|
İlahi kürelerin saltanatı
Marilyn Yalom’un kapsamlı bir araştırmaya dayanan kitabı "Memenin Tarihi", kadın cinselliğinin simgesine bilimsel yaklaşımda bulunan ‘yararlı’ bir yapıt.
ALİN TAŞÇIYAN
 Amacım sizleri meme konusunda daha önce hiç yapmadığınız bir şekilde düşündürmek". Marilyn Yalom, Çitlembik Yayınları"ndan çıkan "Memenin Tarihi" adlı çarpıcı araştırmasının önsözüne bu tümceyle başlamış. Konusu meme gibi bütün bir canlı türünü betimleyen hassas bir organ, insan söz konusu olduğunda ise kutsaldan politiğe çeşitlenen bir kavram haline geldiğinden Yalom’un araştırması okuru hem cezbetmekte hem düşündürmekte tam isabet kaydediyor.
Yalom, "uzun ve sürprizlerle dolu bir yolculuk" şeklinde anlattığı "memenin paleolitik dönem Tanrıçalarından başlayıp kadın özgürlüğü hareketlerine dek uzanan tarihi"ni dokuz bölümde ele alıyor. Birbirinden ilginç bilgiler sunulan ve meme üzerinden sanat tarihi incelemesi de sayılabilecek kitap, yoğun içeriğine rağmen bir solukta okunacak akıcı bir biçeme sahip.
Kutsal Meme adlı ilk bölümün açılış tümcesi kutsal metinlere uygun: "Başlangıçta meme vardı". Ana Tanrıça Kibele’nin bilinçsiz mirasçıları olsak da bizlere yabancı gelmeyecek bir antik dönemde meme girizgahından sonra Hristiyanlığın, İsa’yı emziren Meryem aracılığıyla memeyi kutsallaştırılmasına değiniyor. Havva, çıplak olduğunu fark ettiğinde memelerini de incir yaprağıyla örtmüş müydü? Eski Ahit’te buna ilişkin bir ibare yok. Ama dinler kadınlara meme yasağı koymuş bir kere!
Nedeni hemen sonraki bölümde çıkıyor ortaya: Erotik Meme. Yalom, "İlahi Küreler"in Ortaçağ’da da erkeklerin akıllarını başından almasını küçük dik memelere yazılan şiirlerden, bestelenen şarkılardan örneklerle anlatıyor. Rönesans’ın memeleri nasıl baştacı ettiği gözlerimizin önünde canlanıyor: Venedikli fahişelerin Memeler Köprüsü üzerinde makyaj yaptıkları göğüslerini sergilemelerini, kadınların göğüsleri daha dik gösterecek korseler takıp gezmelerini görüyoruz adeta. Clement Marot’nun "Güzel Meme" başlıklı şiirinde "Küçük bir fildişi top / Ortasında / Bir çilek ya da kiraz oturan" diye tarif ettiği "meme kültü"ne zarar gelmesin diye soylu kadınlar çocuklarını emzirmiyor, süt anne tutuyor.
Bu duruma karşı çıkan ve annelikle emzirmeyi eşdeğer tutan anlayışın Hollanda’daki tezahürü Domestik Meme bölümünün konusu.
Memenin politikleşmesini sağlayan da bu hayati emzirme meselesi. Shakespeare’in iktidar uğruna kocasına "Mememi çeker alırdım dişsiz damaklarından / Beynini ezerdim kendi yavrumun / Senin ettiğin yemini etmiş olsaydım" diyen korkunç Lady Macbeth’inin aksine, çekirdek aileyi sağlıklı büyüten ve ulusun geleceğini garantileyen anne figürünün öne çıkışından Batı toplumlarında iş yasalarında kadınların emzirme sürelerinin göz önüne alınmasına dek uzun bir süreci anlatıyor Yalom.
Vücut Takıntısı alt başlığıyla sunulan Psikolojik Meme bölümünün temelinde elbette "cinselliğin anne memesinde başladığını ve annenin bir şekilde ‘ilk baştan çıkarıcı’ olduğunu savunan" Freud ve kuramları yer alıyor.
Ticarileştirilmiş Meme, tahmin edilebileceği gibi iç çamaşırı tasarımlarından pornografinin fetiş nesnesi olarak memelere, siber - seksten piercing’e uzanan bir bölüm. Tıbbi Meme, pek de iç açıcı bir bölüm değil, doğal olarak, kanser üzerine odaklanıyor.
Kitabın en dinamik bölümü siyaset, şiir ve resimdeki yansımaların ele alındığı Özgür Meme. Sözü feministler alıyor! Sutyenlerini çıkarıp atan kadınlar, hatta sutyen yakan eylemciler başrole çıkıyor. Memesi alınan kadınların duygularını aktardığı dizeleri okuyor, Frida Kahlo’nun tablolarından Cindy Sherman’ın fotoğraflarına birçok yapıtın memeler üzerindeki erkek egemenliğini kırıp onları özgürleştirmesine tanık oluyoruz.
Marilyn Yalom, bizi "tarih boyuncu memeye yüklenen anlamların, nadir olarak kadınların kendileri hakkındaki duygularını yansıttığı" sonucuna vardırıyor. Yalom’a göre "memenin yenilenmiş bir enerjiyle yeniden ortaya çıktığı tarihsel bir anda" yaşıyoruz. Medya ve moda sayesinde bu durumun farkına varmayan kalmadığına göre sıra geldi meme kültürümüzü artırmaya. "Memenin Tarihi" 300 sayfa bile değil, memesiz cins de okuyabilir.
 Memenin Tarihi
Marilyn Yalom
• Çeviri: Ayşe Gün
• Çitlembik Yayınları
• Fiyatı: 9.500.000 TL.
 KÜLTÜR & SANAT
 İlahi kürelerin saltanatı
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
Bayrağın yeni bekçisi
Peter Pan’in dönüşü
Adada aşk başkadır
Büyümek istemeyenlerin kahramanı
Güneş, Koç Burcu’na girerken
Sakıp Bey müzesini kurdu
Haliç’e nazır bir sergi
Psikiyatrın takıları
Keder arzuya ayak basınca
"Kırılmış bilek gibi"
Müzikte muhteşem hafta
"65 milyon bizi izliyor"
İki yüz yıllık sorular
"Aşk bir ateştir"
Kutularını bomba sandılar
Karşıt kutuplar
Hangarlarda sanat
Sezonunun ardından
Avşar’dan beraber ve solo türküler
Oy oy Eminem!
Nostaljik tren gezisi
Ayasofya’nın gizli detayları
Alacakaranlık kuşağında gündüz düşleri
Umudun resimleri
"Karagöz, aslında yetişkinler içindir!"
Zor işlerin adamı
Haftanın albümleri
Çağdaş sanat seçkisi
Fütürologlar yalan söylerse
Hayat atölyesi
Mağara - Forum - II
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
