
|


Sevgi, şeref ve ihanet
LONDRA
İskoç Kraliçesi Mary kimilerine göre bir katil ve fahişe, kimilerine göre ise politikacı ve din adamlarının elinde oyuncak olmuş masum ve zavallı bir kadındı. Tacını tahtını kaybetti, 20 sene tutuklu kaldı ve sonunda kuzeni I. Elizabeth tarafından kellesi uçurularak öldürüldü.
Bugün, ölümünden dört buçuk asır sonra bile, tarihçiler onun altı yıllık saltanatını tartışıyorlar. Özellikle iki soruyu: Mary’nin üç kocasından birinin ölümünde parmağı var mıydı? Kendi sonunu hazırlayan zorba savaşçı IV. Bothwell Dükü’nün metresi olmuş muydu? Hem de kendi kocası sağken.
30 yıl önce Mary’nin biyografisini yazan Antonia Fraser’e göre Mary kocasının cinayetinde iftiraya uğramıştı. Bothwell’e gönderdiği iddia edilen mektuplar, el yazısı taklit edilerek yazılmıştı. Bugün bunun doğru olmadığı, mektupların gerçekten onun tarafından yazıldığı kabul ediliyor.
İnişli çıkışlı bir hayat öyküsü Yaşamı iyi başlamıştı Mary’nin. İskoç Kralı V. James’in hayatta olan tek meşru çocuğu idi ve babası o daha yedi günlükken ölmüştü. 5 yaşındayken, 4 yaşındaki Fransa veliahtı Dauphin’le nişanlandı ve Fransız kraliyet sarayında yaşamak üzere Paris’e gönderildi. Mary 17 yaşındayken kısa bir süre için Fransa kraliçesi oldu. Ama kocası tahta çıktıktan bir yıl sonra ölünce Mary, İskoçya’ya geri döndü.
İskoçya’nın yeni kraliçesi çok az İngilizce biliyordu ve sadece saray hayatının şaşaasından hoşlanıyordu. Üstelik dini çatışmalarla çalkalanan Avrupa ve Britanya’da Katolik bir kraliçe idi. İskoçların çoğu Protestanlık’ı kabul etmiş olmalarına rağmen yeni kraliçelerini coşkuyla karşıladılar. Ama başka bir anneden olan üvey kardeşi Dük Mornay’a bağlı güçlü Protestan asiller onu hiç sevmediler.
Bothwell ise baştan beri Mary’ye sadıktı ve Mary ona güveniyordu. İngiliz kraliçesi I. Elizabeth’in sağ kolu Robert Cecil için casusluk yapan İngilizlerin İskoçya Büyükelçisi Thomas Randolph, yazdığı raporlarda Mary ve Bothwell’in "sıkı fıkı" olduklarını ve Bothwell’in, İngilizlerin baş düşmanı kabul edilmemesi gerektiğini bildiriyordu.
Saltanatının ilk iki senesi sakin geçen Mary için 1562’den itibaren durum değişti. Bothwell, Mary’i kaçırma planı yapmakla suçlanmış, Edinburgh kalesine hapsedilmiş, daha sonra ülkeden kaçmayı başarmıştı. Şimdiye kadar tarihçiler Mary’nin Bothwell’siz geçirdiği bu iki yılda Darnley ile evlenmeye karar verdiğini düşündüler. Halbuki Randolph’un bir raporuna göre, onun Darnley ile evlenmesini isteyen Bothwell idi. Bothwell’in Mary ile evlenmesi imkansızdı çünkü zaten evliydi. Ama Mary, Darnley ile evlenirse İngiliz tahtı üzerindeki hak iddiaları da iyice kuvvetlenecekti. Evlilik böyle oldu.
Bir süre sonra Darnley’nin kibirli, huysuz, kıskanç ve aptal olduğu ortaya çıktı. Tarihçilere göre kraliçe bu evlilikten pişmandı.
Darnley oğlunun Katolik kurallarına göre yapılan vaftiz törenine katılmayı reddetti. Edinburgh’da toplanan asiller Darnley’den kurtulmak için Mary’ye iki seçenek sundu: Boşanma veya suikast. Mary, Katolik olduğu için boşanmayı reddetti. İkinci seçeneğin de "şerefine halel getirmemesini" istedi.
Tehlikeyi sezen Darnley, Glasgow’a kaçtı. Kocasına sözde sadık kalan Mary de onun yanına gitti. İşte o aşk mektupları Mary tarafından Bothwell’e buradan yazıldı: "Her kötülükten korumak istediğim sevgilim! Bana adeta ihanet rolünü oynatıyorsun. Beni bu kadar sıkan bu adamdan iğreniyorum. Ne yapmam gerektiğini bana yaz. Başıma ne gelirse gelsin sana itaat edeceğim."
Mary, Edinburgh’a dönme konusunda Darnley’yi ikna eder ama bir gece Mary yokken evi basan asiller (Bothwell de dahil olmak üzere) Darnley’yi öldürürler. Cinayetin faturası Mary ve Bothwell’e çıkartılır. Bothwell, Mary’nin bu durumunda tahtı ele geçirme şansını görür ve kraliçenin İskoç bir kocaya ihtiyacı olduğunu iddia ederek aday olur. Aceleyle karısından boşanarak Mary ile evlenir. Nikah Protestanlık’a uygun yapılır. Tartışmaya açık bu evlilik Mary’nin Katoliklik’ten vazgeçip Protestan olduğunu, hatta Bothwell için tacından feragat etmeye hazır olduğunu gösterir.
Bir ay sonra Bothwell’in düşmanları "kraliçeyi kurtarmak" amacı ile Bothwell’e saldırırlar. Bothwell tutuklanarak hapishaneye gönderilir ve 10 sene sonra burada ölür. O sırada 24 yaşında olan Mary sarayda hapsedilir. 19 yıl tutuklu kaldıktan sonra İngiliz Kraliçesi I. Elizabeth tarafından öldürülür.
Tarihçilere göre Mary’nin başından geçen bu olayların üstesinden gelmek için insanüstü bir güç ve zeka gerekliydi. Cecil’in raporuna göre İskoçya’yı her halukarda, İngilizlerle işbirliği içinde olan Protestan asiller yönetecekti. İskoç kraliçesi denileni yapmasaydı, kendisinden önce annesi gibi ekarte edilecekti.
Belki de kraliçelerin de kaderi değişmiyor.
Yazara e-mail
PAZAR


Ödev için başladı, aranılan bir doğum fotoğrafçısı oldu
"Shakira sultanımız değil, eşitimizdir"
Türk mimardan yeni ikiz kuleler
Anadolu keçesi British Museum’da
Hâlâ ‘en güzel sarı’
New York’ta pişer, New Yorker’a düşer
Land Rover’dan robot, BMW’den baykuş yaptılar
Bürokrasi şarabın tadını kaçırıyor
‘Testus unus testus nullus’
Datça’daki Mare bir aile oteli gibi...
Bazıları Paris sever
Sevgi, şeref ve ihanet
Adliye sarayından izlenimler
Aşk istemi
Parti yapmaktan spor yapmaya zaman kalmıyor
"Papirüs, Mürekkep, Tüy"
Sır küpü sözcükler
Sıradan bir müzik, sıra dışı şarkılar...
SAYFA BAŞI

|
|

|