
|

"Ben bir hayat tarzıyım"
Glam - rock’ın efsane ismi Marc Bolan, ölümünün 25. yılında çeşitli etkinliklerle anılıyor. Bolan hızlı yaşadı, hâlâ yaşıyor.
ASLI ONAT
16 Eylül 1977 sabahı Londra’nın batısındaki Barnes Common’da bir trafik kazası meydana geldi. Mini marka mor bir otomobil, olanca hızıyla ağaca çarptı, yolcu koltuğundaki kişi oracıkta can verdi. Ölen, otomobili kullanan sevgilisi Gloria Jones’un yanında oturan, glam - rock efsanesi Marc Bolan’dı ve 30 yaşına girmesine iki hafta kalmıştı.
70’li yıllarda parlak, abartılı ve gösterişli kıyafetler ve punk’ın doğumunu hazırlayan hızlı gitarlarla kendini belli eden glam - rock akımının en parlak ürünü, Marc Bolan ve grubu T.Rex’ti. Çoğu kişi için Bolan, bu akımın bizzat yaratıcısıydı.
Bolan, 30 Eylül 1947’de Hackney’de dünyaya geldi. Asıl adı Mark Feld’di. Genç yaşta rock’n roll’un büyüsüne kapıldı ve deli gibi Elvis Presley, Chuck Berry ve Cliff Richard plakları dinlemeye başladı. İlk grubu Susie and the Hula Hoops’u, kurduğunda daha ilkokuldaydı. 14 yaşında okuldan atıldı. Artık modellik yapıyor, zaman zaman da TV’de yayınlanan çocuk şovlarına çıkıyordu. Ergenlik çağındaki Feld, narsizmin ve Mod’ların büyüsüne kapılmıştı. Eline ne geçerse kılık kıyafete harcıyordu. Geniş elmacık kemikleri, feminen ağzı, burnu ve gözleri, fotoğrafçıların favorisi haline gelmesini sağladı. Öncesinde Bob Dylan’ın büyüsüne kapılmıştı. Söylentiye göre, sonradan edindiği Bolan soyadı, Bob’un ilk iki, Dylan’ın da son üç harfinden oluşturulmuştu. Toby Tyler adı altında folk parçaları yazmaya başladı. Önceleri pek ilgi çekmese de 1965’te Decca firması için Marc Bowland adıyla "The Wizard" adlı bir single kaydetti.
‘En büyük olacağım’
Feld’in özgüveni, müzik camiasının ünlü isimlerinden Simon Napier - Bell’e ettiği ilk telefondan belliydi. Aynen şöyle konuştu: "Ben bir şarkıcıyım ve gelmiş geçmiş en büyük rock yıldızı olacağım, bu nedenle iyi bir menajere ihtiyacım var". Napier - Bell, artık kendini Marc Bolan olarak tanıtan bu hırslı genci ciddiye aldı ve birlikte bir albümü doldurmaya yetecek sayıda parça kaydettiler. Bunlardan biri olan "Hippy Gumbo" tutunca, Napier - Bell’in birlikte çalıştığı gruplardan biri olan John’s Children’a dahil oldu Bolan. Ama yaptıkları onu ‘kesmedi’. İki ay sonra gruptan ayrılınca plak şirketi Track Records, gitarına ve amfisine el koydu. Bolan böylece kariyerine yeni bir yön vermeye karar verdi ve 1967 yılında bongo çalan arkadaşı Steve ‘Peregrine’ Took ile akustik bir ikili olan Tyrannosaurus Rex’i kurdu. Üç yıl boyunca birlikte hippi ve underground kitleye yönelik şarkılar yaptılar ve ücretsiz konserler verdiler. Bolan J.R.R. Tolkien ve C. S. Lewis’ten esinlendiği şarkılar yazıyor, cüceler, periler, krallar ve sihirbazlardan söz ediyordu. İlk Tyrannosaurus Rex albümünün adı, "My People Were Fair and Had Sky in Their Hair... But Now They’re Content To Wear Stars on Their Brows" idi. Onu "Prophets, Seers and Sages, The Angels of the Ages" takip etti.
İlk albümleri listelerde 15. sıraya yükseldi ve yeni yetenekleri keşfetmesiyle ünlü efsanevi DJ John Peel’ın dikkatini çekmelerini sağladı. Sonraki iki albüm "Unicorn" ve "Beard of Starsöda ise rock’ta akustikten ‘elektrik’e geçiş yaptılar ve 70’lere adlarını, T.Rex şeklinde kısaltmış olarak girdiler. Artık Took’un yerini Mickey Finn almıştı.
