|
 İdamlar...
ADNAN Menderes ve arkadaşlarının düzmece Yassıada Mahkemesi’nin kararı ile idam edilmeleri hakkındaki yazım üzerine bazı okuyucularım tepki gösterdi:
- Neden Deniz Gezmiş ve arkadaşlarından bahsetmiyorsun?
Hatta, birkaç okuyucum benim "sağcı, eski faşist, hâlâ faşist" olduğum için Deniz ve arkadaşlarından bahsetmediğime de hükmediyordu.
Her iki idam da kesinlikle büyük hata olmuş ve taraftarlarında "facia" duygusu yaratmıştır. Ama benzerlik bu kadardır ve bu açıdan her iki idam da kınanmayı hak etmiştir.
Ama benim Menderes hakkındaki yazımın konusu idam değil, "hukukun siyasileştirilmesi" idi. Bu açıdan her iki olay çok farklıdır.
***
MENDERES milli iradeyle seçilmiş ve seçime gideceğini açıklayıp ilgili yasayı Meclis’e sevk etmiş bir iktidarın başı idi. Anayasal düzeni silah zoruyla devirmek için illegal örgüt kurmamış, eylem yapmamıştı.
Darbeyle devrilmiş, "tabii hâkim ilkesi"ne aykırı özel mahkemede yargılanmıştı. Sırf DP’lileri mahkûm etmek için Ceza Kanunu değiştirilmiş ve hukuk çiğnenerek geçmişe yürütülmüş, savunma hakkı ihlal edilmiş, doktrin ve içtihada aykırı istisnai karar verilmişti.
Yassıada yargılamalarını bugün savunabilecek tek hukukçunun çıkabileceğini sanmıyorum. Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının yargılanmasında ise tabii hâkim ilkesine, yargı usulüne ve savunma hakkına uyulmuş, ‘müstakar içtihat’ uygulanmıştır.
Çok büyük hata olan husus, Gezmiş ve arkadaşlarının idamını Meclis’in onaylamış ve infazın yapılmış olmasıdır.
***
İSMET İnönü, darağaçlarının arasından gelen engin tecrübesiyle her iki idama da karşı çıkmış, ama söz geçirememişti. 27 Mayısçı askerler hakkında "çıldırmış bunlar" diyordu.
Deniz Gezmiş olayında da İnönü, idamın terör eylemlerine karşı caydırıcı olacağını zanneden Meclis çoğunluğuna laf anlatamamıştı. İnönü diyelim solcuydu... Alparslan Türkeş de Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idam oylamasına katılmamış, idam yönünde evet oyu vermemişti.
Sorduğumuzda cevabı şu olmuştu:
- İdam iyi bir şey değil. Siyaseten de yanlış. Bir de, solcularla ülkücüler arasına kan davası girmesin diye düşündüm.
Türkeş’in bu duygusu, kendisinin de Talat Aydemir olayında idamla yargılanmış olmasından kaynaklanmış olabilirdi.
Keşke Gezmiş ve arkadaşları asılmasaydı; bugün yaşayan arkadaşları gibi onlar da yaşasaydılar: Çeşitli fikirlerde, hayatın çeşitli alanlarında yer alacaklardı.
Menderes de asılmasaydı seçimleri kaybedecek, DP bugüne kadar birkaç defa lider değiştirecek, demokrasi ve parti içi demokrasi oturacaktı.
Siyasi konularda idamlar, "facia duygusu" yaratır, idam edilenler taraftarlarının gözünde "martir" (bir dava için verilmiş kurban, şehit) haline gelirler.
Albert Camus’nün "İdam" adlı kitabında anlattığı gibi, idam cezası caydırıcı olmaz. Tam aksine, "facia" ve "martir" duyguları, militan hareketlerde ölümü göze alan yeni eylemciler yaratabilir.
Ben bugün Apo gibi bir teröristin bile idamına bu sebeplerle karşıyım; ağırlaştırılmış müebbet hapsi doğru buluyorum.
t.akyol@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
