|
 Jebemben şok kiçi alma van
7’DEN 77’YE OKUL DIŞI BİLGİLER
Başlığa bakarak, yazımın yine dil üzerine olduğunu kolayca anlamışsınızdır. Ama doğrusunu isterseniz bu kez, yazıya girmeden, gelin sizinle bir oyun oynayalım.
Yukarıdaki başlığı birkaç kez sesli okuyun. Acaba size Türkçe söylenen nasıl bir cümleyi çağrıştırıyor: "Jebemben şok kiçi alma van!"
Eğer bulamadıysanız, yazımın sonunda "Jebemben şok kiçi alma van"ın ne olduğunu sizlere ben söyleyeceğim.
* * *
Yıllar önce, Sezgin Türk’ün, "Türk- Macar tarih ve kültür ilişkileri" üzerine yaptığı, Ankara ve Zigetvar Film Festivallerinde ödül alan yarı belgesel- yarı konulu filmin adı da buydu. Macar Türkolog Edit Tasnadi de bu filmin yapımı sırasında senaryoya katkıda bulunmuştu. Edit Tasnadi aynı zamanda beni ve Türk çocuk edebiyatını Macar çocuklarına tanıtan bir çevirmendir. "Gözüboynuz ile İziyaldız" adlı kitabımı da Macarcaya o çevirmiştir.
Ondan Türk-Macar kültürüyle ilgili çok şey öğrenmişimdir.
* * *
Ünlü müzisyen Bela Bartok’un Türk- Macar müziğinin ortak yanları üzerine yaptığı araştırmaları; Adnan Saygun’la birlikte Anadolu’da bir atarabasıyla köy köy dolaşarak yaptıkları müzik kayıtlarının bantlarını hep ondan dinlemişimdir.
Macaristan’dan Türkiye’ye gelip Tekirdağ’a yerleşen Prens Rakodsi’nin acıklı yaşamını prensin yardımcısı Mikes Kelement’in Türkiye’de "teyzesine" yazdığı mektupların Macar edebiyatının ilk yazılı ürünü olduğunu, ünlü Türkolog ve araştırmacı İgnacz Kunos’un Türk folkloru, Türk halk edebiyatı üzerine uzun yıllar çalışmalar yaptığını, bu konuda kitaplar yazdığını ve Türk halk kültürünü bu kitaplarla tüm dünyaya tanıttığını ondan öğrendim.
* * *
Bugün, Türk Dil Kurumu’nun yayınladığı 1998 tarihli Türkçe Sözlüğe göre dilimizde Macarca on sekiz sözcük var. Ama Macar dilinde Türkçeden Macarcaya geçmiş sözcük sayısı iki yüzden fazla. İki dil arasındaki yakınlığı anlamanız için bazı örnek sözcükler veriyorum.
İşte başlığı çözeceğiniz Macarca ve Türkçe karşılıklarıyla ipucu sözcükler:
Elma-alma, çizme-çizma, pabuç- pabuç, pide-pite, keçi-koçan, tezek- teüzek, cep-jep, ana-anya, ata-atya, çok-şok, küçük-kiçi, kazan-kazan, çalı-çalıt, arslan-aruslan, var-van, deve- teve, deli-deli, kayısı-kaysın gibi...
* * *
Evet, Macarca, "Jebemben şok kiçi alma van," Türkçede, "Cebimde çok küçük elma var," demek. Hem söyleniş biçimi, hem cümle yapımız birbirinin aynı.
Bu benzerlik sizce de çok ilginç değil mi!
 CUMARTESİ
 Enkazdan çıkan patroniçe
"Orhan Gencebay’ın adını duyunca hemen geldim"
Aldatma öncesi ipuçları
Kim asi? Kim değil?
8 bin kişi Çeşme’ye taşındı
Üç gün sürecek doğum günü partisi
Ne var, ne yok?
Bekara karı boşamak...
Sineklerin milliyeti olur mu?
Jebemben şok kiçi alma van
SAYFA BAŞI
|
|
|
