|
Aborijin sanatı borsada
Yedi Avustralyalı yerli Aborijin sanatçının baskı işleri sergisinde, "sahip olmak" fiilini geç öğrenmesiyle varlığından çok şey kaybetmiş olduğunu fark eden bir halkın sanatını izliyoruz.
AYŞEGÜL SÖNMEZ
 Avustralya yerlileri Aborijinlerin dünyanın en eski sanatçıları olduğunu söylemeli. Jimmium denilen Kuzey Avustralya’daki kazı bölgesinde yapılan son araştırmalar buradaki kaya resim sanatı örneklerinin yaşının 176 bin civarında olduğunu iddia ediyor. Yani aborjinler aslında dünyanın en eski ressamları. Bir Iron Maiden parçasında, Dickinson’ın söylediği gibi beyaz adam ülkelerine ayak basıp, o güne kadar dillerinde hiç varolmamış "sahip olmak" fiilini uygulamalı olarak buranın yerli halkına öğretiyor.
Aborijinler şimdiki zaman’lı ve 200’den fazla olduğu tahmin edilen farklı dillerinde sahip olmak yerine ait olmak ya da ilişkili olmak fiillerini kullanıyorlar, yaşadıkları çevredeki kayaların üzerine birbirlerine anlattıkları masalların, inandıkları efsanelerin resimlerini yapıyorlardı. Bir sürü yaradılış öyküleri vardı. Hemen hemen resimlerindeki gibi yaşadıkları çevrenin doğasına göre biçimlendirdikleri bir sürü yaradılış öyküleri... Aborijinlere göre, yakınında yaşadıkları dağlar, tepeler, kayalar ya da mağaraların her biri geçmişte yaşamış bir büyükleriyle ilişkiliydi ve bir çeşit metamorfozla bugünkü halini almıştı. Örneğin, Nimbuwah, dağ olmadan önce bir gökkuşağıdır. Yalnızlıktan çok sıkılır. Bir gün gölde bir kadına rastlar. Onu çok beğenir. Ne var ki kadın evlidir. Yıllar süren aşklarının sonunda Nimbuwah dağa, kadın da bu dağın tepesindeki kayaya dönüşür.
1788 yılında İngilizler Avustralya’ya ayak bastıklarında kıtadaki Avustralya yerlilerinin sayısı 750 bin. Bir yüzyıl içinde bu sayı 50 bine düşüyor.
Bugün Aborijinlere gösterilen ilgi ise gecikmiş bir vicdan hesaplaşmasından nasibini alıyor. Geçtiğimiz Sydney Olimpiyatları’nda, tüm dünyaya yerli halkları Aborijinlerle birlikte evsahipliği yapan Avustralya, bugün yerli halkın sanatına da önem veriyor. Sanat akademilerinde, yerli sanatlar bölümleri dünya çapında düzenlenen sergilere imza atarken, kıtanın dört bir yanında açılan müzeler, bu 176 bin yaşında olduğu iddia edilen kaya resim sanatının ve diğer yerli sanatların tüm örneklerine yer veriyor.
İMKB’de açılan sergiye katılan sanatçılar da, Avustralya devletinin, bu yüzyıldaki günah çıkarma politikasından dolayı kendilerini ifade edebilmiş yerli sanatçıları. Örneğin, serginin sanatçılarından Pooraar, 1939 doğumlu bir Aborijin. 24 yıl işçi olarak çalıştıktan sonra hükümetin açtığı Aborijin ve Torres Strait Ada Halkları sanat ve el sanatları kurslarını tamamlıyor. Ardından Canberra Güzel Sanatlar Okulu’na kabul ediliyor. Bugün sergiye katıldığı gravür, işleme ve serenografi çalışmalarıyla tanınıyor. Bede Tungutalam’ın hikâyesi de, tahta baskı öğrenmesi ve tahta heykeller yapmasıyla başlıyor. Tungutalam, Canberra Sanat Okulu’nda öğretim görevlisi.
Paranın, kâğıt olarak çoğaltıldığı ve binlerce aracı tarafından "sahip değiştirdiği" bir ortamın içindeki İMKB’deki galeride, "sahip olmak" fiilini geç öğrenen ve öğrenmesiyle varlığından çok şey kaybetmiş olduğunu fark eden bir halkın, o günlerden bugünlere taşıdıkları kıymetlerinin baskılarını izlemek gerçekten çok ilginç bir deneyim olacağa benziyor.
İMKB Sanat Galerisi
(0212) 298 25 10 - 11
13 Mayıs - 21 Mayıs
 KÜLTÜR & SANAT
 Yıldızların altında aşk
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
Festival cennet gibi
"Amerika’yı yeniden keşfetmek istiyorum"
Bilimkurgu varoluşa cevap arıyor!
Sait Faik Ödülü’nde tartışma
Aborijin sanatı borsada
Huysuz kadın tatlıdır
75 milyonluk ülkede 18 kişi
Kendini arayan ozan
Günaydın hüzün
Bir amatör Türk korosu
Türk fotoğrafının oto-portresi
İşlevsiz aile trajedisi
Türk Cannes Cannes
Çılgınca sevişmeli ama...
"Sesli köşe yazarıyım!"
Anadolulu insan figürleri
Bir ‘uyumsuz tiyatro’ örneği
Geride kalmış türküler
Sahip çıkarak iz bırakmak
En güzel senatör
Çaresiz baba eylemci olursa
Komşudan sürpriz
Öykücüler Ankara’da
Huzursuzluğun gövde gösterileri
Mozart günleri
Yalnızca çalışmak kurtarır
Haftanın albümleri
Kim kukla kim değil?
Hayat atölyesi
RHIZOME ve netsanat
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
