|
Sefirlerin sırları bu resimde mi gizli?
İngiliz resim sanatının en görkemli örneklerinden biridir "Sefirler" tablosu. 1533’te oğul Hans Holbein tarafından yapılan bu tabloda, VIII. Henry’yi ziyaret eden iki Fransız elçisinin, Protestanlık’a kayan İngiltere’nin Katolik Fransa tarafından kınandığını belirtirken yaşanan gergin dakikalar resmediliyor. O tarihlerde Kral Henry, Papa’nın itirazlarına rağmen Katolik karısı Aragon’lu Catherine’i boşamaya çalışıyordur.
"Sefirler" tablosu yüzyıllardır analistlerin ve bilim adamlarının konusu oldu. Öyle bir tablo ki tılsımı dilden dile dolaştı durdu. Tablo sembolik eşyalarla dolu. Önceki analizler, udun kopuzunun bir telinin kopuk olduğunu belirterek, bunun Avrupa devletleri arasındaki uyuşmazlığı sembolize ettiğine dikkat çekiyor. İki elçinin arasındaki sehpanın üzerinde açık duran aritmetik kitabının ilk kelimesi "divide" (bölme), yine bu kaygının ifadesi.
Eserdeki en ilginç obje ilk bakışta konu ile ilgisi yokmuş gibi görünen, resmin alt ortasındaki kurukafa. Karşıdan bakınca bunun bir kurukafa olduğu açık değil. Ortası gölgeli, kalın bir sopa gibi görünüyor. Ama resme sağdan baktığınızda belirgin. Eski açıklamalar bunu, Avrupa’daki politik uyuşmazlık halledilmezse kıtanın kana bulanacağının kehaneti olarak izah ediyor.
Hollanda’daki Groningen Üniversitesi’nin ordinaryüs profesörlerinden John North kısa bir süre önce yayımladığı "The Ambassadors’ Secret" ("Sefirlerin sırları" olarak çevrilebilir) kitabı ile bu yapıta farklı bir açıklama getiriyor. Ona göre kurukafa dini bir mesaj veriyor.
 Peki o halde "Sefirlerin tılsımı nihayet çözülüyor mu?"
Ortaçağ bilim ve felsefesi uzmanı North’a göre kurukafa, zaman içinde belirli bir âna ait ipuçlarına yönlendiriyor izleyenleri. Bu an 11 Nisan 1533, saat 16.00, yani İsa’nın ölümünün 1500’üncü seneyi devriyesi olan Good Friday (Paskalya Yortusu’ndan evvelki cuma günü Hıristiyanlara İsa’nın çarmıha gerildiği günü hatırlatır) North şöyle izah ediyor: "Yapıt, İsa’nın çarmıha gerilmesinden bir saat sonraki ânı anımsatan geometrik ve astronomik göstergelerle dolu. Resme her bakışımda yeni bir bilmece çözüyorum. Bu da onun ne kadar büyük titizlikle hazırlandığını gösteriyor."
North kurukafanın, resme 27 derecelik bir açıdan bakıldığında görüldüğünü, aynı açıyla çizilen bir çizginin, izleyicinin bakışlarını resmin sol üst köşesinde kısmen görünen İsa’nın çarmıh üzerindeki küçük heykeline götürdüğünü, 11 Nisan 1533 saat 16.00’da güneşin Londra semalarında 27 derecelik bir açıda görülmesi gerektiğini saptamış. Elçilerin arasındaki rafta bulunan güneş saati de aynı tarih ve ânı gösteriyor. North’a göre bu tarih o devirde çok önemli bir anlam taşımaktaydı çünkü insanlar dünyanın, İsa’nın öldürülmesinden 1500 sene sonra batacağına inanıyorlardı.
Bizlere sembolleri bu kadar ciddiye almak garip gelebilir ama "gematria" (ilahi isimleri sayılara uyarlama) o devirde olağan bir uğraştı. Bu yüzden 16’ıncı yüzyıl sanat eserleri girift bilgi parçacıklarını hünerle saklamada gösterdikleri başarıları ile ünlü ve değerlidirler.
Cambridge Üniversitesi tarih ve felsefe profesörü Nicholas Jardine’e göre kitap çok aydınlatıcı. "İddialarına katılmayanlar tarafından bile ciddiye alınmalı" diyerek görüşlerini belirtiyor.
North da "Buluşlarımın evvelden yazılanlarla tam bir uyum içinde olduğuna inanıyorum. Diğer analizlerin çoğu sonuçlarını hiçbir bulguya dayandırmıyor. Benim farkım burada" diyor.
Kitap sanat dünyasında büyük fırtına yaratacağa benzer. Kamuoyunda açık bir şekilde eleştiri yapmamalarına rağmen bazı sanat tarihçileri şimdiden North’un iddialarına dudak bükmeye başladılar bile. North’a inananlar bu kritiklerin, bulguların sanat dünyası dışında olan biri tarafından yapıldığına kızdıkları için onun buluşlarını aşağıladıklarını söylüyorlar.
İşin ilginç tarafı bir tablo yüzyıllardır insanları nasıl bu kadar meşgul edebiliyor? Herhalde medeniyetin de püf noktası bu olmalı.
Yazara e-mail
 PAZAR
 Macera devam edecek mi?
"Miyop kadın gizemli olur"
Bilgisayar oyunu 40 yaşında
Laptop’lu kebapçı
Bavulda kitabevi
Hayatının kurtarışı
Carlo’nun yemekleri sanatla buluşuyor
Brando’dan oyunculuk dersleri
Aperitifi unuttuk
Müttefik faşizm
Otomobil manzaralı kafe
Yıllar sonra...
Sefirlerin sırları bu resimde mi gizli?
Tadı kaçan tatil
İtalyan stili ufak trajedi
Mehmet Ağar da popüler konsorsiyuma katıldı
"Pir Sultan Ölür Ölür Dirilir"
SAYFA BAŞI
|
|
|
