|
 İnalcık Hoca'ya saygı
DÜNYADA bir numaralı Osmanlı tarihçisi, Prof. Halil İnalcık'tır.
Bunu dünyadaki tarihçiler de kabul eder. Macaristan gezimizde Macar Türkologların Halil Hoca'ya gösterdiği derin saygıyı gözlerimle görmüştüm.
İngiliz Bilimler Akademisi niteliğindeki "Royal Society"nin tek Türk üyesidir.
Cambridge Üniversitesi, bin sayfalık "Osmanlı İmparatorluğu'nun Ekonomik ve Sosyal Tarih"ni yayımlamaya karar verdiğinde, bu muhteşem eseri yazma ve editörlüğünü yapma görevini Prof. İnalcık'a emanet etmiştir.
Batı akademik çevrelerinde Osmanlı ve Türk imajına objektif bakışın gelişmesinde İnalcık'ın rolü çok büyük olmuştur.
Geçtiğimiz cumartesi günü de IRCICA Başkanı Prof. Ekmeleddin İhsanoğlu, bir tören düzenleyerek, Halil Hoca'ya "şeyhül müverrihin" (tarihçilerin şeyhi, hocası) unvanını vererek bir plaket takdim etti.
IRCIA, "İslam Tarih, Kültür ve Sanat Araştırma Merkezi"dir. Uluslararası niteliktedir. Başkanı Prof. İhsanoğlu, saygın bir bilim tarihçimizdir, Uluslararası Bilim Tarihi Cemiyeti'ne de başkan seçilerek ülkemizin yüzünü ağartmıştır.
* * *
İNALCIK konuşmasında özellikle hocası Fuat Köprülü'yü vurguladı:
- Bizde ilmi tarihçiliğin kurucusu Köprülü'dür. Bugün bile örnek alınacak bir alimdir.
Köprülü'nün derslerinde her şeyden önce 'ilmi metod'a önem verdiğini anlatan İnalcık, onun siyasete girmesinin "ilim alemimiz için bir kayıp" olduğunu vurguladı. Köprülü'yü siyasete, bakan olmaya eşi Afet Hanım teşvik etmiş.
Sonra, Köprülü'nün bir trafik kazasında yaralanıp kangren olması, perişanlık içinde vefat etmesi...
- Sık sık ziyaret ederdim. Halinden tazallum ederdi.
İnalcık burada durdu. 'Tazallum' yerine ne demeliydi? Devam etti:
- 'Yakınma' tam karşılığı değil. Ben yine tazallum diyeceğim. Dilde önemli olan ifade zenginliğidir...
Ve Hasan Ali Yücel'in genç İnalcık'a tavsiyesi:
- Hasan Ali Bey yazmamı isterdi. Darülfünun müderrisi (profesör) Mehmed Arif Bey'in çuvallar dolusu not ve taslaklarını görmüş; o günden sonra her akademisyene yazmayı tavsiye ederdi...
İnalcık'ın Türkçe ve yabancı dillerde yayımlanmış 17 tane büyük eseri ve yüzlerce bilimsel makale ve tebliği var.
* * *
FRANSIZLAR için Braudel neyse, bizim için İnalcık odur. Eserleri siyasi tarihlerin dar kalıbını aşar. Ekonomik, sosyal, idari, hukuki ve kültürel yönlerle tarihe bir bütün olarak bakar, "uzun dönemli süreçler"i analiz eder, yorumlar...
Cumhuriyet'in Osmanlı'daki köklerini anlatan Hoca, tarihe bakışımızın dogmalardan kurtulması gerektiğini anlattı:
- Osmanlı'ya da, Cumhuriyet'e de tarihçi objektifliğiyle bakmalıyız.
Hoca tören öncesi sohbette "tarihçi objektifliğiyle" Tanzimat, Abdülhamid, Meşrutiyet ve Cumhuriyet sürecini anlattı.
"Tarih" kavramını edinmek için bile İnalcık'ı okumak lazım.
İnalcık'ın eserleri Eren Yayıncılık tarafından yayımlanıyor. (Tünel, İstiklal Cad. Sofyalı Sokak No 34; 80050 Beyoğlu, İstanbul)
"Şeyhül müverrihin" sıfatının somut numunesi olan İnalcık Hoca'ya buradan saygılarımı sunuyorum; "daha nice eserlere..." diyorum.
t.akyol@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
