|
‘Gerçek’, Cioran’a dokunurdu
Ruh haliniz nasıl? Kendinizi ne kadar yabani hissediyorsunuz? Rotanızı, ‘yıkıcılığıyla içinizi aydınlatacak’ bir merhum düşünürün, Cioran’ın Gendaş Kültür’den yayımlanan "Varolma Eğilimi"ne çevirmenizin vaktidir!
ILGIN KÜREKÇİOĞLU
 Eli kitap tutan birçok okurun yolu er ya da geç Cioran ile kesişir. Çoğumuz varlık ve mutluluk üzerine düşünürken Cioran’ı keşfettik. Bir de sanırım ‘95’de Alzheimerdan ölünce şöyle bir düşündük. Hayatı boyunca bilmenin ve bilginin insan zihnini bulandırdığını, insan için en iyisinin hiç bilmemek olduğunu savunan bu uçuk düşünürün sonu, bilgilerin birbirine karıştığı ve giderek yok olduğu, zihni boşaltan amansız bir hastalık olmuştu. Sahip olmaktan yakınıp durduğu birikimi Cioran’ı terk etmişti!
Emil Michel Cioran, 1911 Romanya doğumlu ama 1937’den itibaren faal hayatı Fransa’da geçiyor. Deneme yazıları ve ahlâk üzerine düşünceleriyle tanınıyor. İlk kitabı, 1934’de Bükreş’te yayımlanan "Umutsuzluğun Doruklarında", Cioran’ın tüm felesefesinin özünü konsantre biçimde veriyor -imiş- zira Türkçesi olmadığı için okumadık. "Çürümenin Kitabı" (1949), "Hüzün Kıyasları" (1952), "Tarih ve Ütopya" (1960), "Doğmuş Olmanın Sakıncası Üzerine" (1973) adlı eserleri Türkçe’ye çevrilen yazarın kendisine verilmesi uygun görülen ödüllerin tamamını, hayatı boyunca reddettiğini kalın harflerle yazalım.
Cioran, toplum hayatında bir evetin asla yalnız gelmeyeceğini, başka evetlerin de sırada olduğunun farkına varmak ve düşüncesizce bu cenedereye atılmamak gerektiğini söylüyor "Varolma Eğilimi" ismini verdiği makalesinde. Hayır demenin aykırı güvenliğinden bahsediyor. En büyük evet ise ölüme evet Cioran’a göre. Bu kısmı kitapta özel bir konsantrasyonla okumanızı öneririz: "Gündüz görünen hayaletlerin ne gözlerinde, ne davranışlarında endişe yoktur. Dış dünya onlar için vazgeçilmez olduğundan tüm yalnızlıklara katlanırlar. Hiç bir bozgun, hiçbir zafer onları sarsmaz. Ölümle aydınlanmışlardır." Zaten kendisi de hayatını canı isteyince ölmek elinde olduğu için yaşamış. İntihar fikri olmasa, kendini öldürmüş olurmuş!
Gerçi böyle biyografik meselelere de muhalefet eden bir mizacı vardı Cioran’ın. Kim olduğunu soranlara "Bilmiyorum, hiç düşünmedim," diyerek muhtemelen ‘yalan’ söyleyen yazar, "İleride biyografisini yazacak birinin çıkması ihtimalinin kimseyi bir hayatı olmaktan vazgeçirmemiş olması inanılmaz" diye de buyurmuş bir keresinde. Tevekkeli değil Cioran’ı Nietzsche’nin mirasçısı olarak görüyorlar. İnsan, her ikisini de okuduğunda benzer bir aydınlık ve varlığını ‘önemseme’ havasına giriyor. Ama işte Cioran bu sefer de "Varlık Eğilimi"ndeki "Kendine Karşı Düşünmek" adlı makalede buluşlarımızın hemen tümünü, öfkelerimize, dengesizliğimizin artmasına borçlu olduğumuz yorumunu yapıyor. Cioran’a göre eylemleri yüzünden lanetle cezalandırılan öfkeli kişi, lanetine karşı gelmek için, çılgınca ve saldırganca kendi doğasını izler, kendini aşar, girişimlerini takip eder. Ve ekliyor tabii: "Bu girişimleri onu cezalandıracaktır. Yaratıcısına karşı gelmeyen yapıt yoktur!" Yazar ve roman üzerine de alternatif düşünceler üreten Cioran, sözcüklerin gizini ortaya çıkaran, derinliğini, hiçliğini gösteren varlığı -yazar- kıskanmak için hiçbir nedeninin olmadığını söylüyor. Zira bu şahsın gerçek olanla kendiliğinden ilişkiler kurma yeteneğini yitirdiği; araçlardan soyutlanıp tehlikeli bir özerkliğe sıkıştığı yorumunu yapıyor. Sözcüklerin, sözcük avına çıkan bu varlıktan bizzat kaçtığını söylüyor aynı makalede. Ki insan şaşkınlıkla onaylıyor bu tespiti. Ama ne yazık ki bunu yaparken kendisini zehirleyecek yeni bir farkındalık daha kazanıyor. "İçimizde doğan her fikirle içimizdeki bir şeyler çürür," derken bir bildiği var herhalde! Mirasını uygulayalım en iyisi.
 Varolma Eğilimi
Cioran
Çeviri: Kenan Sarıalioğlu
Gendaş Yayınları
237 s.
Fiyatı: 8.000.000 TL.
 KÜLTÜR & SANAT
 İnsanlık tarihine acılı gönderme
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
O bir dünya insanı
"Ben bir İstanbul yazarıyım!"
Amerika demek...
"Ne dedikleri beni ilgilendirmiyor"
Başarının yolu korla döşeli
Hip - hop çocuk kitabı raflarında
‘Gerçek’, Cioran’a dokunurdu
Çay poşetlerinden enstalasyonlar
Desen desen yumurta
Seramikçiler Ege kültürüyle iç içe
Resim, mitoloji ve müzik
Turunç’ta bir sanat cenneti
Foto - muhabirliğinin 43 yılı
"Yeni şeyler söylemek lazım!"
"Yolculuk yola çıktı"
Sadece 25 yaşında!
Kaçıklar blues patlatırsa!
Şansı bol olsun!
Devleşen örümcekler
Kutsal aile sen çok yaşa
Fazla (mı) yakışıklı(?)
Hititler geri geldi!
Şile feneri de büyülendi
Üzerinden kar kalkmayan kasaba
Faydalı bir hafta daha!
Hayat atölyesi
Beyoğlu’ndan Taksim’e akan ırmak
Yeni yayınlar
Verimli, keyifli inziva
SAYFA BAŞI
|
|
|
