|
 Türkiye, Kuzey Irak'a girecek mi?
NEW YORK
Amerika savaşta! Terörizme karşı. 11 Eylül'le birlikte düğmeye bastı. Afganistan'ı sadece bir başlangıç olarak görüyor.
Sırada Irak var.
Bu durum, yani 11 Eylül'le birlikte Afganistan ve Irak, Türkiye'nin dünya stratejik haritasındaki değerini artırdı.
Davos kulisinde Amerikalı yetkililer Irak konusunda en ufak bir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde konuştular. Her açıklama Washington'daki kararlılığı yansıttı.
Amerika, Saddam Hüseyin'i devirmeyi kafaya kesin koymuş. Davos kulisinde Amerikalı yetkililerin estirdiği hava da bu kararlılığı yansıtıyordu.
Sürpriz değil.
Başkan Bush da Beyaz Saray'da Başbakan Ecevit'e şöyle demiş:
"Saddam çok kötü bir adam. Ona tahammül edemiyorum. Bu işi arkamda herhangi bir istikrarsızlık bırakmadan temizleyeceğim."
Özellikle bu son cümle Türkiye'yi çok yakından ilgilendiriyor. Amerika, Irak'ta ve bölgede herhangi bir istikrarsızlık yaratmadan Saddam'ı devirebilecek mi?
Bu konuda Washington'dan Ankara'ya herhangi bir bilgi henüz gelmiş değil.
Ancak, Saddam operasyonuyla ilgili olarak Amerikan yönetimi hem kendi kamuoyunu hem de dünya kamuoyunu hazırlamaya devam ediyor. Psikolojik savaş gitgide yoğunlaşıyor. Başkan Bush, Amerikan tarihinin en büyük savunma bütçelerinden birini Kongre'ye geçen hafta gönderdi.
Washington Post gazetesinin ABC televizyonuyla birlikte yaptırdığı son kamuoyu yoklamasına göre Amerikan halkının eğilimi şöyle:
Saddam gitsin diyenler yüzde 71.
Saddam'ı devirmek için Amerika'nın desteğini en çok önemsediği ülkelerin başında, malum, Türkiye geliyor. Bunun nedenleri sır değil. Haritaya şöyle bir bakmak bile Amerika'nın Türkiye'yi niye vazgeçilemez saydığı konusunda ipucu verebilir.
Körfez'de Suudiler ayak sürüyor. Suudi Arabistan'dan yeşil ışık yanmadığı sürece Kuveyt'in de kendi topraklarını Irak'a karşı bir kara harekatı için Amerika'ya kullandırmayacağı belirtiliyor.
Başka soru işaretleri de var:
Amerika vurunca, Saddam ne yapar? Irak Kürtleri'ni daha önceki seferlerde olduğu gibi Türkiye'ye göçe zorlayabilir mi? Saddam, İsrail'e saldırır mı? İran, fırsattan istifade Irak'a girebilir mi? Suriye ne yapar?
Amerika, Saddam'ın işini kısa zamanda bitirebilir mi? Yoğun bir bombardıman, Saddam'a karşı bir saray darbesi ile noktalanabilir mi?
Buna benzer soruların karşılıkları hiç kuşkusuz Ankara'da da araştırılıyor. Değişik senaryolar da yazılıyor.
Türkiye, Kuzey Irak'a girecek mi?
Girmeyecek mi?
Şunu bilmekte yarar var:
Türkiye zaten Kuzey Irak'ta!
Amerika vurduğunda ya da vurduğu takdirde, Türkiye'nin 1995'ten beri zaten kontrol altında tuttuğu Kuzey Irak'a girmesi ihtimali ağır basıyor.
Beş neden sayılabilir:
(1) Muhtemel bir Kürt göçünü bu defa Kuzey Irak topraklarında karşılamak...
(2) Kuzey Irak'ta bir Kürt devletinin ilan edilmesini önlemek...
(3) Afganistan'daki 'Kuzey İttifakı' benzeri bir oluşumun bu kez Amerikan desteğiyle Kuzey Irak'ta kurulmasına set çekmek...
(4) Kerkük ve Musul'un Irak Kürtlerinin eline geçmesini önlemek...
(5) Saddam sonrası gelişmelerde daha çok söz sahibi olurken, Irak'ın toprak bütünlüğü konusunda duyarlığını sürdürmek...
Kim kimi bekliyor?
Davos kulisinde kulağıma çarpan bu senaryoyla ilgili olarak, Türk - Amerikan ilişkilerini yakın markajda tutan bir Türk işadamı şöyle dedi:
"Irak aynı zamanda Türkiye'nin elinde ABD'ye karşı da bir koz sayılabilir. Bunu iyi değerlendirmeliyiz. Amerika'dan özellikle ekonomik ve ticari alanda daha kalıcı, sisteme dayalı avantajlar elde etmenin tam zamanıdır. Türkiye'nin ABD ile dış ticareti hala devede kulak. Engellerin kaldırılması için Bush yönetimine daha çok bastırmak lazım. Bu bakımdan Ecevit'in Washington ziyareti yararlı oldu ama yeterli değil. Daha çok bastırmak gerekiyor siyasi irade beyanı çıkarmak için..."
Davos kulisinde, güvenilir bir diplomatik kaynak, "Washington henüz Ankara'dan Irak konusunda istediğini duyabilmiş değil" dedi.
Acaba Ankara da bazı konularda Washington'dan istediğini duyamadığı için mi susuyor?..
h.cemal@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
