|
 Mucitler nereye gitti?
7’DEN 77’YE OKUL DIŞI BİLGİLER
Eskiden çocuk dergilerinde mucitlere, kâşiflere, gezginlere oldukça geniş yer verirdik. Amacımız, dünyamızı değiştiren bu yetkin insanları çocuklarımıza tanıtmak ve onları başarılı insanlara özendirmekti.
İşte bu yüzden Evliya Çelebi, Marco Polo gibi gezginlere; Kaptan Scott, Amundsen, Kristof Kolomb, Macellan gibi kâşiflere; Edison, Marconi, Graham Bell gibi mucitlere ve onların yaşamöykülerine dergilerimizde sık sık yer verirdik.
Uzunca bir süredir izlediğim dünya çocuk dergilerinin hiçbirinde bu tür konulara, kişilere rastlamıyorum. Biz de bu konulara yer vermiyoruz. Dünyamızın bilgi çağına geçtiğini, teknolojinin günlük yaşamımızın her köşesinde eskiye oranla daha çok bizimle iç içe olduğunu biliyoruz. Peki neden eski mucitlerle ilgili kitaplar, çizgi romanlar yayınlanmıyor?..
Eski çocuk yazarları gibi onlar da klasikleşip yerlerini Digimon’lara, Harry Potter’lara, Monster Ranger’lara mı bıraktı? Hayır hiç de öyle değil! Eğer yerlerini bırakmış olsalar, bugün onların yerini almış olan o insanları biz de tanır; ve sizlere bu yeni mucitleri tanıtırız. Ama öyle değil. Üstelik de eskiye oranlarsak, günümüzde daha çok mucit olmalı. Örneğin, ben elektrik süpürgesini icat eden bilim adamını tanımıyorum. Buzdolabını icat edeni de... İlk dijital saati kim yaptı biliyor musunuz? Peki, Tetris’i Game Boy’u, televizyonu, bilgisayarı, elektronik sözlükleri, cep bilgisayarlarını, cep telefonunu kim icat etti, çoğumuz bilmiyoruz.
Geçtiğimiz günlerde İngiltere’deki bir yayınevinden "Aletler Nasıl Çalışır?" adlı bir kitap geldi. Her tarafını didik didik ettik. Tıp cihazları da dahil olmak üzere, kitapta hiçbir buluşun mucidinin, yaratıcısının adı yazmıyordu. Çok bilinen bir-iki şeyin dışında her şey kurumların buluşları olarak sunuluyordu. Yani tansiyon ölçme aletini, şeker ölçme aletlerini ve bunların elektroniğe dönüşmüş şekillerini icat eden kimse yoktu. Yalnızca ürünlerin üzerinde ünlü firmaların adı yazıyordu. Anladım ki, bu yalnızca buluş hakkı ve yaşadığı süre içerisinde kendisine ödenmesi gereken telif hakkının (yaratım hakkı) karşılığının ödenmemesi için yapılan bir yöntemdi.
Kurumlar, icatları belli paralar karşılığında satın alıyor, kendi ürünüymüş gibi satıp dilediği gibi kullanabiliyordu. Bu, ticari açıdan belki firmaları haklı çıkarabilir ama insanlık için ve gelecek kuşaklar için doğru değil. Çünkü çocukları, gençleri bilim alanında yaratıcı olmaya itecek insan örneklerini ortadan kaldırıyor. Bütün buluşları insanların değil firmaların yarattığı buluşlar olarak sunuyor. Kimse teybi, kasetçaları, CD player’ları kimin icat ettiğini bilmiyor. (İçinizde bilen varsa, beni de aydınlatırsa sevinirim.)
Herhalde herkesin elinden düşürmediği cep telefonunun bir mucidi vardır. Bunu öğrenmek hakkımızdır. Ama hiç kimsenin merak etmeme haklılığı yok.
yural@milliyet.com.tr
 PAZAR
 "Fan fin fon fotoğraflar bu albüme hiç uymazdı"
60 yıldır oyuncak yapan kardeşler
Kafede erotizm
"N’olur sevgilimin adını yazmayın!"
Maaşı 700 milyar
‘Bize Türk müziği gönderin’
Harika çocuklar Aya İrini’de
Trendleri ilk onlar öğrenir
Kitaplar da Dünya Kupası’na gidiyor
Çarşı alışverişine Fes molası
Seçim girdabı
Yılların tatları
Festival devam ediyor
Nişantaşı’nın "Kaldırım Kahvesi" Mavi
Tokya Seyfi’nin harikulade alın yazısı
Wellesley mi yatakta daha güçlüydü, yoksa Napolyon mu?
Bu şehir nasıl besleniyordu?
İyi ilkbaharlar!
Sinemacılara müzikal film önerisi: İstanbul rezaletler opereti
"Son yolcunun adı Attila ilhan’dı"
Mucitler nereye gitti?
SAYFA BAŞI
|
|
|
