|
 Uzay’da ipek yolu Türksat’ın
Hürriyet’te "Yabancılar önerdi, yabancılar verdi" başlıklı haberde, Eurasiasat Genel Müdürü İlhami Aygün’ün, International Biographical Centre (IBC) Cambridge - Londra tarafından "Uzay Teknolojileri" dalında, 2002 yılının "Bilim Adamı" seçildiğini okudum ve kendisini kutlamak için aradım.
İlk şaşkınlığımı belirteyim, yakın - uzak tüm tanıdıklarından tebrik mesajları alan Aygün’e, dün itibariyle Türkiye Cumhuriyeti’nin hiçbir resmi kurumundan kutlama mesajı gelmemişti.
Merkezi Monaco’da bulunan Eurasiasat’ın (Türksat - 2A); Fransız Alcatel Space ile Türk Telekom ortaklığı ve genel müdürü Aygun’ün de bu bağlamda Türk ekonomisine katkı sağlayan bürokratlardan olduğu, ‘ödül’ söz konusu olunca unutuluyor.
Türksat - 2A başardı
Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık ve bakanların kayıtsız kaldığı ödülün öyküsünü anlatmak isterim.
IBC; uluslararası bir araştırma ve danışma komitesi tarafından, 2 bin "20. Yüzyıl Bilim Adamları", 2 bin de "21. Yüzyıl Bilim Adamları" özgeçmişleri arasından yapılan eleme ile Aygün’ü seçiyor.
Aygün Eurasiasat’a gelmeden önce, Alcatel Space’in özelleştirmeden önceki adı olan Fransız Uzay ve Havacılık Endüstrisi devi Aerospatiale’de, Telekom Uyduları Üretimi Teknik Direktörü olarak çalışıyordu. Aygün bu görevi sırasında, Aerospatiale’de üretimine başlanan Türksat - 2A’nın dizayn ve teknik özelliklerini belirleyen gurubun başındaydı. Ödül de Türksat - 2A’nın uydu teknolojilerinde uyguladığı ilklere ve gücüne verildi.
Aygün 1993 yılında da Aerospatiale fabrikalarında uzay sistemlerinde kullanılan yeni bir anten dizaynı konusunda yaptığı çalışmalarla ABD New York Bilimler Akademisi üyeliğine seçilmişti.
Bunların bizim için önemi var mı, gelin siz karar verin.
Sanal ipek yolu
Türksat - 2A, Ocak 2001 yılında Fransız Guyanası’nda Ariane fırlatma tesislerinde uzayda yörüngesine fıratılmıştı. Fırlatılmadan önce uydunun kapasitesinin yüzde 80’i pazarlanmasına karşılık, 2001 Şubat krizi ile Türkiye’de medya pazarının küçülmesinden dolayı, birçok TV şirketi projelerini durdurdu veya iptal etti.
Kriz karşısında Aygün ne yaptı?
Aygün, her ne kadar bilim adamı kimliği öne çıksa da iç pazarın daralmasını erken fark edip, uluslararası porjelere yönelme stratejsini uyguladı.
NATO’nun Orta Asya ülkelerindeki üslerini Avrupa’ya bağlayacak ve buradan bazı üniversitelere internet ve data hizmeti verecek "Sanal İpek Yolu Projesini", (Virtul Silk Road Project) girilen uluslararası ihalede Eurasiasat kazandı. Böylece ana yer istasyonu Hamburg’da kurulan proje; Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan, Kazakistan sırayla hizmete sokuluyor.
e - devlet uzayda
Eurasiasat yine uluslararası bir ihale ile ESA (European Space Agency) Avrupa Uzay Ajansı Mediaspace projesini kazandı. Projenin amacı e - devlet diye tanımlanan modeli uzayda Avrupa üzerinde gerçekleştirmek. e - devlet, e - hastane, e - eğitim gibi uzaktan data bağlantıları için kurulacak bir şebeke, Avrupa ve Orta Asya’ya Türksat - 2A üzerinden bağlanacak. Bu proje ile üretilecek cihazlar ve yazılımlar, Avrupa standardı olarak kabul görecek. Şebekenin deneme çalışmalarına, Türk Telekom, NetOne, İstanbul Ticaret Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve Antrak gibi Türkiye’den kuruluşlar da katılıyor.
Aygün’ün ödülü vesilesiyle, Türksat-2A’nın aldığı projeleri öğrenmiş oldum. Daha önemlisi, seçim tartışmalarına odaklanırken, Avrupa’nın uzaydan kurduğu yeni dünya düzeninde, neler olup bittiğini görme şansını yakalamış olmamız. Eurasiasat gibi global bir şirketimiz olması da zaten bu demek.
syilmaz@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
