmelerinin esas hedefi, öyle anlaşılıyor ki, stratejik ortaklık anlayışını pekiştirmek, bu çerçevede mevcut boşlukları doldurmaya çalışmaktır.
Diğer bir deyişle, amaç ABD ile güçlü ilişkileri daha "derinleştirmek ve genişletmek"tir.
* * *
STRATEJİK ortaklık teriminden kastedilen nedir?
ABD'nin bu tür bir ortaklığı İngiltere ve İsrail ile var. Ankara'nın arzusu, AB ile ilişkilerini - bu iki örnektekine benzer - en üst düzeye yükseltmektir.
Stratejik ilişkiler derken, çoğumuzun aklına ilk gelen şey askeri işbirliği oluyor. Bunun içinde siyasal işbirliğini de görenler var tabii.
Oysa, stratejik ortaklık derken esas kastedilen, askeri, siyasal, ekonomik, ticari, kültürel, vs. alanlarında "derin ve geniş ilişkiler manzumesi"dir.
Türkiye - ABD ilişkilerine baktığımızda bu sıfata çok yakın bir durum görüyoruz. Nitekim bu ortaklığın askeri ve siyasal boyutları bir hayli gelişmiş noktada. Ama ekonomik - ticari boyut, henüz gereken düzeye ulaşmış değil...
İşte Türkiye özellikle bu alanda bir atılım yapılmasını, "tercihli bir ekonomik ortaklığı"nın kurulmasını istiyor. Ecevit ve yanındaki yetkililer Washington'da bu konudaki önerilerini, projelerini sunacaklar. ABD cephesinde iç siyasetten ve bürokrasiden kaynaklanan bazı engeller olmakla beraber, bunlar iyi niyetle aşılabilir. Ve o zaman "stratejik ortaklık" gerçek anlamına kavuşabilir.
* * *
BU bağlamda şu noktaları hatırda tutmakta yarar var:
* Stratejik ortaklık tam gerçekleştiğinde dahi, hiç görüş ayrılıkları ortaya çıkmaz demek değil. Önemli olan, temel meselelerde çıkar ortaklığını ön planda tutan bir işbirliği kurmaktır...
* Ortaklığın tam yaşama geçirilmesi için, sadece liderlerin ve hükümetlerin arzusu, hatta kararlılığı yetmiyor. Buna (özellikle ABD'de) Kongre'nin ve kamuoyunun da katılması gerek. Bunun sağlanması ABD yönetimi kadar, Ankara'nın da gayretlerine bağlı...
* Türkiye'nin kendi bünyesindeki siyasal, ekonomik sorunlarını çözmesi, ortaklığın iyi işlemesine yardımcı olacaktır. Böylece "küresel güç" ABD ile "bölgesel güç" Türkiye arasındaki işbirliği, dengeli bir zemine oturtulabilecektir...
Başbakan Ecevit'in ABD gezisi, bu kez bir yandan 11 Eylül sonrası konjonktürün, öte yandan Türkiye'nin içte gerçekleştirdiği reformların ve dış politikadaki atılımlarının etkisi ile, fevkalade müsait bir ortamda cereyan ediyor. Dolayısı ile son zamanlarda sözü edilen, ama tam olarak yaşama geçirilemeyen "stratejik ortaklığı"nın gerçekleşmesi şansı, bugün her zamandan güçlü görünüyor.
skohen@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