Bolan mania
70’li yıllarda pop müzik hâlâ Beatles etkisi altındaydı. Rock ise progressive, folk ve country gibi örneklerin ağırlığı altında eziliyordu.
Marc Bolan, bu boşluğu iyi değerlendirdi ve Steve Currie (bas) ve Bill Legend’ı (davul) da kadroya ekleyerek dörtlüyü bir rock grubuna dönüştürdü. "Ride a White Swan" ve "Hot Love" gibi parçalarla popülariteleri birden tavana vurdu. Bu arada Bolanmania - ya da ‘T. Rextasy’ de diyebilirdiniz - gitgide artıyordu. Fanlar Bolan’a biraz olsun yaklaşabilmek için üstlerini başlarını yırtıyor, dişlerini bile kırıyorlardı. Bolan’ın Record Mirror’a biseksüel olduğunu açıklaması, ününü azaltmak bir yana, ikiye katladı. Bolan saçı, kalın eyeliner ile belirginleştirdiği gözleri, parlak kirpikleri ve topuklu dans ayakkabılarıyla tartışmasız bir idoldü artık. T.Rex’in en sıkı parçaları da bu dönemde ortaya çıktı: "Get It On", "Jeepster", "Telegram Sam", "Metal Guru", "Children of the Revolution", "Solid Gold Easy Action" ve "20th Century Boy", "Electric Warrior" ve "The Slider" en iyi albümleri olarak tarihe geçti. Ama Marc Bolan’ın asıl başarısı, ‘pop single’ı’ kavramını yeni bir sanat formu olarak yeniden keşfetmesinde yatıyordu. T.Rex, 1971 - 1973 yılları arasında dünyanın en iyi grubuydu ve halkın ‘yeni Beatles’ beklentisini karşılamıştı.
Ama büyünün bozulması uzun sürmedi. Daha önce uyuşturucudan uzak duran Bolan, kokain kullanmaya, çekici görünümünü kaybetmeye başladı. 1970 yılında evlendiği June’dan boşandı ve soul şarkıcısı Gloria Jones ile birlikte oldu. Çiftin Rolan adlı bir oğlu oldu. Bolan’ın artık yaratıcılığı kuruyor, iyi şarkılar yazamıyordu. Ölümünden bir süre, önce punk dalgasının en civcivli günlerinde gene yükselişe geçti ama ani ölümü, devamını getirmesini önledi. Bolan’ın fiziksel ömrü 25 yıl önce sona erse de ününün efsanesi hiç azalmadı. Kendisi de demişti zaten: "Adım yaşayacak, ben bir hayat tarzıyım"...
"Marc Bolan & T.Rex - The Essential Collection", 16 Eylül’de Universal tarafından yayınlanacak. Mark Paytress’in kaleme alığı "The Rise and Fall of a 20th Century Superstar" adlı biyografi ise 19 Eylül’de Omnibus Press Yayınları’ndan çıkacak. Bu arada Bolan ve T.Rex ile ilgili sergi, 16 Eylül’e kadar Londra’daki Proud Galleries’de görülebilecek. (44 207 839 49 42).
KÜLTÜR & SANAT


Kuşlarla göç
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
11 Eylül edebiyata nasıl yansıyacak?
11 Eylül’den tam bir yıl sonra
"Kendi içimde değişik bir kapıyı araladım"
Retinanda kaç yüz saklı Ece?
Gün ışığına çıkan hazineler
Türkiye Beethovenfest’te!
Yeni bir oyuna hazır mısınız?
"Ben bir hayat tarzıyım"
Enis Batur’un 50. yaş kitabı
Üç okyanusun kralının trajedisi
Saçma’nın babası Camus
Hamsi, taka ve heykel
Savaşın plastik anlatısı
Sakın ha, yaklaşmayın yanına
11 Eylül’e flütlü anma
İstanbul’dan Ankara’ya caz
Bach ile dolu eylül
Bir ajan da sokaklardan
Film festivali sezonu açılıyor
Altın Aslan Peter Mullan’ın
Büyü bozuldu...
Yepyeni insanlar
Hayat atölyesi
Geleceği biçimlendireceklerden misiniz?
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI

|
|

|