|
 Manisa denenmemişi deneyecek mi?
Erdoğan’ın Mesir şenliklerinden bir gün önceki mitingi çok büyük olmuş. Ertesi gün şenliklere gelen Mesut Yılmaz ise protesto edilmiş. Çiftçiler, Kemal Derviş’e de tepkili
MANİSA / AYDIN
 Manisa’da Gül Cemal Kebap Salonu’nda öğle vakti yediğimiz bol tereyağlı Manisa kebabını eritmek için soluğu Aynı Ali Kahvesi’nde aldık. Dediler ki:
"Nargile tutkunlarının ve üniversiteli gençlerin geldiği bu gönül kahvesindeki Sultan çayı hazım için bire birdir. Hıncal Uluç da kebap sonrası kapağı buraya atmıştır. On beş bitki karışımından kaynatılan bu çayın üstüne yoktur."
Çayları yudumlarken, ufak çapta bir siyaset meydanı kurduk Aynı Ali Dergâhı’nda. Celal Bayar Üniversitesi’nin sağlık bölümünün son sınıfında bir kız öğrenci dan diye girdi söze:
"Bugün siyaset hastanelerde yapılıyorsa, memleket hastaneden idare ediliyorsa, çok yazık bu ülkeye!"
Şöyle devam ediyor:
"Ben 1978 doğumluyum. Ama siyasette hâlâ aynı yüzler konuşuyor. Hani bu ülke gençlere emanetti?.. Ben okuma yazmayı babamın Ecevit kitaplığından söktüm. Ama çoktan bitirdim Ecevit’i kafamda..."
Edebiyat sondan bir kız öğrenci:
"Ben de Ecevit hayranıydım. Aynı talihsizliği yaşadım. Bugün çok pişmanım."
Biyoloji bölümünden bir kız öğrenci:
"Oyumu ilk kez kullanacağım. Çok kararsızım. Siyasi sistem kökten değişmeli. Yoksa Cem’di, Derviş’ti, hangisi gelse değişen bir şey olmaz."
Biyolojiden bir erkek öğrenci:
"Avrupa başbakanları toplanıyor. Bizim başbakanımızı görüyoruz televizyonda, eli ayağı titriyor, güçlükle yürüyebiliyor. Çok acı..."
İnşaat mühendisliğinden erkek öğrenci:
"Ben Tayyip’i destekliyorum."
Sağlık bölümünden kız öğrenci:
"Refah tabanından gelen hiçbir şeye inanmıyorum. Dini sömürüyorlar."
Biyolojiden erkek öğrenci:
"Siyasette fikirler de, politikacılar da fosilleşti."
Gençler umutsuz.
Siyasetçiden umudunu kesmiş.
Biri öfkeli konuşuyor:
"Bu ülkede gençlere yol açılmıyor, fırsat verilmiyor."
"Kaçar giderim bu ülkeden!"
Edebiyatta son sınıfta okuyan bir kız öğrenci:
"Şu anda bir fırsat bulsam, hiç düşünmeden, arkama bile bakmadan kaçar giderim bu ülkeden..."
Onay görüyor bu çıkış.
Genç kız şöyle devam ediyor:
"A partisiymiş, B partisiymiş, hiçbiri umurumda değil. İsmail Cem değerli bir insan gözüküyor. Derviş de öyle. Bu çarkın dişlileri onları da öğütür. Önemli olan önce bu sistemin değişmesi..."
Manisa’da geçen seçimlerin en büyük sürprizini Ecevit yapmış. DSP yüzde 25.3’le 3 milletvekili çıkarmış. İkinci sürpriz yüzde 21’le MHP’nin olmuş. Bahçeli’nin partisinden de 3 milletvekili seçilmiş.
DYP yüzde 19’la 1 almış. Bir zamanlar 5 milletvekiliyle Manisa’da başlamış ANAP 1999’da yüzde 10.6 ile ve kıl payı farkla 1 milletvekilini, Ankara’ya göndermiş.
Fazilet ise yüzde 8.3’le şimdi AKP’nin sivri dilli sözcülerinden Bülent Arınç’ı milletvekili yapmış.
CHP’ye gelince, yurt genelinde olduğu gibi Manisa’da da barajı aşamamış, yüzde 7.3 oyla yetinmiş...
Tayyip sürpriz yapar mı?
Biri şöyle dedi:
"Bir zamanlar Demirel’in sağlam kalelerinden biriydi Manisa. Demirel 1991 seçimlerindeki hani o meşhur popülist çıkışını, ‘Onlar ne verirse, 5 bin lira fazlasını veririm’ çıkışını Manisa’da yaptı, Akhisar’da söyledi o sözü. Burada DYP’yi ise Çiller’in Erbakan Hoca’yla yaptığı Refahyol bitirdi."
Tayyip sürpriz yapabilir mi?
"Tayyip’in Mesir şenliklerinden bir gün önceki mitingi çok büyük bir mitingdi. Ertesi gün Mesut Yılmaz geldi şenliklere ve protesto edildi."
Tayyip’in AKP’si Trakya’da lamba idi.
Ege’de ampul oldu.
Ve ‘ampul’ güçleniyor buralarda...
1999’da DSP ile MHP’nin yapmış olduğu sürprizi bu kez AKP yapabilir mi Manisa’da. Kesin bir evet ya da hayır yanıtı yok bu sorunun...
"Sandıktan kaos çıkar!"
Şu değerlendirme ilginçti:
"Bu seçim sistemi değişmezse, bu kadar çok partiyle ve bu kadar ufalanmışlıkla seçim sandığından kaos çıkar. Saadet iner, Ampul çıkar! DSP fena halde inerken, bu defa CHP yükselir. MHP düşerken, ANAP silinirken, DYP biraz daha çıkar. Ama yine kaos çıkar sandıktan, kaos..."
