MİLLİYET İNTERNET

11 Mart 2002 Pazartesi

· SON DAKİKA
· ANA SAYFA
· GÜNCEL
· SİYASET
· EKONOMİ
· YAZARLAR
· SPOR
· DÜNYA
· YAŞAM
· MAGAZİN
· SAĞLIK
· KADIN & MODA
· ASTROLOJİ
· OTOMOBİL
· ÇİZERLER
· BİLİM & TEKNİK
· TV'DE BUGÜN
· İŞ YAŞAMI
· OMBUDSMAN
· HAVA DURUMU
· CUMARTESİ
· PAZAR
· KÜLTÜR & SANAT
· SERİ İLAN

Başın üstündeki varoluş
Yönetmen Kutluğ Ataman’ın Venedik Bienali’nde yer alan "Peruk Takan Kadınlar" adlı video yerleştirmesi, üç yıl sonra Proje 4L’de.
EVRİM ALTUĞ

     Kâr amacı gütmeyen’ Proje 4L - İstanbul Güncel Sanat Müzesi, para kazanmaya çalışmaktan heba edilen gündelik bellekleri hedef alan provakatif sanat projelerini peş peşe hayata geçirmeye devam ediyor.
     Bugüne kadar "Karanlık Sular", "Semiha B. Unplugged" ve "Lola+Bilidikid" gibi belgesel ve radikal nitelikli yapımlarını ülkemizde izleyebilme olanağı bulduğumuz Kutluğ Ataman, son dönem çalışmalarından "Peruk Takan Kadınlar"ı da yarından itibaren, 28 Mart gününe değin Proje 4L’de sergileyecek. İlk olarak 1999 yılında, Harald Szeemann’ın küratörlüğündeki Venedik Bienali’nde gösterilen bu yapım, Türkiye’de üç yıl geç de olsa nihayet izleyicisine kavuşuyor. Üstelik film, özgün sergileme şekliyle dört ayrı projeksiyonda yan yana gösterilmekle kalmıyor; her biri 45 ila 60 dakika arasında değişen bu dört yapımın Metis Yayınları’nca hazırlanan kitabı da günlerdir kitabevlerimizin raflarında bulunuyor!
     Ataman’ın bir video projeksiyon düzenlemesi olarak kurguladığı "Peruk Takan Kadınlar"ın baş kimseleri, ne "Rezervuar Köpekleri"ne, ne de "Bonusgiller"e benziyor. Ataman projesinde ayrılıkların içinde yaşanan aynılığın öyküsünün peşine düşüyor. Yönetmen, peruk kullanan dört ‘özel’ kadının birbirinden ‘bağımsız’ yaşamlarının gizli bağımlılık alanlarına, ‘peruk’ nesnesi üzerinden Türkiye’deki ‘kadın’ öznesine sosyolojik bir kazı gerçekleştiriyor. Üstelik bunu da söz konusu kadınların ilk ağızdan tanıklıklarıyla yapıyor.
     12 Mart sonrasında ‘hostes Leyla’ ismiyle anonimleştirilen Melek Ulagay, peruğa kaçmak, saklanmak ve güven içinde olabilmek adına ‘başının üstünde’ yer buluyor. Aynı sıkıntılar ayrıca türban kullanan dindar bir üniversite öğrencisi tarafından da deneyimleniyor. İsmi belirtilmeyen ‘türbanlı öğrenci’ ile ‘hostes Leyla’, aynı nesneyle ayrı kaderleri kamufle ediyor. İkisi de peruğuyla adeta varoluşlarını tazeliyor.
     Ataman sayesinde peruğu bir kimlik nesnesi olarak algıladığımız bu örnekleri, ünlü gazeteci Nevval Sevindi’nin öyküsü izliyor. Sevindi’nin yakalandığı kanser hastalığı sonrası gördüğü kemoterapinin ardından yaşadığı geçici kayıp, kendisinin toplum içindeki ‘kadın kimliği’ni oluşturan yegâne görsel iz olan saçlarında somutlaşıyor.
     ‘Gazeteci’, ‘yurttaş’ ve ‘kadın’ Sevindi, kendini toplumsal açıdan yeniden tarif etmek ve kimliğini tümüyle beyniyle hissetmek durumunu yaşıyor, izleyene bunu aktarıyor. Peruk takan dördüncü kadın ise, 1980 sonrasında cinsel kimliği uğruna mücadele eden ünlü transseksüel Demet Demir. Fuhuş sektöründen gelen Demir, ayakta kalabilmek için peruğa sığınıyor. Ama kendi öyküsünü en peruksuz kelimelerle anlatıyor.
     Proje 4L’de sergilenen öyküler toplamı, Türkiye’de farklı peruk sahiplerine değil, bedenleri ve ruhlarına sahip çıkmaya çalışan kafalara ‘çekilen aynı muamele’nin ‘dört boyutlu’ aynasını, dört kutuplu gerçek bir pusulayı çağrıştırıyor.
     "Peruk Takan Kadınlar", ilki Kutluğ Ataman ve Fatih Özgüven tarafından yapılacak ‘Salı söyleşileri’yle 28 Mart’a kadar çarşambadan cumaya 12.00 - 20.00 saatleri arasında görülebilir.

     Proje4L
     (0212) 281 51 50
•  www.proje4L.org
•  www.kutlugataman.com