|
Dikkat müzelik
ZEYNEP AVCI
Prag’ın ortasında Vaclav Meydanı...
Kış günleri Prag’ın yüzünü yıkamadığı daha da belli oluyor. Yüzyılların kararttığı tiyatro dekoru gibi binalar asık suratlı bakıyor insana. Bir kar yağsa... Aklanacaklar belki. Meydanları dolduran, köprü başlarını tutmuş heykeller, sanki utanmış da kara peçeye bürünmüş gibi. Ünlü Karel Köprüsü’nün yüzü güneş gördüğünde bile gülemiyor sanki. Kuleleri, heykelleri, nice kralın, nice başbakanın geçişini görmüş ama biri de çıkıp "temizleyelim şunları" dememiş, besbelli.
Yıllar Prag’ı karartmış. Ellerinden geldiğince, turistik meydanlardan başlayarak, temizliğe girişmişler, Çekler.
Ama henüz Prag Kafka’nın Prag’ı. Kuşkulu, hüzünlü, hatta kasvetli. "Şato" ve içinde Vaclav Havel, Prag’a tepeden bakıyorlar, yüzyıllardır tüm yöneticilerinin yaptığı gibi.
Prag’ın ortasında Vaclav Meydanı. Meydanın ucunda Ulusal Müze. Ortasında bir sokakta, art nouveau sanatın ustası Mucha’nın müzesi, yine oralarda bir yerlerde görkemli cephesiyle aynı sanat akımının izlerini gururla taşıyan Evropa oteli, birkaç adım yakınında Image (Dark) Theater’lardan biri.
Vaclav Meydanı’nın büyük bir bölümü araç trafiğine kapalı. Kış da olsa, tektük turist şehir turu atmak için tur satan kulübelerin önünde bakınıp duruyorlar. Hava soğukça. Canları da pek istemiyor, besbelli.
Öğrenci Jan Palach’ın kendini yaktığı noktadan birkaç yüz metre ötesi.
Kaldırımın ortasında iriyarı bir zenci.
Elinde ok şeklinde, sarı bir tahta irisi.
Önünde arkasında ilan tahtaları, asılmış "sandviç adam" olmuş.
Tanıtım yapıyor. Bizleri, turistleri bir yere çağırıyor.
Sarı ok ve iri zenci bir binanın önünde duruyorlar. Bina, ben diyeyim 17, siz deyin 18. yy.’dan kalma. Prag’ın yüzünü yıkamış binalarından biri, adeta yepyeni!
Uzaktan sarı okun üstündeki yazı okunmuyor. Yaklaşınca, ne yazdığı ortaya çıkıyor:
"KOMÜNİZM MÜZESİ"
Okun gösterdiği bina üç katlı. Ortasında bir geçit geniş bir avluya açılıyor. Sokaktan bakıldığında geçidin sol tarafı binanın tamamından daha farklı "restore" edilmiş: Kocaman bir McDonalds dükkânı. Alüminyum, çelik, rengarenk boyalar...
Geçidin açıldığı avluda bir butik, bir kuaför, filan, falan.
Nerede bu komünizm müzesi?
Geri dönüp zenciye sormak gerek. O yolu iyi biliyor.
Öne düşüyor, tekrar geçide sürüklüyor insanı.
Geçidin içinde, McDonalds’ın karşısında bir merdiven üst kata çıkıyor.
Merdivenin tırmanınca sağda neredeyse arabesk görüntülerle kaplanmış bir "Casino" hovarda turistleri içeri çağırıyor.
Aynı katta, Casino’nun hovarda görüntülerine taban tabana zıt, abus suratlı bir kapı da Komünizm Müzesi’ne açılıyor.
Girer girmez canı sıkılmış bir Çek kızı bilet kesiyor. Broşürün üstünde bir harita: McDonalds’ı soluna al, Casino oklarını izle, işte Komünizm Müzesi...
Canı sıkkın kızdan bileti alıp içeri girer girmez "Karl Marx"ın büstü, Prag’ın heykelleri kadar kararmış bir suratla, kızdan da sıkkın size bakıyor.
Elbette "Hoş geldin," demiyor.
Çek Komünizmi altı odaya sığmış.
Bir oda da sorgu odası zaten. Abus bir masada, abus bir kara telefon, sorgulanan, komünizmin eziyetine uğrayan Çeklerin tüylerini ürpertircesine, arada bir çalıyor. "Müzeyi" gezenler telefona kim bakacak acaba diye merak ediyorlar ama telefonu kimse açmıyor. Kendiliğinden susuyor eski moda alet. Sonra yine çalıyor. Yine susuyor. Yine çalıyor. Yine susuyor. Bu eziyet verici ses eşliğinde, panolardaki yazılar eşliğinde, biraz Rus epeyce Çek komünizminin gelmişini geçmişini seyrediyorsunuz.
Lenin... Stalin... 1968 olayları... Vaclav Meydanı’nda kendini yakan Jan Palach’ın kavruk ölüsünün fotoğrafı... Çeklerin komünizm dönemindeki hali... Prag’ın komünizmden çektikleri... Sonra Kadife Devrim.
Hâlas!
Müze iyi bir şeydir, değil mi?
Yine de, dikkat etmeli.
Müzelik olmak o kadar da iyi bir şey değil.
 KÜLTÜR & SANAT
 Victor Hugo ile yolculuk
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
‘Yeniden’ pop star
Militarist ve kaotik
Başın üstündeki varoluş
Yarım yüzyılın desenleri
70 yaş, 70 küsur film, 7 koca
Aerosmith’in altın yılları
Wooster Group geleneği
‘Dumrul’ sınırları aşıyor
Sıra kadınlarda!
Anglosakson seks patlaması
Biraz nostaljik ve bir parça‘tozlu’
Bak dediğin çıkmadı işte
Uzaydan gelen Amerikalı
Kardeş kardeş film çekiyorlar!
"Arkadaşlar" evinizde
"Aşk-ı Memnu" kalmadı, "Yasak Aşk" verelim!
Flörtöz Daisy’ye yargısız infaz
Acı bertaraf edilemiyor
Rüyanın fotoğrafla transferi
O cuma
Kimin eli kimin cebinde?
Turgenyev’in kaleminden ağıt
Prot deli mi, değil mi?
İyi şanslar ama...
Kahverengi bir trajedi
Tiyatro dünyasından haberler
Haftanın albümleri
Yarışma Kültürü
Dikkat müzelik
Hayat atölyesi
"Birinci Mevki Internet" için...
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
