|
 AKP de, CHP de bu sorulara cevap versin
Milliyet TIR’ıyla Anadolu’da 10’u aşkın ili dolaştığımızda karşımıza kapanmış fabrikalar, işsiz - aşsız kalmış yığınlar çıkmıştı.
Geçen hafta TÜSİAD’la birlikte SİAD toplantısı için gittiğimiz Mardin ve Diyarbakır’da ise fabrikalarını 90’lı yılların ortalarında kurmuş çiçeği burnunda sanayicilerle karşılaştık. Fabrikaların çoğu gıda ve tekstil üzerine.
Kime Sorsam "fabrikayı 1996 - 97’de kurdum" demesi, önce garip geldi. Ama sonra düşündüm ki Türkiye’de sanayinin coğrafi olarak yayılması dalgalar halinde oldu. İstanbul ve çevresiyle başlayan bu dalgalar İzmir, Kayseri, Çorum, Denizli derken yurda yayıldı. Gaziantep’i hariç tutarsak Güneydoğu Anadolu son dalga. Güneydoğu’da önce ticaret sermayesi sanayiye kaydı, ardından da tarımdan geçişler oldu. Toprak ağalarının çiftçilikte biriktirdikleri sermaye sanayiye kaydı. Ve ne yazık ki bu tesisler de şimdi ancak yüzde 10 - 15 kapasiteyle çalışabiliyor. Kriz yetmiyormuş gibi onların bir de Habur sorunu var!
5 yıldır yatırım yok Türkiye’de mevcut yatırımlara kapasite ilavesini saymazsak, birkaç istisna hariç 1997’den sonra doğru - dürüst sanayi yatırımı maalesef olmadı. Zaten Kemal Derviş de geçenlerde bir televizyon konuşmasında "Biz üretim artışı derken hep kapasite kullanımındaki artışlardan bahsediyoruz. Sanayide son 5 yılda maalesef yeni kapasite yaratılamadı" dedi.
Asya ve Rusya krizinden bu yana istisnalar hariç Türkiye’de kayda değer sanayi yatırımından söz etmek mümkün değil. Zaten rakamlar da, Türkiye’de yatırım iklimini bulamayan sanayicimizin, 1997’den sonra yatırımlarını yurtdışına kaydırdığını gösteriyor. (Bakınız üstteki tablo)
AKP ve CHP’ye sorular Yatırımların durmasında ne AK Parti’nin ne de CHP’nin kusuru var. Ama ben yine de 3 Kasım seçimlerinin ardından iktidara en yakın 2 partinin yetkililerine sormak durumundayım:
• Cumhuriyet tarihinin en derin ekonomik kriziyle tüketici vasfını yitirmiş işsiz - aşsız kitlelere nasıl iş imkânı sağlayacaksınız?
• Üretimi artıracak yatırımları nasıl harekete geçireceksiniz?
• Hangi yatırım alanlarına öncelik vereceksiniz?
• Rüşvetten pahalı elektriğe Türkiye’de rekabet imkanları kalmadığı için yurtdışında yatırıma yönelen Türk yatırımcılarına Türkiye’yi yeniden cazip kılmak için ne tür önlemler düşünüyorsunuz?
• Türkiye’yi Japonya’dan sonra dünyada elektriği en pahalı satan ikinci ülke olmaktan nasıl kurtaracaksınız?
Bulgaristan örneği Son 2 krizden önce bile Türkiye’de 65 milyonu aşkın nüfusa karşı tüketici sayısının 14 - 15 milyonu geçmediği belirtiliyordu. Perakendecilik sektörünce yapılan araştırmalar, gelir dağılımındaki bozulmanın ortadirek tüketicinin soluğunu kestiğini gösteriyordu. Benzeri bir araştırma bugün yapılsa, Türkiye’deki tüketici sayısı 10 milyonun altına bile inmiş olabilir.
Tüketicinin bulunmadığı bir yere işadamı neden yatırım yapsın? Yerli işadamının yatırım yapmadığı bir ülkeye yabancı yatırımcı neden gelsin?
Halkın cebine para konmalı ki alışveriş yapabilecek hale gelsin. Ama aynı zamanda da sanayiciye sıfır gümrüklü ithal mallarla rekabet edebilecek altyapıyı yaratmak lazım ki, tekrar kendi memleketinde yatırıma heveslensin.
Bulgar yetkililer, fabrikasını Türkiye’den Bulgaristan’a taşıyacak her işadamına "Siz makinelerinizi kamyonlara yükleyin, sınırı geçinceye kadar bütün izinleriniz tamam" diyorlarmış. İktidara aday partilerimiz, Bulgarların bu cazip tekliflerini geçersiz kılacak formülleri de umarım düşünüyorlardır.
| Türk işadamlarının yurtdışı yatırımları |
| Ülke |
Firma |
Milyon $ |
| Hollanda |
51 |
1 916 |
| İngiltere |
56 |
519 |
| Almanya |
110 |
441 |
| Lüksemburg |
16 |
237 |
| ABD |
49 |
186 |
| Rusya |
66 |
181 |
| Kazakistan |
64 |
171 |
| Azerbaycan |
112 |
157 |
| Romanya |
101 |
118 |
| Fransa |
25 |
90 |
| Diğer |
511 |
903 |
| Toplam |
1 161 |
4 919 |
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı
Not: 5 milyon doların altındaki yüzlerce yurtdışı yatırım, Hazine izni gerektirmediği için tabloda yer almıyor.
mtamer@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
