|
Üç okyanusun kralının trajedisi
Stefan Zweig "Macellanöda büyük kâşifin ruhunun derinliklerine inmeyi başarıyor. O yüzden "Macellan" sade bir biyografiden öte, bir ‘yaşam romanı’.
ERHAN ÜSTÜNDAĞ
Kahramanlık çağlarında duygusallığa yer yoktu, hâlâ da yoktur...’diyor Stefan Zweig "Macellanöda. Ama ona bu kitabı yazdıran da tam tamına bu duygusallık. Şimdi düşünün, gemiye binmiş, elinizde bir ‘Lonely Planet’ kitapçığı olduğu halde, nice zamandır darbelerden ve yoksulluktan başka hiçbir sureti evinize girmeyen Güney Amerika’ya doğru yol alıyorsunuz. Ne hissedersiniz?
Stefan Zweig 1936’da, onu önce Rio de Jeneiro’ya oradan da Buenos Aires’teki PEN konferansına götürecek olan gemiye bindiğinde oldukça rahattı. II. Dünya Savaşı’na doğru ilerleyen Avrupa’dan, kitaplarının yasaklandığı Almanya’dan sonra, uzun zamandır görmediği dostlarıyla buluşacağı Güney Amerika, Zweig’i heyecanlandırıyordu.
Bu yolculukta karşılaştığı Macellan’ın hikâyesi, onu ‘keşifler zamanının kahramanını’ araştırmaya ve bu, dünyanın çevresini ilk defa dolaşan denizcinin ‘yaşam romanını’ yazmaya itti. Kitabın önsözünde, o gün kendisinin çıktığı yolculuğu yüzyıllar önce binbir yokluk içinde başaran ve dünyanın gidişatını geri dönülemeyecek biçimde değiştiren insanlara karşı duyduğu ‘mahcubiyetten’ bahsediyor Zweig. ‘Kahramanlık çağlarında’ duygusallığa yer olmasa da; bu kitap, bir duygu selinin, ‘kahramanları’ gidecekleri yerlere sürüklediğinin kanıtı.
Kâşifler ve mucitler biz fanilere, romantik bir düşü gerçekleştiren mekanik robotlar olarak görünebilir. Oysa Macellan’ı o zorlu yolculuğa çıkaran dürtü ile Zweig’i bu kitabı yazmaya iten duygu aynı. Zweig "Macellanöda büyük kâşifin başından geçenleri anlatırken onun ruhunun derinliklerine inmeyi de başarıyor. O yüzden "Macellan" sade bir biyografiden öteye geçerek bir ‘yaşam romanı’ olabiliyor.
Kitabın giriş bölümünde 15. yy.’ın sonlarında başlayan ‘keşifler çağını’ yaratan nedenleri kısaca anlatıyor yazar. Mağribiler’i mağlup eden ve Portekiz’i oluşturan insanlar, Akdeniz’in kıyısında kalan bu küçük ülkenin ticarette etkin olabilmesi için yeni deniz yolları aramaya başlıyor. Afrika’nın altından geçip Hindistan’a ulaşan bir yolun varolduğuna inanmaları, 20 yıl içerisinde Amerika’nın keşfine, Portekiz’in gelişmesine ve sömürgeleştirmelerle birlikte Ortaçağ’ın Avrupa’da son bulmasına yol açıyor. Bu koşullar altında iyi bir denizci olarak yetişen Fernao de Magalhais (Macellan), kralların iktidar ve zenginlik hırslarına alet olmak yerine onları kullanarak planladığı büyük seferini gerçekleştirecek... Zira artık 30’lu yaşlarında olan bu cesur kâşif, kralına yeterince hizmet ettiğini düşünüyor ve adını, bu dünyada ve öbür yaşamında saygın bir yere koymak niyetinde. Zengin baharat adalarına batıdan gidecek bir deniz yolu bulmak hayatının amacı. İşte, insanlığa dünyanın yuvarlak olduğunu kanıtlayan bu cesur adamın yolculuğu böyle başlıyor; insanlığın zaferi olan eseri, onun trajedisi olarak da tarih kitaplarına geçiyor. Yola çıkarken yazdığı vasiyetindeki hiçbir şey gerçekleşmiyor.
Keşifler çağında Colombus’un ve Vasco de Gama’nın önünde Macellan’ın adı yer alıyor ve Macellan’ın cesur girişimi döneminin tüm girişimlerini gölgede bırakıyor. Kitabın sonuna eklenen ‘filo için yapılan masraflar’, ‘majestelerinin Macellan ile yaptığı mukavele’ gibi belgeler ilginç olmalarının yanı sıra başarılan işin büyüklüğünün okuyucunun gözünde somutlaşmasını sağlıyor.
 Macellan
Stefan Zweig
Çeviri: Zehra Aksu Yılmazer
Yaşam Öyküsü
277 s.
Kabalcı Yayınevi
Fiyatı: 7.500.000 TL.
 KÜLTÜR & SANAT
 Kuşlarla göç
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
11 Eylül edebiyata nasıl yansıyacak?
11 Eylül’den tam bir yıl sonra
"Kendi içimde değişik bir kapıyı araladım"
Retinanda kaç yüz saklı Ece?
Gün ışığına çıkan hazineler
Türkiye Beethovenfest’te!
Yeni bir oyuna hazır mısınız?
"Ben bir hayat tarzıyım"
Enis Batur’un 50. yaş kitabı
Üç okyanusun kralının trajedisi
Saçma’nın babası Camus
Hamsi, taka ve heykel
Savaşın plastik anlatısı
Sakın ha, yaklaşmayın yanına
11 Eylül’e flütlü anma
İstanbul’dan Ankara’ya caz
Bach ile dolu eylül
Bir ajan da sokaklardan
Film festivali sezonu açılıyor
Altın Aslan Peter Mullan’ın
Büyü bozuldu...
Yepyeni insanlar
Hayat atölyesi
Geleceği biçimlendireceklerden misiniz?
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
