|
Cunningham ile 50 yıl
Cunningham Dans Grubu’nun 50. yıldönümünün kutlandığı şu günlerde, tekerlekli sandalyeye mahkûm olan usta dansçı Merce Cunningham, hâlâ dans etmekte direniyor.
 Merce Cunningham 83 yaşında. Bir dansçının uğrayabileceği en büyük felakete uğrayan Cunningham, yakalandığı hastalık sonucu yürüyemiyor. Çocukluğundan hatırladığı bir dans figürünü bu yeni haline uyarlayan sanatçı şöyle diyor: "Tekerlekli sandalyede oturmaktan başka bir şey yapamıyordum. Geçenlerde tekerlekli sandalyedeyken yapabileceğim bir dans geliştirdim. Sandalye tıkırtıları bana yol gösteriyor. Vals yapmayı yeniden öğreniyor gibi hissediyorum. Muhteşem bir duygu. Ancak henüz adımlama zamanları konusunda çok iyi değilim," diyor Cunningham.
Herkesin "Merce" diye seslendiği Cunningham, tek kelimeyle özel biri. Yıllarca 1992’de hayata veda eden ünlü besteci John Cage ile çalışan sanatçı, seyirci ve sanatçıların kafasındaki dans, hatta hareket kavramını değiştirmeyi başarmış. Klişe kurallara bağlı kalmaktan hep kaçınmış.
Sanatçının yaşamı boyunca dans adına yaptıkları, ilerleyen günlerde iki bölümlük bir gösteri şeklinde ‘Lincoln Center Festival’ kapsamında gerçekleşecek olan Cunningham Dans Grubu’nun 50. yıldönümü kutlamaları sırasında gösterilecek.
Cunningham’ın göreceli hareketsizliğine verdiği cevap aslında elimizde kalanlarla neler gerçekleştirebileceğimizi kanıtlar nitelikte. Tekerlekli sandalyesinden bilgisayar destekli kareografi hazırlayan sanatçı, teknolojinin sağladığı olanakları şaşkınlıkla ve ilgiyle takip ettiğini belirtiyor. Ünlü dansçı artık arkadaşlarıyla saatler süren provalar yapamıyor, ancak bu durum yeni danslar üretmesini engellemiyor. Festival kapsamındaki gösterileri gözden geçiren Cunningham, bu arada kasım ayında Londra’da gerçekleştirecekleri gösterinin hazırlıklarıyla ilgileniyor.
Maude Barrett, Philip Cunningham’ın çok genç yaşlarda Centralia’da beraber çalışmaya başladığı ilk dans hocası. Ailesiyle birlikte gittiği vodvil gösterilerine hayran kalan Cunningham’ın kaderi Mrs. Barett’ın gösterisiyle değişir bir bakıma. İleride olmak istediği yerin sahne olduğunun farkına varır. Caz piyano çalan Cunningham, ilerleyen yıllarda balolarda ve çocukluğunu geçirdiği kasabadaki organizasyonlarda dans gösterileri hazırlamaya başlar. Seattle’da "Cornish School of Fine Arts" adlı güzel sanatlar okuluna kabul edilen sanatçı, okul yılları sırasında o dönem piyano dersleri veren Cage ile tanışır ve böylelikle yıllar süren ortak çalışmalarının temelini atılmış olur.
İlerleyen dönemde Kaliforniya’daki ‘Mills College’a çalışmak amacıyla giden sanatçının ritm duygusu ve yeteneği, ünlü dans şirketi ‘Martha Graham’ dansçılarından biri tarafından fark edilir ve hemen gruba dahil edilir. Sanatçı, oldukça kısa bir süre sonra Graham dansçısı olarak isim yapmayı başarır. Halen beraber çalışmakta olduğu Cage ise kendisini Graham’dan ayrılıp özgün danslarını yaratması konusunda teşvik eder.
1944’te Manhattan’da ilk gösterisini sahneye koyan sanatçı, on yıldan kısa bir süre sonra, 1953’de kendi şirketini kurma kararı alır. Aralarında iki tane de striptizcinin de bulunduğu dansçı arkadaşlarıyla bir araya gelir. İlerleyen yıllarda avangart dans konusunda isim yapacak olan Cunningham dansçıları, çok düşük bir ücret karşılığında bir Volkswagen otobüs ile tüm ABD’yi kapsayan turnelerine başlarlar. Ardından 1964’de ilk başarılı Avrupa turnelerini gerçekleştirirler. Cunningham’ın yaptığı işe güveni tam anlamıyla yerine gelmiştir artık.
Amerikalı izleyici tarafından kabul edilmek, en azından ilgi görmek Cunningham’ın üstün yeteneğine rağmen pek kolay olmaz. O döneme kadar pek de önemsenmeyen şans faktörünü kullandığını söylüyor ünlü dansçı. 1950’lerin bir Cunningham klasiği olan ve bu hafta sergilenecek "Suite for Five" da bu şekilde koreografisi gerçekleştirilmiş bir yapıt. Zaman ve mekânın en güzel ve en ahenkli sentezi bir bakıma. Bunun yanında yıllarca bir çok dansçıya da yol göstermiş bir çalışma. Cage tarafından hazırlanan partisyonu ise oldukça huzur verici. Kullanılan bale figürleriyse izleyiciyi gösteriye bağlayacak nitelikte.
The New York Times’tan çeviren
ÖZLEM ÖZYURT
 KÜLTÜR & SANAT
 Bakıyorum! Görüyor muyum?
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
"Kendime ilham periliği vehmetmiyorum!"
İstekli kadınlar erotizmi
40 eserli karma sergi
Plastiğin rock’la flörtü
Cunningham ile 50 yıl
Gelecek onların!
Bay Ses’i takdimimizdir
Yakıcı güneşe buz gibi Sophie
Her yerde kar var
Sait Faik kolajı
Müzik ve teknoloji
Herkesin hayalindeki cennet ayrı!
Aşk ve ütopya
Resim ve ikona cerrahı
Japonya’dan Amerika’ya
Halılarda Balıkesir motifleri
Susturma ve sindirme mi?
Oidipus bulundu!
Havadar konserler dizisi
Uzun İngiliz’den üçüncü solo
Bildik, eski dostlar
Mutlu yıllar sert adam
Üç senaryo, tekmili birden, kitapçılarda!
Şimdi onun sırası
Avrupa treni
Hayat atölyesi
Avrupa Tarihi Kentler Birliği’nin 12. üyesi kim dersiniz?
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