Kaos, kararsızlık...
"Yeni bir şey olsun!"
"Denenmemiş olsun!
Manisa’da siyaset ve seçimle ilgili olarak en çok kulağa gelen sözcükler, sözler...
Tütünüyle, üzümüyle haşır neşir çiftçilerin, toprak insanlarının Manisa’sında, mazota, gübreye ha bire zam derken, yalnız koalisyon partilerine değil, bu politikaların mimarı olarak görülen Kemal Derviş’e de tepki var.
‘CHP-DYP’nin oyları artar’ Nabzı elinde tutan bir işadamı, "Baykal, iyi tenkit yapıyor, iyi konuşuyor. Ama işleri düzeltme konusunda güven vermiyor. Ama yine de oylar DSP’den CHP’ye gidecek. Ayrıca DYP’nin oyları mutlaka artacak" diyor
 Aydın’a gelince... Manisa’da olduğu gibi bu efeler diyarında da deniyor ki: "Partisizleşti millet! Eskisi gibi değil. Babadan oğula, futbol takımı tutar gibi verilmiyor reyler. Ölçülüyor biçiliyor, adaylara bakılıyor, tercihler buna göre yapılıyor. Onun için de bir seçimden diğerine partiler iniyor çıkıyor."
Manisa gibi Aydın’da da Ecevit 1999’da tam bir sürpriz yapmış MHP ile birlikte. DSP hiç beklenmedik şekilde yüzde 29 oy almış, 3 milletvekili çıkarmış Menderes’in memleketinde, DP - AP - DYP çizgisinin kalesinde.
MHP de yüzde 20 ile 2 milletvekili.
Sabah erken saatte Aydın ovası.
Sıcağın habercisi sis inmiş dağların yamaçlarına. "Aydın’ın dağlarından bal, ovalarından yağ akar derler!"
Bereketli güzel topraklar!
Zeytiniyle, inciriyle, Söke ovasının pamuğuyla... Manisa’da olduğu gibi Aydın’da da Kemal Derviş’e kızılıyor, tarıma para musluklarını kesmeye başladığı gerekçesiyle...
Baykal, CHP, Cem...
Menderes’in kalesi, Demirel’in kalesi derken Ecevit fethetti Aydın’ı 1999’da ama elinde tutamadığı anlaşılıyor bu kaleyi...
CHP’ye gider mi DSP oyları?
Nabzı elinde tutan bir işadamı
"Ecevit halkın beklentilerini karşılamadı. Peki ya Baykal? Çok iyi tenkit yapıyor, muhalefet yapıyor. İyi konuşuyor. Ama işleri nasıl düzeltecek? Bu konuda güven vermiyor. Ama yine de seçimde DSP’den CHP’ye gidecek oy. Ayrıca DYP’nin oyları mutlaka artacak."
Bir başka soru:
İsmail Cem ne yapar?
"Başa nasıl gelecek belli değil ama, gelse de ancak DSP’nin çöküşünü bir yerde durdurabilir, o kadar..."
Ne çıkar seçimden?
"Vatandaş hem ümitsiz, hem de kafası karışık... Bu bölünmüşlükle, mevcut seçim sistemiyle istikrar çok zor çıkar, bu bölünmüşlük çok güç yok edilir seçimlerde...
Mehmet Ali Bayar’la DTP...
İsmet Sezgin, Aydın’ın efesi. Nahit Menteşe’yle birlikte yıllar yılı DP - AP - DYP çizgisinin buradaki önderi... Fakat 1999’da DTP ile ancak binde 8 oy alabilmişti.
Peki, Bayar ne yapabilir?
İlk bakışta fazla ilgi uyandırmış gözükmüyor. "Bayar esintisi yok henüz" diyor birisi...
Özellikle DYP çevrelerinde Demirel’in, İsmet Abi’nin emanetçisi gibi sözler dolaştırılıyor.
Biri şöyle dedi:
"Kafalarda genellikle bir şey var: Denenmemişi denemek... Baykal da, Tayyip Erdoğan da bundan yararlanacak..."
Aydın Garı’nın üstündeki kahve püfür püfür esiyor. Asmaların altında çaylarımızı yudumlarken çevremizdeki siyaset geyiği çemberi gitgide genişliyor.
62 yaşında, emekli:
"1970’lerde Ecevit hayranıydım. Bakın hâlâ Ecevit mavisi gömlek giyerim. Ama bıraksın artık!"
Güngör Özden, İsmail Cem...
Üniversiteye hazırlanan üç genç.
İkisi, "Yekta Güngör Özden’in kuracağı parti" diyor. Biri de Kemal Derviş’ten yana. İsmail Cem’i sorunca Yekta Güngör’cü olan lise öğrencisi şöyle diyor:
"Bence İsmail Cem geleceğin başbakanı olmalı. Ecevit’ten çok daha iyi olur."
Oyunu Ecevit’ten Baykal’a çevirmeye kararlı bir öğretmenin şikâyeti:
"Partilerde, yukarıdan hazırlanan bir liste gönderiliyor, seçim bunları deniyor. Böyle demokrasi olur mu? Seçim ve partiler kanununu değiştirmeden seçime gitmek olmaz."
Son soru:
Bıyıksız efe olur mu?
Olmaz demiş Efeler Derneği Aydın’da. Ve şehrin göbeğindeki Yörük Ali Efe’nin heykeli 1997’de bıyıklısıyla değiştirilmiş.
Yarın yedinci durak: GAZİANTEP...
h.cemal@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
