|
Makyajsız panayırlar
Eskiye dayanan bir taşra geleneği, panayır, günümüzde de yaşatılmaya çalışılıyor. Fotoğraf sanatçısı Yusuf Darıyerli, bu direnişe objektifiyle tanıklık ediyor.
YASEMİN BAY
 Kasabaya kurulan panayır en çok da çocukları sevindirirdi. Sınırsız eğlenceydi çocuklar için; lunaparkı, sihirbazı, şekerleriyle... Büyükler de en az çocuklar kadar eğlenirlerdi eğlenmesine ama onlar panayırı öncelikle ticaret olarak görürlerdi. Satışa sunulan envai çeşit mal arasında kaybolup giderlerdi. Panayırlar renklilik, hareketlilik demekti. Günümüzde çok da fazla olmamasına rağmen ayakta kalmak için direniyor panayırlar. Yusuf Darıyerli ise, panayırların bu direnişine tanıklık ediyor. Son sergisi "Panayıröda çocukluk yıllarındaki heyecanını tekrar yaşıyor.
Darıyerli, panayır anılarını şöyle anlatıyor: "Düzce’de geçen çocukluk yıllarımda yılın belirli bir döneminde açık alanda kurulan panayır benim için büyük bir heyecan ve eğlence kaynağıydı. Küçük harçlıklarımızla eğlencenin en fazlasını yaşamak için panayır alanında döner dururduk. Neil Armstrong’un aydaki yürüyüşüne ait belgeseli panayırda izlemiştim. Zati Sungur ve ip cambazlarıyla ilk orada tanıştım."
Serginin, Anadolu’daki fotoğraf gezileri sırasında yıllar sonra panayırlarla tekrar karşılaşması sonucunda ortaya çıktığını söylüyor. Bir yandan panayır anılarına doğru yolculuğa çıkarken diğer yandan da günümüze ait bir saptama yapmak amacıyla panayırların listesini çıkaran Darıyerli, birkaç yıl boyunca fotoğraflar çekiyor. "Çocukluğumu hatırlattı," diyor ve ekliyor: "Şaşırtıcı düzeyde dinamik, hâlâ renkli bir ortam içeren günümüz panayırları fotoğrafik bir çalışma için ilgi odağı olmayı hak ediyor. Çünkü yüzlerce yıllık bir geleneğe dayanan panayır, kültür varlığımızın renkli tonlarını barındırıyor. Günümüzdeki panayırların bu vesileyle durumunu saptamak, bir sosyal belge olarak ortaya çıkarmak üzere fotoğraf çalışmasına başladım."
52 fotoğraftan oluşan sergide panayırın dinamizmini yaşıyorsunuz. Hayvan pazarları, çocukların eğlenceleri, serin bir köşeye çekilip uykuya dalan insanlar, becerilerini sergileyenler... Panayırların, birçok rengi içinde barındırmasına rağmen siyah beyaz fotoğraflar çekmeyi tercih etmiş Darıyerli: "Siyah beyaz fotoğraf çekim aşamasından sunuşuna kadar sana ait oluyor. Bir de renklerden arındırmak meselesi var. İnsanlara yaklaşmayı seviyorum ve bunu yaparken de renk unsurunu biraz uzaklaştırmak istiyorum. Daha makyajsız görüntüler, fotoğraflar elde ediyorsunuz. Renk boyutunu çıkardığımız zaman duygularımızla örtüşen yönün daha güçlü olduğunu düşünüyorum."
Her fotoğraf siyah beyaz olmasının da etkisiyle geçmişi çağrıştırıyor. Günümüzde çekilmesine rağmen sanki yıllar öncesine ait her biri... Bolu, Çorum, Balıkesir, Edirne ve Kırklareli’deki panayırlarda çekimler yapan Darıyerli, çalışma sırasında panayırlara biraz dışarıdan bakma imkânı bulduğunu söylüyor: "Bugün karşılaştığım panayırlar geçmiştekinden farklıydı. Ama oradaki çocukların sevinçleri hâlâ aynıydı. Benim için önemli olan günümüze ait panayırları saptamak, belgelemek ve böyle bir olgunun hâlâ varolduğunu göstermekti. Biz kentlerde, televizyon karşısında çok pasif yaşıyoruz. Oysa panayırlar çok aktif ve canlı bir ortam."
Yusuf Darıyerli, görmesi ve fotoğraflaması gereken daha birçok panayır olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla "panayır" çalışması burada noktalanmayacak. Nihai amaç ise, panayır fotoğraflarından oluşan bir kitap hazırlamak.
Taksim Sanat Galerisi
(0 212) 245 20 68
Bitiş tarihi: 28 Mayıs 2002
 KÜLTÜR & SANAT
 Pembe gençlik oyunu
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
Bu ‘kavga’yı bırakmayın!
‘Harem’de neler oldu?
Türkiye rüyası...
Şekersiz şiirlerin şairi
Ayna ayna söyle bana
Türküleriyle varoldu
Yürü ya Moby!
Makyajsız panayırlar
Beyazperdenin tutunamayanları
En sıkı polisiyeden de sıkı
Viski, puro ve güzel kadınlar!
"Elvis’in kalçasından doğdular"
Karikatür zamanın kapısını aralıyor
Düşlerin egemenliği
Saklı Kent’in saklıları
Dünya bu, boşa sıkma canını
"80’lerin vatkası değil buğusu"
Kaderin dediği olur
Uzayıp giden kuyruklar
Fin filmleri Ankara’da
"Güneş Ülkesi"nden gelen öteki
Hüznün dalgalarını kırmak
Otobüste panik var!
Beyoğlu’nda Türk müziği
Bir nefeste flamenko ve sirtaki
Haftanın albümleri
Kimler geldi, kimler geçti...
Digital kenar
Yaşar Kemal’i sevmek
Hayat atölyesi
Nefes kesen gösteri
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
