|
Öfkenin şiiri
"Kızgın Sarışın" adlı şiir kitabı Amerika’dan sonra İngiltere’de yayımlanan Eminem, kimilerine göre yeni T.S. Eliot, kimilerine göre peroksitli sarışın Baudelaire.
ŞEBNEM ŞENYENER/New York
 Tavır al arkadaş! Burada tavır almaktan bahsediyoruz, tavır almak deyince iyi tavırdan değil, her zaman kötü olandan bahsediyoruz, anladın mı? Şu cadı bana kafa tutunca kesiverdim, tamam mı? Ben kültür stili olan tavırdan söz ediyorum, tamam mı? Komedyenler tavır alır, rock grupları tavır alır, Amerika’da doğum günü kartları bile tavır alır, anladın mı? Tavır alan zenciler deyince ne biçim bir tavırdan bahsettiğimi biliyorsun: Gösterişli, acımasız, soğuk, sıcak, limuzin pencerelerindeki opak camlar gibi ya da bankerin gömleği kadar, spor ayakkabıları gibi bir tavır, tamam mı? Anladın mı? İşte ben buna tavır derim, tamam mı? Yavrum iyi dinle, bu Amerika’nın son 25 yıldaki en önemli gelişmesidir. Nedir gelişme? Tavır kültürü. Tamam mı? Bu kültür büyüme aşamasında çeşitli evrelerde saplanıp kalmış Amerikan erkeğinin maço serzenişleridir, serseri ruhudur, sokağın karşı tarafındaki herkesle, polisle, diğer ırklarla, kadınlarla, homoseksüellerle alay edişinin sesidir, tamam mı? Anladın mı? Hani ne oldu bizi özgürleştirecek olan rock’a...
Öfkeli siyahların dilinden böyle başladı "rap". Müziği genellikle onların peşinden takip eden, sanattan çıkarıp ticarete dökmesini iyi beceren beyazların diline dolandı sonunda. Onların da kızgın olanı mevcut tabii, beyazların yani. Neden olmasın... Tamam mı? Anladın mı? Her kuşağın kızgın bir kesimi vardır. Öfke taraftar bulur şu ya da bu şekilde. Taraftarın ticari sözlükteki karşılığı verimli bir piyasadır, aşikâr. Sonunda bu öfke, 12 milyon satan albümleriyle ünlü Eminem’in dizelerinden kütüphane raflarına yerleşecek - bir siyahın kaleminden çıktığında kütüphaneye yerleşecek değildi ya. Kütüphaneye yerleşmesi için bir beyazın, özellikle de Amerika’nın en beyaz proleter yerlerinden Detroit’li bir serserinin kaleminden çıkması gerekiyor hâlâ. Böylece piyasanın her alanında mevcut olanakları sağacak iyice.
"Kızgın Sarışın" şiir kitabı Amerika’dan sonra İngiltere’de yayımlanan Eminem, kimilerine göre yeni T.S. Eliot. Kimilerine göre peroksitli sarışın Baudelaire. Esas adı Marshall Mathers. ‘Eminem’, ismindeki iki M’nin birleşmesi ile okunduğu hali. Bizim bildiğimiz Emine ile bir ilişkisi yok yani. Şiirlerinin homoseksüellere, sakatlara, eski karısına, kadınlara saldıran sözlerini yerenlerle, onu dahi etiketiyle göklere çıkaranlar arasındaki çekişme neredeyse on iki milyonluk Eminem’i gölgede bırakacak nitelikte. Temcit pilavı gibi geçmişi allayıp pullayıp tekrarladığını söyleyen bir eleştirmenin Eminem’in şiir kitabının sanattan çok uzak kaldığını savunan sözleri şöyle: "Kendinden önceki kuşakların yaptığı gibi rock’u kendinden yaşlı kuşakların canını sıkmak olarak görüyor". Eminem’i bir dahi olarak savunan başka bir eleştirmene bakılırsa: "Yahudi düşmanı olmasına rağmen Wagner dahi bir sanatçıydı. Sanata gelince siyasi doğruluk baston yutmuş gibi davranmaktan başka bir şey değildir, çünkü sanata siyasi doğruluk kıstasları uygulanamaz." Bu görüşe göre, karısı ve annesi tarafından kötü muamele görmüş bir erkek çocuğunun şikayetini ve kızgınlığını sanat yoluyla ifade etmesi, içindeki zehiri dışa vurması ve bu şekilde aynı duyguları paylaşan pek çok yandaş bulmasında tuhaf karşılanacak bir şey yok. Bu görüş, şiddetin Eminem’in tavsiyelerine uyan bir yığın alabalık, kalabalık tarafından oluşmadığını, şiddetin zaten var olduğunu, var olunca bir yol bulmasının kolaylaştığını savunuyor. Yolları tıkamanın sansürden ibaret kaldığını söylüyor, halbuki Eminem gibi dürüstçe ruhunu ortaya döken sanatçılar olduğu sürece şiddetin özünü de kavramanın imkânı olacağını savunuyor. Tabii hayatta kalabilirse... Üstelik bu satırları yazan Eminem’in düşman ilan ettiği homoseksüel bir erkek olunca, hayatta kalma şansı iyice düşük. Ama haksız sayılmaz, eninde sonunda birileri hayatta kalacak. Hele hele değişirse özünü kaybedeceği korkusuyla dolu bu erkek egemen dünyada önce kadınlar, sonra sakatlar, homoseksüeller ve özellikle de eski eşler gideceğine göre, kimlerin hayatta kalacağını görmek zor değil... Eminem’i takip eden on iki milyonluk ordu hızla yükseliyor yeni bir zirveye doğru. Daha önceki denemelerde pek başarılı olamayan bir "dahi" ordusuyla karşı karşıyayız yine.
Ayakseslerinde Eminem’in dizeleriyle:
"Kafiyelerimle
çıkarırım seni tepelere
bir kıyamet sireniyim
tırmanırım omuriliğine"
 The Angry Blande
Eminem
Regan Books
2002
 KÜLTÜR & SANAT
 Bıçak sırtı bir ruh hali
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
Öfkenin şiiri
"Yazarlığımın bittiği yerde ben erkeğim!"
Prenses olmayan masal kadınları
Gerçek ideal renkler
Günyüzüne çıkan canavar
Uluslararası bir buluşma
DJ Shadow kaldığı yerden
Özgünlük zekâ Patricia Barber
2002 model mahveden kadın
Merhaba Celil Bey!..
"Polisiye, edebiyatın piçi değil, kremasıdır"
Hakikat ile paranoya
Erkek erkeği ister aşk olur
‘Küresel köyün zorba şerifi’
Ömer Uluç’tan bir müze girişimi
Oda Projesi Deposu izleyiciye açılıyor
Feminist tel etekler
Video sanatına güncel bir örnek
Topraktan doğan bedenler
Kurt Cobain tartışması
Salkım söğüt serisine devam...
Alıp da ne yapacak, nerede çalacağız?
Yarından itibaren yüzümüz gülecek!
Lennie’ler ve diğerleri
Hayat atölyesi
Cumhurbaşkanı Edirne’ye niye gitti?
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
